N\u00eb bordin e tragetit Folkestone-Boulogne, Stefan Cvajg shtr\u00ebngonte fort duart n\u00eb xhepin e kapot\u00ebs dhe n\u00eb m\u00ebndje sillte v\u00ebshtrimin e vajz\u00ebs me flok\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr, ulur n\u00eb skrivanin\u00eb e tij\u2026 P\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb ishte luhatur nga d\u00ebshira, q\u00eb fjal\u00ebt e tregimit q\u00eb ajo shtypte me kujdes t\u00eb ishin fjal\u00ebt e zemr\u00ebs s\u00eb tij\u2026<\/p>\n
Dhe teksa anija shtyhej tej, n\u00eb tryez\u00ebn e thjesht\u00eb t\u00eb asaj kabine t\u00eb vog\u00ebl, ai shkroi mbi let\u00ebr k\u00ebto rreshta: \u201cNuk \u00ebsht\u00eb aq e leht\u00eb sa e mendoni ju si vajz\u00eb e re, t\u00eb gjeni dik\u00eb, q\u00eb me kaq p\u00ebrshkushtim I kupton, madje I zbulon d\u00ebshirat; gjithnj\u00eb kam ndjesin\u00eb e frik\u00ebs sikur jam shum\u00eb i madh, shum\u00eb jasht\u00eb koh\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb shpresuar nga nj\u00eb e re nj\u00eb pranim t\u00eb mir\u00ebfillt\u00eb ose ca m\u00eb tep\u00ebr p\u00ebr ti k\u00ebrkuar di\u00e7ka\u2026\u201d.<\/p>\n
Kjo let\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn shkrimtari e rilexoi shpesh gjat\u00eb k\u00ebtij udh\u00ebtimi ishte p\u00ebr Lotte Altmann, sekretaren e tij. Vajza me fytyr\u00eb melankolike, e heshtur dhe t\u00ebr\u00ebsisht e dh\u00ebn\u00eb pas pun\u00ebs, kishte koh\u00eb q\u00eb kishte trazuar trupin e shkrimtarit. Q\u00eb at\u00eb m\u00ebngjes kur Friderike Maria Von Vinternitz (bashk\u00ebshortja e tij) hyri bashk\u00eb me t\u00eb n\u00eb studio. Prej koh\u00ebsh ai i kishte k\u00ebrkuar nj\u00eb sekretare p\u00ebr pun\u00ebn e tij t\u00eb lodhshme, dhe Lotte sipas Friderik\u00ebs ishte ajo q\u00eb mund ta b\u00ebnte m\u00eb s\u00eb miri k\u00ebt\u00eb. Natyrisht q\u00eb Friderike e kishte par\u00eb dhe studiuar me shum\u00eb v\u00ebmendje konkurrenten e saj t\u00eb m\u00ebvonshme.<\/p>\n
P\u00ebr t\u00eb, Lotte ishte nj\u00eb tip \u201cjo rinor\u201d jasht\u00ebzakonisht e matur, melankolike dhe serioze. Por dhe nj\u00eb grua si Friderik\u00eb (e cila ishte dhe shkrimtare) nuk e kishte njohur burrin e saj. Or\u00ebt me Lotte n\u00eb studio, do ta frym\u00ebzonin Cvajgun p\u00ebr t\u00eb shkruar nj\u00eb nga romanet m\u00eb t\u00eb ndjeshme t\u00eb tij. P\u00ebr shum\u00eb kritik\u00eb dhe biograf\u00eb t\u00eb shkrimtarit, Lotte \u00ebsht\u00eb modeli biografik p\u00ebr figur\u00ebn e Edit Fon Kekesfalvas s\u00eb paralizuar. Heshtja e Lotte dhe padurimi i dashuris\u00eb s\u00eb tij, e b\u00ebn\u00eb Cvajg q\u00eb tre vjet m\u00eb von\u00eb t\u00eb shkruante romanin \u201cPadurimi i zemr\u00ebs\u201d, ku nj\u00eb dashnor i pavullnetsh\u00ebm l\u00ebkundet mes keqardhjes dhe pavendosm\u00ebris\u00eb, gj\u00eb e cila b\u00ebhet shkak p\u00ebr vet\u00ebvrasjen e s\u00eb s\u00ebmur\u00ebs s\u00eb re.<\/p>\n
