{"id":712,"date":"2019-02-09T10:45:13","date_gmt":"2019-02-09T09:45:13","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=712"},"modified":"2019-02-09T10:45:13","modified_gmt":"2019-02-09T09:45:13","slug":"historia-e-lirise-se-cale","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712","title":{"rendered":"Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Ali Aliu<\/strong><\/p>\n<p>Mehmet Kraja \u00ebsht\u00eb shkrimtar me prirje t\u00eb theksuara p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur sheshazi me sfida nga p\u00ebrditshm\u00ebria, me nj\u00eb ngasje t\u00eb fuqishme p\u00ebr kund\u00ebrv\u00ebnie, me nerv t\u00eb zgjuar ndjeshm\u00ebrie, sidomos ndaj l\u00ebvizjeve dhe kthesave historike, me natyr\u00eb t\u00eb prirur p\u00ebr ta nuhatur frym\u00ebn e koh\u00ebs me t\u00eb gjith\u00eb pulsimin dhe dramacitetin e saj n\u00eb ecje; me k\u00ebrsh\u00ebri p\u00ebr t\u00eb hyr\u00eb n\u00eb vorbuj e sprova nga m\u00eb dramatiket, t\u00eb kaluara dhe bashk\u00ebkohore; me shp\u00ebrthime krijuese t\u00eb imagjinat\u00ebs e cila, nga bota reale krijon proz\u00eb romanore t\u00eb klasit t\u00eb par\u00eb. Duke e pranuar sfid\u00ebn, n\u00eb k\u00ebt\u00eb rast me bot\u00ebn dhe realitetin e hap\u00ebsir\u00ebs shqiptare sot, n\u00eb rr\u00ebfimin romanor t\u00eb ciklit brenda nj\u00ebzet viteve t\u00eb fundit sidomos, Mehmet Kraja n\u00eb hart\u00ebn narrative t\u00eb universit arb\u00ebror do t\u00eb sjell\u00eb ciklin historik nj\u00ebqindvje\u00e7ar t\u00eb shekullit nj\u00ebzet, me ngjarje dhe b\u00ebma t\u00eb sfer\u00ebs dhe ngjyrimit identitar t\u00eb shqipes.<\/p>\n<p>Romanin e par\u00eb Kraja e pat botuar n\u00eb vitin 1977, n\u00eb mosh\u00ebn 25 vje\u00e7are, pas studimeve n\u00eb universitetin e Prishtin\u00ebs, me pes\u00eb-gjasht\u00eb vitet e kaluara me frym\u00ebzimin e par\u00eb si krijues q\u00eb e ndjen atmosfer\u00ebn e p\u00ebrditshm\u00ebris\u00eb t\u00eb qytetit studentor. Lindur dhe shkolluar n\u00eb Kraj\u00eb dhe Ulqin, mjedis me popullat\u00eb pakic\u00eb shqiptare n\u00eb Mal t\u00eb Zi t\u00eb Jugosllavis\u00eb, q\u00eb gjat\u00eb gjysm\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb t\u00eb shekullit nj\u00ebzet mb\u00ebriti gati n\u00eb prag t\u00eb asimilimit, ai vjen n\u00eb Prishtin\u00ebn me universitet t\u00eb sapothemeluar dhe njeh hap\u00ebsir\u00ebn shpirt\u00ebrore gjysm\u00eb t\u00eb lir\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb epok\u00ebn komuniste t\u00eb Titos. Kraja do ta vazhdoj\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb t\u00eb par\u00eb krijuese deri n\u00eb mbyllje t\u00eb shekullit nj\u00ebzet me shtat\u00eb romane, kryesisht me brum\u00eb historik rilind\u00ebs, pas s\u00eb cil\u00ebs do t\u00eb pasoj\u00eb faza e dyt\u00eb e krijimtaris\u00eb romanore, q\u00eb p\u00ebrputhet edhe me fundin e epok\u00ebs n\u00ebn rob\u00ebrin\u00eb serbe, p\u00ebrkat\u00ebsisht me vitin 1999. Faza e dyt\u00eb, ajo e pas\u00e7lirimit, me sag\u00ebn romanore deri m\u00eb sot, \u00ebsht\u00eb faza