Duhet t\u2019i mbajm\u00eb dhomat tona t\u00eb gjumit sa m\u00eb err\u00ebt t\u00eb mundemi \u00a0dhe t\u00eb evitojm\u00eb drit\u00ebn blu para se t\u00eb shkojm\u00eb n\u00eb shtrat.<\/p>\n
Dhoma e gjumit moderne \u00ebsht\u00eb plot me drita dhe pajisje elektronike, me monitor\u00eb kompjuter\u00ebsh dhe radion me or\u00ebn e zgjimit, p\u00ebrve\u00e7 smartfon\u00ebve thuajse gjithnj\u00eb prezent\u00eb q\u00eb vibron dhe ndri\u00e7on krah nesh.<\/p>\n
Ajo q\u00eb shkenca do t\u00eb na thot\u00eb, \u00ebsht\u00eb se, ekspozimi i vazhduesh\u00ebm ndaj drit\u00ebs nat\u00ebn, \u00e7on n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb problemesh sh\u00ebndet\u00ebsore.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb kuptuar se p\u00ebrse, ekspozimi ndaj drit\u00ebs nat\u00ebn \u00ebsht\u00eb di\u00e7ka e r\u00ebnd\u00eb, duhet t\u00eb konsiderojm\u00eb evolucionin njer\u00ebzor.<\/p>\n
Para epok\u00ebs s\u00eb gurit, qeniet njer\u00ebzore ishin t\u00eb ekspozuar vet\u00ebm ndaj dy llojeve t\u00eb drit\u00ebs natyrale, t\u00eb p\u00ebrgjegjshme p\u00ebr rregullimin e ritmit.<\/p>\n
Gjat\u00eb dit\u00ebs kishte diell, nd\u00ebrkoh\u00eb gjat\u00eb nat\u00ebs ishte h\u00ebna dhe yjet dhe mbase drita e zjarrit.<\/p>\n
Kjo skem\u00eb dit\u00eb-nate ka nd\u00ebrtuar t\u00eb gjith\u00eb programin e brendsh\u00ebm biologjik.<\/p>\n
Dit\u00ebt e sotme kemi drit\u00ebn artificial gjat\u00eb nat\u00ebs. Ky ndri\u00e7im i ambjenteve t\u00eb brendshme \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak i fuqish\u00ebm se drita e diellit, por \u00ebsht\u00eb m\u00eb e fuqishme se drita e h\u00ebn\u00ebs dhe yjeve, nj\u00eb diferenc\u00eb q\u00eb ndikon n\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb reagimesh biokimike, p\u00ebrfshir\u00eb dhe prodhimin e kortizolit dhe melatonin\u00ebs.<\/p>\n
E kjo e fundit \u00ebsht\u00eb \u00e7el\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb kuptuar pse drita nat\u00ebn na b\u00ebn d\u00ebm.<\/p>\n
Kjo p\u00ebrb\u00ebrje biokimike prodhohet nga gjendrat e trurit nat\u00ebn, kur \u00ebsht\u00eb err\u00ebsir\u00eb, p\u00ebr t\u00eb rregulluar ciklin ton\u00eb t\u00eb gjumit dhe zgjimit.<\/p>\n
Kjo ul presionin e gjakut, nivelin e glukoz\u00ebs dhe temperatur\u00ebn e trupit, p\u00ebrgjigja e fizikut ton\u00eb ndaj nj\u00eb gjumi t\u00eb mir\u00eb.<\/p>\n
Pjesa e trurit q\u00eb kontrollon or\u00ebn biologjike \u00ebsht\u00eb nj\u00eb grup qelizazh n\u00eb hipotalamus.<\/p>\n
K\u00ebto qeliza u p\u00ebrgjigjen sinjaleve t\u00eb dukshme dhe t\u00eb err\u00ebta. Nervat optik\u00eb t\u00eb syvve tan\u00eb perceptojn\u00eb drit\u00ebn dhe lajm\u00ebrojn\u00eb trurin se \u00ebsht\u00eb momenti p\u00ebr t\u2019u zgjuar.<\/p>\n
K\u00ebto sinjale nisin edhe pro\u00e7ese t\u00eb tjera, si p\u00ebrshembull, rritjen e temperatur\u00ebs s\u00eb trupit dhe prodhimin e hormoneve t\u00eb kortizolit (hormoni i stresit)<\/p>\n
Nivelet tona t\u00eb kortizolit jan\u00eb relativisht t\u00eb ul\u00ebta gjat\u00eb nat\u00ebs, duke na l\u00ebn\u00eb t\u00eb flem\u00eb dhe jan\u00eb m\u00eb t\u00eb larta gjat\u00eb dit\u00ebs, duke lejuar stabilizimin e niveleve t\u00eb energjis\u00eb dhe funksionimit t\u00eb sistemit imunitar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Duhet t\u2019i mbajm\u00eb dhomat tona t\u00eb gjumit sa m\u00eb err\u00ebt t\u00eb mundemi \u00a0dhe t\u00eb evitojm\u00eb drit\u00ebn blu para se t\u00eb shkojm\u00eb n\u00eb shtrat. Dhoma e gjumit moderne \u00ebsht\u00eb plot me drita dhe pajisje elektronike, me monitor\u00eb kompjuter\u00ebsh dhe radion me or\u00ebn e zgjimit, p\u00ebrve\u00e7 smartfon\u00ebve thuajse gjithnj\u00eb prezent\u00eb q\u00eb vibron dhe ndri\u00e7on krah nesh. Ajo […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8755,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[18],"tags":[],"yoast_head":"\n