Por Lotte at\u00ebher\u00eb 26 vje\u00e7are duket se e kishte ndjer\u00eb dashurin\u00eb e tij. Pavar\u00ebsisht premtimeve q\u00eb I b\u00ebri Friderik\u00ebs se do ta nd\u00ebrpriste lidhjen me sekretaren, Cvajg nuk mundi t\u00eb t\u00ebrhiqej nga ky passion. Midis Londr\u00ebs ku ndodhej n\u00eb at\u00eb koh\u00eb shkrimtari dhe Salcburgut ku ndodhej Friderik\u00eb u shk\u00ebmbyen letra plot zem\u00ebrim. N\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb jo t\u00eb mir\u00eb t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij private Cvajg shkruan biografin\u00eb p\u00ebr Maria Stuart.<\/p>\n
N\u00eb k\u00ebt\u00eb rr\u00ebfim ai p\u00ebrpiqet t\u00eb zgjoj\u00eb mir\u00ebkuptim p\u00ebr nj\u00eb grua besnike t\u00eb misionit t\u00eb saj mbret\u00ebror, por q\u00eb b\u00ebmat dhe krimet e s\u00eb cil\u00ebs buronin vet\u00ebm nga nj\u00eb pasion heroik dashurie , pas s\u00eb cilit jepet pa marr\u00eb parasysh pasojat. Ashtu si n\u00eb let\u00ebrsin\u00eb q\u00eb shkroi Cvajg I shkonte deri n\u00eb fund ndjenjave. K\u00ebt\u00eb gj\u00eb b\u00ebri dhe n\u00eb vitin 1912 kur pa p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Vjen\u00eb Friderike Maria Von Vinternitz, nj\u00eb grua e martuar me dy vajza t\u00eb vogla.<\/p>\n
Gruaja e zgjuar dhe energjike e cila ishte p\u00ebrpjekur dhe kishte arritur nj\u00eb far\u00eb suksesi si shkrimtare, kishte humbur n\u00eb martes\u00ebn e vet\u00eb ngacmimet shpirt\u00ebrore dhe p\u00ebrpiqej p\u00ebr pavar\u00ebsin\u00eb e saj t\u00eb brendshme dhe t\u00eb jashtme. Disa koh\u00eb m\u00eb par\u00eb n\u00eb nj\u00eb mbr\u00ebmje lamtumire p\u00ebr aktorin Alexand\u00ebr Girardi n\u00eb Rodaun, ajo e kishte par\u00eb Cvajgun vet\u00ebm nga larg. N\u00eb ver\u00ebn e vitit 1912 ajo e takoi s\u00ebrish at\u00eb n\u00eb kopshtin e restorantit \u201cRiedhof\u201d.<\/p>\n
N\u00eb librin e saj t\u00eb kujtimeve ajo e p\u00ebrshkruan k\u00ebt\u00eb takim t\u00eb dyt\u00eb me Cvajgun 33 vje\u00e7ar. \u201cNuk ishte nj\u00eb bohem njom\u00ebzak, por nj\u00eb burr\u00eb I mbajtur mir\u00eb dhe i pash\u00ebm, I m\u00ebsuar si\u00e7 dukej , q\u00eb ti thoshte nj\u00eb femre me nj\u00eb v\u00ebshtrim, at\u00eb \u00e7ka fjal\u00ebt e b\u00ebnin t\u00eb kot\u00eb.<\/p>\n