e pjekuris\u00eb krijuese q\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht e mban t\u00eb zgjuar dhuntin\u00eb e shkrimtarit p\u00ebr t\u00eb l\u00ebvizur dhe p\u00ebr t\u2019u lakuar sprovave dhe sfidave m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme, kthesave dramatike t\u00eb ngjarjeve historike m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe m\u00eb vendimtare p\u00ebr Kosov\u00ebn gjat\u00eb nj\u00eb shekulli, q\u00eb vazhdojn\u00eb dhe jan\u00eb n\u00eb kulmin m\u00eb vendimtar edhe sot.<\/p>\n<p>Kraj\u00ebn e t\u00ebrheq fuqish\u00ebm p\u00ebrditshm\u00ebria n\u00eb fazat m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme historike, politike dhe shoq\u00ebrore, si n\u00eb let\u00ebrsi, ashtu dhe n\u00eb publicistik\u00eb, fush\u00eb ku ai gjithashtu shk\u00eblqen. Gati se nuk mund t\u00eb kaloj\u00eb ngjarje me r\u00ebnd\u00ebsi n\u00eb Kosov\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare, ku t\u00eb mos d\u00ebgjohet z\u00ebri i tij. Elegant e i rrept\u00eb sidomos n\u00eb polemika me fenomene dhe oponent\u00eb, edhe si shkrimtar edhe si publicist Kraj\u00ebn e p\u00ebrthithin fuqish\u00ebm \u00e7\u00ebshtje nga m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishmet p\u00ebr t\u00eb sotmen dhe t\u00eb nes\u00ebrmen e vendit, t\u00eb kombit, ekzistenc\u00ebs, t\u00eb qenies dhe identitetit, t\u00eb liris\u00eb dhe n\u00ebnshtrimit, er\u00ebra dhe stuhi marramend\u00ebse q\u00eb e mbajn\u00eb mb\u00ebrthyer Kosov\u00ebn e fundshekullit nj\u00ebzet dhe q\u00eb po galopojn\u00eb n\u00eb rritje gjat\u00eb dy decenieve t\u00eb kaluar. Sa m\u00eb e eg\u00ebr qeverisja e hap\u00ebsir\u00ebs, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn b\u00ebn fjal\u00eb proza e Kraj\u00ebs, sa m\u00eb t\u00eb etsh\u00ebm dhe t\u00eb bab\u00ebzitur pushtetar\u00ebt e \u00e7lirimtar\u00ebt, sa m\u00eb e varf\u00ebruar popullata, aq m\u00eb e stepur gjall\u00ebria, guximi p\u00ebr t\u00eb folur, p\u00ebr t\u00eb rezistuar. Prandaj n\u00eb situata t\u00eb tilla n\u00ebnshtrimi, z\u00ebri i tij shpesh vjen si z\u00eb i vetmuar n\u00eb shkret\u00ebtir\u00eb.<\/p>\n<p>Mehmet Kraja n\u00eb romanin e tij t\u00eb radh\u00ebs \u201c<em>Prishtina\u201d\u00a0<\/em>sjell fillimin e historis\u00eb s\u00eb nj\u00eb kryeqendre, t\u00eb nj\u00eb kryeqyteti t\u00eb lir\u00eb p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb. Qershori i vitit 1999 sh\u00ebnon pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb nisje t\u00eb fillimit t\u00eb k\u00ebsaj historie. Borgesi thot\u00eb se vet\u00ebm vendet e reja kan\u00eb historin\u00eb e vet, n\u00eb kuptimin e nj\u00eb autobiografie si kujtim historik. N\u00eb qershorin e fundit t\u00eb shekullit bashk\u00eb me kolonat e autoblinduara t\u00eb NATO-s dhe aradhat e U\u00c7K-s\u00eb n\u00eb Prishtin\u00eb u derdh\u00ebn nj\u00eb milion refugjat\u00eb, q\u00eb po hynin p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb qytetin e \u00e7liruar. Dhe pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb fillim historik e sjell ditari i nj\u00eb personazhi, shkrimtar i ri, tani t\u00eb romanizuar me titullin \u201c<em>Prishtina\u201d<\/em>\u00a0Ky shkrimtar narrator n\u00eb mesin e k\u00ebsaj shpure, me t\u00eb shkelur n\u00eb qytetin tani t\u00eb lir\u00eb do sh\u00ebnoj\u00eb n\u00eb ditarin e vet dit\u00ebt dhe jav\u00ebt e tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb muajve n\u00eb vijim. K\u00ebto sh\u00ebnime, q\u00eb v\u00ebn\u00eb themelet e nj\u00eb historie t\u00eb nj\u00eb kryeqyteti p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e tij t\u00eb lir\u00eb, autori i romanit na i sjell rreth nj\u00ebzet vite m\u00eb von\u00eb. Lexuesi kujton ose p\u00ebrfytyron dit\u00ebt q\u00eb v\u00ebn\u00eb themelet e nj\u00eb historie, nga perspektiva q\u00eb tani ka nj\u00ebzet vjet shtat dhe mosh\u00eb t\u00eb kaluar historike, distanc\u00eb kjo q\u00eb e b\u00ebn t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb dhe dramatik leximin e k\u00ebtij ditari t\u00eb romanizuar.<\/p>\n<p>Mb\u00ebshtetja e rr\u00ebfimit romanor tek ditari, p\u00ebrgjith\u00ebsisht i lejon krijuesit komoditet dhe hap\u00ebsir\u00eb perspektive, me k\u00ebt\u00eb rast, edhe si d\u00ebshmi q\u00eb ka v\u00ebrtet\u00ebsin\u00eb dhe bindshm\u00ebrin\u00eb e ngjarjes, vul\u00ebn e koh\u00ebs; gjithnj\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb synim, v\u00eb n\u00eb funksion koh\u00eb-gjeografin\u00eb brenda nj\u00eb kornize qart\u00ebsisht t\u00eb p\u00ebrcaktuar. Kjo poetik\u00eb narrative, mb\u00ebshtetur edhe n\u00eb argumente faktografike, fuqizon besueshm\u00ebrin\u00eb e pranis\u00eb s\u00eb personazheve t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, ngjarjeve reale historike, em\u00ebrtimeve, datave, i n\u00ebnkupton mes tyre fragmentet e heshtura t\u00eb kategorive koh\u00eb dhe hap\u00ebsir\u00eb, duke i vendosur ato n\u00eb nj\u00eb sfond real. Duke p\u00ebrmbledhur brenda nj\u00eb korpusi romanor personazhe dhe ngjarje dramatike t\u00eb koh\u00ebs, t\u00eb shtrira me komoditetin q\u00eb ofron poetika p\u00ebrzgjedh\u00ebse e ditarit, ecuria shkall\u00eb-shkall\u00eb e rr\u00ebfimit me k\u00ebt\u00eb rast, drejt synimit t\u00eb vet kryesor, arrin ta p\u00ebrqendroj\u00eb v\u00ebmendjen e lexuesit drejt ndjesis\u00eb shtyll\u00eb: pranin\u00eb e munguar t\u00eb liris\u00eb. Vjen fare natyrsh\u00ebm, krah k\u00ebsaj poetike, krah d\u00ebshmive t\u00eb mb\u00ebshtetura, zhg\u00ebnjimi i madh i \u00ebnd\u00ebrrimtar\u00ebve t\u00eb liris\u00eb s\u00eb plot\u00eb. Rr\u00ebfimi i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb q\u00eb p\u00ebrmes holl\u00ebsive dramatike, tendosjes s\u00eb atmosfer\u00ebs, frustrimit dhe apatis\u00eb tek personazhet, si ogur dhe parandjenj\u00eb e ndehur kudo e pezull, n\u00eb dor\u00ebn e autorit Kraja k\u00ebmb\u00ebngul, nga faqja e par\u00eb e deri n\u00eb fund p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb t\u00eb prekshme dhe p\u00ebr t\u00eb gjetur far\u00ebn e k\u00ebsaj shijeje kakofonike, t\u00eb pasiguris\u00eb