S\u2019kishte asnj\u00eb gjurm\u00eb nga melankolia\u2026\u201d. Meq\u00eb rast\u00ebsia nuk po I b\u00ebnte m\u00eb bashk\u00eb, Friderike vendosi ta merrte vet\u00eb iniciativ\u00ebn. Ajo I shkroi fillimisht nj\u00eb let\u00ebr anonime, pastaj ata i telefonuan nj\u00ebri-tjetrit. N\u00eb shtator Cvajgu i b\u00ebri nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb Dobling zonj\u00ebs Vinternitz dhe I \u00e7oi nj\u00eb ekzemplar me p\u00ebrkushtimin \u201cP\u00ebrjetimit t\u00eb par\u00eb\u2026\u201d.<\/p>\n
K\u00ebt\u00eb koh\u00eb ai e p\u00ebrshkruan n\u00eb ditarin e tij \u201cE h\u00ebn\u00eb 23 shtator 1912. Pasditeve tek zonja von Vi\u2026nj\u00eb bised\u00eb e mir\u00eb me nj\u00eb grua t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb ndjeshme, e cila \u00ebsht\u00eb m\u00eb e brishta q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrfytyrosh, por ka nj\u00eb energji t\u00eb \u00e7ilt\u00ebrsis\u00eb shpirt\u00ebrore q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb madhe\u201d. Pak dit\u00eb m\u00eb von\u00eb Cvajg do t\u00eb shkruante n\u00eb ditarin e tij \u201cNuk guxoj ti afrohem erotikisht\u2026\u201d.<\/p>\n
Nj\u00eb her\u00eb n\u00eb nj\u00eb ballo me maska ai bisedoi me nj\u00eb zonj\u00eb dhe para se ajo t\u00eb merrte vesh se si kishte ndodhur, n\u00eb kat\u00ebr t\u00eb m\u00ebngjesit u zgjua n\u00eb shtrat pran\u00eb tij. \u201cSi mi nguli syt\u00eb sikur t\u00eb mos mund t\u00eb ishte I v\u00ebrtet\u00eb, ky zgjim i nj\u00eb femre pran\u00eb nj\u00eb burri q\u00eb nuk e njeh p\u00ebrve\u00e7se fizikisht\u2026\u201d sh\u00ebnonte ai n\u00eb ditar.<\/p>\n
Gjat\u00eb q\u00ebndrimit n\u00eb Paris Cvanjg bashk\u00ebjetoi me nj\u00eb franceze t\u00eb quajtur Marsel\u00eb, mbr\u00ebmjet me t\u00eb i p\u00ebrshkruante \u201ct\u00eb stuhishme dhe t\u00eb bukura\u201d. Pavar\u00ebsisht ndarjes q\u00eb erdhi m\u00eb pas me Friderik\u00eb, ajo mbeti besnike n\u00eb kujdesin ndaj shkrimtarit. Pjes\u00eb interesante e let\u00ebris\u00eb s\u00eb krijuar nga Cvajg jan\u00eb dhe biografit\u00eb.<\/p>\n
Ai \u00ebsht\u00eb marr\u00eb me studimin e nj\u00eb s\u00ebr\u00eb figurash t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb si Dostojevski, Dikensi, Stendali, etj. E njohur dhe tep\u00ebr e komentuar dhe sot \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra sesi ai e pa jet\u00ebn dhe vepr\u00ebn e Frojdit n\u00eb esen\u00eb \u201cSh\u00ebrimi p\u00ebrmes shpirtit\u201d. Me gjith\u00eb respektin p\u00ebr dijetarin e madh ai krijon nj\u00eb p\u00ebrfytyrim aspak jo kritik t\u00eb teoris\u00eb s\u00eb Frojdit.<\/p>\n
N\u00eb hyrje t\u00eb k\u00ebtij libri, Cvajg pohon se teoria dhe praktika e psikanaliz\u00ebs nuk i duket bind\u00ebse n\u00eb t\u00eb gjitha pikat. K\u00ebshtu ai v\u00eb n\u00eb dyshim tez\u00ebn e Frojdit rreth \u201clibidos\u201d s\u00eb pushtuar kryesisht nga elementi seksual, sikund\u00ebr ai shprehet skeptik edhe p\u00ebr vler\u00ebn gjoja t\u00eb gjithmbarshme t\u00eb teorive p\u00ebr frik\u00ebn ndaj tredhjes s\u00eb d\u00ebshir\u00ebs f\u00ebminore p\u00ebr incest dhe p\u00ebrgjith\u00ebsisht t\u00eb kompleksit t\u00eb Edipit.<\/p>\n
N\u00eb t\u00ebr\u00ebsi Frojdi e ka mbivler\u00ebsuar seksualitetin. Menj\u00ebher\u00eb pas publikimit t\u00eb nj\u00eb ekzemplari, libri iu d\u00ebrgua menj\u00ebher\u00eb Frojdit. Si gjithmon\u00eb Cvajgu e priste me padurim reagimin\u2026 N\u00eb nj\u00eb let\u00ebr t\u00eb 7 shkurtit 1931 Frojdi i shkruan se \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i g\u00ebzuar q\u00eb shkrimtari e ka vler\u00ebsuar arritjen e tij shkencore si arritje e karakterit t\u00eb vet, por sipas tij Cvajgu nuk ishte familjarizuar me teorin\u00eb e psikoanaliz\u00ebs.. Por k\u00ebto kritika nuk ndikuan n\u00eb miq\u00ebsin\u00eb mes dy burrave, t\u00eb cil\u00ebt vijuan t\u00eb shk\u00ebmbenin letra dhe vizita tek nj\u00ebri tjetri. Sipas biograf\u00ebve t\u00eb Cvajgut, edhe pse ai nuk hoqi dor\u00eb kurr\u00eb nga kritikat ndaj teorive t\u00eb Frojdit , kontakti me teorit\u00eb e tij ia mprehu shikimin p\u00ebr realitetin shpirt\u00ebror, p\u00ebr sfondet psikologjike t\u00eb figurave q\u00eb ai paraqiste, duke i rikrijuar apo , duke i krijuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n
Me prirjen e tij nga shkenca e shpirtit , Cvajgu mbetet shkrimtari q\u00eb i dha aq jet\u00eb personazheve duke i b\u00ebr\u00eb ato t\u00eb paharrueshme. Burri q\u00eb kishte shum\u00eb besim tek forca e arsyes gjat\u00eb zhvillimit t\u00eb njer\u00ebzimit, nj\u00eb her\u00eb n\u00eb nj\u00eb bised\u00eb me Julius Romain thot\u00eb p\u00ebr veten: \u201cD\u00ebgjoni , n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb un\u00eb kam pasione tmerr\u00ebsisht t\u00eb forta, dhe jam i mbushur me \u00e7do lloj dhune. Vet\u00ebm kur e zot\u00ebroj veten mund t\u00eb b\u00ebj di\u00e7ka t\u00eb arsyeshme\u201d. Ndoshta kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja pse ai zgjidhte me d\u00ebshir\u00eb si figura kryesore t\u00eb tregimeve t\u00eb tij njer\u00ebz t\u00eb cil\u00ebt pasioni i shfrenuar i rr\u00ebmben n\u00eb vepra t\u00eb skajshme. Lufta e dyt\u00eb bot\u00ebrore, dhe ato \u00e7far\u00eb ndodh\u00ebn me njer\u00ebzimin e vran\u00eb shum\u00eb shkrimtarin.<\/p>\n