q\u00eb bindsh\u00ebm shkel drejt zhg\u00ebnjimit d\u00ebshp\u00ebrues n\u00eb fund t\u00eb rr\u00ebfimit romanor\u2026T\u00eb theksojm\u00eb edhe nj\u00ebher\u00eb se koha dhe hap\u00ebsira n\u00eb k\u00ebt\u00eb roman jan\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebs aktiv t\u00eb rr\u00ebfimit. Nj\u00ebqind vitet arb\u00ebrore n\u00eb sag\u00ebn romanore t\u00eb k\u00ebtij autori, jan\u00eb d\u00ebshmi e nj\u00eb natyre krijuese t\u00eb q\u00ebndrueshme n\u00eb parimin dhe filozofin\u00eb e krijimtaris\u00eb letrare.<\/p>\n<p>Vendndodhjen e ngjarjes autori e v\u00eb n\u00eb ball\u00eb, pa l\u00ebn\u00eb shteg p\u00ebr p\u00ebrfshirjen e hamend\u00ebsive t\u00eb lexuesit. Hap\u00ebsir\u00ebn kohore n\u00eb romanin \u201c<em>Prishtina\u201d<\/em>\u00a0e sjell gati me sakt\u00ebsi dit\u00ebsh: dit\u00ebn e par\u00eb t\u00eb \u00e7lirimit t\u00eb Kosov\u00ebs n\u00eb ditarin e vet narrativ, dhe e sjell deri n\u00eb fund t\u00eb vitit dymij\u00eb, q\u00eb i bie rrafsh tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb muaj. Koha dhe hap\u00ebsira,personazhet e p\u00ebrfshira \u2013 disa syresh me em\u00ebr e mbiem\u00ebr, shumica me gjysm\u00eb emri apo iniciale, q\u00eb lexuesi sot mund t\u2019i identifikoj\u00eb fare leht\u00ebsisht, jan\u00eb shtylla bart\u00ebse t\u00eb k\u00ebsaj poetike narrative. Narratori q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00ebri nga qindra mij\u00ebra refugjat\u00eb lufte, t\u00eb cil\u00ebt kthehen e derdhen lum\u00eb n\u00eb qytet, edhe ky n\u00eb mesin e tyre, n\u00eb krah t\u00eb NATO-s dhe autoblindave t\u00eb tyre, do t\u00eb gjendet n\u00eb Prishtin\u00eb. Narratori me k\u00ebt\u00eb rast \u00ebsht\u00eb i ve\u00e7ant\u00eb, meq\u00eb paralelisht vjen edhe si personazh, do t\u00eb thoshim personazh kryesor q\u00eb p\u00ebrzgjedh dhe regjistron takimet me personazhe t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb nxit dhe nxitet nga ato takime, sjell p\u00ebrshtypje ngjarjesh e bisedash rrug\u00ebve, lagjeve dhe ndejave t\u00eb qytetit dhe t\u00ebrheqja n\u00eb vetmi pas krejt atij vorbulli b\u00ebmash p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrtypur kuptimin dhe moskuptim\u00ebsin\u00eb e bot\u00ebs, njeriut, ekzistenc\u00ebs, gjithnj\u00eb ngasje e krejt asaj katrahure me nuanca absurde, duke nxitur dhe shtruar pyetje mbi moralin, sundimin, dhun\u00ebn, krimin. T\u00eb gjitha k\u00ebto n\u00eb shesh t\u00eb hapur, t\u00eb paretushuara, pa maska, pa shenja e shenj\u00ebzime orientimi t\u00eb t\u00ebrthort\u00eb\u2026 E padukshmja nd\u00ebrsa \u00ebsht\u00eb shtrirje e ndehur mbi to, q\u00eb nuk arrin t\u00eb dep\u00ebrtosh shikimin p\u00ebrtej, at\u00eb, t\u00eb padukshmen q\u00eb ndehet si nj\u00eb pritje-mospritje, si munges\u00eb g\u00ebzimi q\u00eb do ta sillte liria. Pik\u00ebrisht at\u00eb rreket ta prek\u00eb autori gjat\u00eb gjith\u00eb rropatjeve q\u00eb lidhen me fenomenin liri e rob\u00ebri, q\u00eb lidhen me fenomenin n\u00ebnshtrim dhe refuzim, fenomenin e \u00ebnd\u00ebrrimit dhe