Biograf\u00ebt e tij shkruajn\u00eb se ai ishte pesimist, pasi nuk mund t\u00eb kuptonte se si ky njer\u00ebzim, i cili krijon kryeveprat shpirt\u00ebrore m\u00eb t\u00eb pap\u00ebrfytyrueshme dhe t\u00eb pakapshme, q\u00eb prej mij\u00ebra e mij\u00ebra vjet\u00ebsh nuk po m\u00ebson t\u00eb zot\u00ebroj\u00eb t\u00eb fsheht\u00ebn m\u00eb t\u00eb thjesht\u00eb: t\u00eb mbaj\u00eb gjall\u00eb shpirtin e mir\u00ebkuptimit midis njer\u00ebzve dhe njer\u00ebzve q\u00eb i kan\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb tilla vlera t\u00eb pavdekshme. Vuajtja shpirt\u00ebrore e \u00e7oi shkrimtarin deri n\u00eb aktin e fundit fatal. N\u00eb m\u00ebngjesin e 23 shkurtit n\u00eb rua Gonccalves Dias 34 n\u00eb Petropolis dera e dhom\u00ebs s\u00eb gjumit q\u00ebndroi e mbyllur deri pak para pasdites.<\/p>\n
M\u00eb n\u00eb fund personeli i sht\u00ebpis\u00eb u shqet\u00ebsua dhe alarmoi policin\u00eb e cila e hapi der\u00ebn menj\u00ebher\u00eb. \u201cZyrtar\u00ebt gjet\u00ebn nj\u00eb burr\u00eb t\u00eb shtrir\u00eb me kurriz, \u201ct\u00eb veshur krejt\u00ebsisht me nj\u00eb kostum sportive. Me k\u00ebmish\u00eb ngjyr\u00eb kafe\u201d. \u201cZonja, sh\u00ebnuan ata , kishte veshur nj\u00eb \u201cfustan me lule, krahu I saj I majt\u00eb, ishte mb\u00ebshtetur mbi gjoksin e tij\u201d. I vdekuri ishte Stefan Cvajg I cili at\u00eb dit\u00eb mbushte 66 vje\u00e7, dhe gruaja me fustanin me lule ishte bashk\u00ebshortja e tij Lotte Altmann 33 vjecc.<\/p>\n
Mbi skrivani ishin vendosur letrat e lamtumir\u00ebs me pullat e ngjitura, lapsat ishin mprehur, librave t\u00eb marra hua u kishte v\u00ebn\u00eb nj\u00eb sh\u00ebnim. Pse ishte ndar\u00eb nga jeta burri I siguruar materialisht dhe i suksessh\u00ebm n\u00eb fush\u00ebn e letrave? Mos vall\u00eb nuk mund ta p\u00ebrballonte shkat\u00ebrrimin e Evrop\u00ebs , katastrof\u00ebn e atdheut t\u00eb vet, Austris\u00eb , humbjen e lexuesve t\u00eb tij t\u00eb gjuh\u00ebs gjermane? Mos I trembej plakjes? Shkrimtari gjithnj\u00eb ishte ankuar p\u00ebr gjendjet e tij t\u00eb trishta pa baza reale\u2026 dhe koh\u00ebt e fundit ai kuptoi se besimi p\u00ebr parajs\u00ebn n\u00eb tok\u00eb nuk ishte gj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se nj\u00eb iluzion\u2026<\/p>\n
<\/p>\n
\/gazeta-Shqip<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
N\u00eb bordin e tragetit Folkestone-Boulogne, Stefan Cvajg shtr\u00ebngonte fort duart n\u00eb xhepin e kapot\u00ebs dhe n\u00eb m\u00ebndje sillte v\u00ebshtrimin e vajz\u00ebs me flok\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr, ulur n\u00eb skrivanin\u00eb e tij\u2026 P\u00ebr muaj t\u00eb t\u00ebr\u00eb ishte luhatur nga d\u00ebshira, q\u00eb fjal\u00ebt e tregimit q\u00eb ajo shtypte me kujdes t\u00eb ishin fjal\u00ebt e zemr\u00ebs s\u00eb tij\u2026 Dhe […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":8711,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[14,15,19],"tags":[],"yoast_head":"\n