zhg\u00ebnjimit. \u00cbsht\u00eb pik\u00ebrisht ky fluid mbi hap\u00ebsir\u00ebn shqiptare prishtinase, nj\u00eb fluid q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb as g\u00ebzim i plot\u00eb, as d\u00ebshp\u00ebrim i plot\u00eb, as besim as mosbesim, as drit\u00eb as terr, por t\u00eb gjitha bashk\u00eb, q\u00eb si nj\u00eb l\u00ebmsh i mjegullt, i l\u00ebngsh\u00ebm q\u00eb sillet askund e gjithandej dhe q\u00eb t\u00eb ngjitet pas trupit dhe t\u00eb futet nd\u00ebr dej\u2026.. Nga vjen, ku e ka burimin dhe p\u00ebr ku synon kjo ndjesi, kjo ndjesi p\u00ebr lirin\u00eb e sjell\u00eb t\u00eb gatshme, ndoshta p\u00ebr lirin\u00eb e pamerituar, p\u00ebr lirin\u00eb e vonuar, p\u00ebr lirin\u00eb n\u00eb troll t\u00eb pap\u00ebrgatitur, dhe hamend\u00ebsis\u00eb q\u00eb sillen rrotull e n\u00ebp\u00ebr mendje, e asnj\u00ebher\u00eb t\u00eb qart\u00ebsohen.<\/p>\n<p>Romani \u201c<em>Prishtina\u201d<\/em>\u00a0edhe pas dit\u00ebve t\u00eb para t\u00eb fushat\u00ebs, ndjek binomin \u00e7lirimtar U\u00c7K-NATO, nj\u00ebsoj si tek romani i par\u00eb i k\u00ebsaj sage \u201c<em>Edhe t\u00eb \u00e7mendurit fluturojn\u00eb\u201d.\u00a0<\/em>Edhe k\u00ebsaj here, ditari i shkrimtarit hapet me hyrjen e tyre n\u00eb qershorin e vitit 1999 dhe mbyllet me vitin vijues, 2000. Sfida tani, me romanin m\u00eb t\u00eb fundit, \u201c<em>Prishtina\u201d<\/em>\u00a0nuk vjen metamorfoz\u00eb alegorie e larg\u00ebt, si tek romani \u201c<em>Edhe t\u00eb \u00e7mendurit fluturojn\u00eb\u201d<\/em>, por p\u00ebrmes poetik\u00ebs narrative mb\u00ebshtetur n\u00eb \u201cdokument\u201d. \u00cbsht\u00eb narratori shkrimtar q\u00eb gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb qershorit t\u00eb vitit 99, q\u00eb, si t\u00eb gjith\u00eb refugjat\u00ebt kosovar\u00eb q\u00eb derdhen nga t\u00eb gjitha hyrjet e qytetit drejt sht\u00ebpive dhe vatrave, shumica g\u00ebrmadha dhe djegurina, i cili p\u00ebrballet n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjta rrethana t\u00eb qytetit t\u00eb vet dhe Kosov\u00ebs. Personazhe dhe b\u00ebma n\u00eb roman, t\u00eb regjistruara n\u00eb kujtes\u00ebn e lexuesit edhe si kronika t\u00eb arkivuara brenda harkut kohor t\u00eb kornizuar, kalojn\u00eb n\u00ebp\u00ebr filtrin e mullirit krijues t\u00eb mir\u00ebnjohur t\u00eb poetik\u00ebs narrative t\u00eb Mehmet Kraj\u00ebs. Distanca e pak\u00ebt e perspektiv\u00ebs koh\u00eb nga dit\u00ebt e ditarit deri n\u00eb zbardhjen e tij, n\u00eb rr\u00ebfimin romanor k\u00ebsaj here artikulohet natyrsh\u00ebm dhe me besueshm\u00ebri artistike t\u00eb q\u00ebndrueshme.<\/p>\n<p>Fryma bosht q\u00eb e p\u00ebrshkon rr\u00ebfimin e romanit \u201c<em>Prishtina\u201d\u00a0<\/em>\u00ebsht\u00eb Kosova e lir\u00eb, liria n\u00eb Kosov\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb dhe nuk \u00ebsht\u00eb. Nisur nga pritshm\u00ebrit\u00eb refugjatit narrator dhe shkrimtar, por edhe perceptimi nga t\u00eb njohurit dhe t\u00eb panjohurit q\u00eb takon dhe komunikon ai, liria sikur nuk i p\u00ebrngjan asaj s\u00eb \u00ebnd\u00ebrruar\u00ebs. Dhe vihet n\u00eb k\u00ebrkim t\u00eb k\u00ebsaj ndjeshm\u00ebrie t\u00eb turbullt, pezull, dhe konfuze. Kjo n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe ngasja e lexuesit, q\u00eb duke ndjekur gjurm\u00ebt e sh\u00ebnimeve n\u00eb ditarin e narratorit mbetet gjat\u00eb gjith\u00eb leximit me shpres\u00eb se do ta prek\u00eb, do ta zb\u00ebrthej\u00eb k\u00ebt\u00eb fluid t\u00eb n\u00ebnqiellit kosovar. Lexuesit i ofrohet mund\u00ebsia t\u00eb bredh\u00eb imagjinat\u00ebs bashk\u00eb me kthimin e m\u00eb se nj\u00eb milion refugjat\u00ebve t\u00eb d\u00ebbuar, t\u00eb nj\u00eb milion humb\u00ebsve n\u00eb k\u00ebt\u00eb betej\u00eb, nj\u00eb milion t\u00eb mbeturve me barr\u00ebn e terrorit dhe dhun\u00ebs s\u00eb p\u00ebrjetuar, t\u00eb bredh\u00eb me varr\u00ebn e rreth pes\u00ebmb\u00ebdhjet\u00ebmij\u00eb t\u00eb vrar\u00ebve e dhjeta mij\u00eb t\u00eb dhunuarve, mbi t\u00eb cilat vjen dhe vendoset n\u00eb kryeqytet liria, q\u00eb nuk mund t\u00eb p\u00ebrjetohet pos si d\u00ebshp\u00ebrim e plag\u00eb e hapur, si burim i liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb. T\u00eb gjitha k\u00ebto s\u00eb bashku p\u00ebrb\u00ebjn\u00eb profilin e jasht\u00ebm t\u00eb Prishtin\u00ebs gjat\u00eb dit\u00ebve dhe jav\u00ebve nga qershori 99 p\u00ebr 18 muajt e ditarit. Rr\u00ebfimi nd\u00ebrsa vihet n\u00eb k\u00ebrkim p\u00ebrtej s\u00eb jashtmes, t\u00eb peizazhit t\u00eb duksh\u00ebm. Ai k\u00ebmb\u00ebngul, sa nga rr\u00ebfimet dhe b\u00ebmat e t\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve e mozaikut narrativ, nga i t\u00ebr\u00eb korpusi n\u00eb funksion, e n\u00eb ve\u00e7anti p\u00ebrmes p\u00ebrsiatjeve q\u00eb jan\u00eb faqet m\u00eb t\u00eb fuqishme t\u00eb rr\u00ebfimit, t\u00eb p\u00ebrkap\u00eb rrug\u00ebt e zhg\u00ebnjimit m\u00eb t\u00eb madh t\u00eb hap\u00ebsir\u00ebs Prishtin\u00eb\u2026<\/p>\n<p>I p\u00ebrmenda telegrafisht disa nga segmentet e shiritit kohor, duke u kthyer te romani \u201c<em>Prishtina\u201d<\/em>, p\u00ebr ta lexuar at\u00eb nga nj\u00eb dritare dhe perspektiv\u00eb plus, nga nj\u00eb dritare t\u00eb sjell\u00eb t\u00eb ne me vones\u00eb, p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb t\u00eb qart\u00eb mbase edhe parandjenj\u00ebn e autorit p\u00ebr lirin\u00eb jo t\u00eb plot\u00eb dhe t\u00eb zymt\u00eb q\u00eb p\u00ebrjeton Prishtina dhe Kosova sipas ditarit letrar t\u00eb Mehmet Kraj\u00ebs. \u00cbsht\u00eb sa liria e sjell\u00eb nga nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebt, q\u00eb Kraja e paralajm\u00ebroi edhe me romanin e par\u00eb \u201c<em>Edhe t\u00eb \u00e7mendurit fluturojn\u00eb\u201d\u00a0<\/em>mbase parandjenj\u00eb e intuit\u00eb krijuese kjo q\u00eb do t\u00eb shtrihet reale, konkrete brenda harkut kohor tet\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb muajsh t\u00eb Kosov\u00ebs s\u00eb lir\u00eb. Dhe prap\u00eb ky binom \u00e7lirimtar thua se n\u00eb heshtje do vendosin nj\u00eb si pakt mes vete \u2013 na paralajm\u00ebron Mehmet Kraja, p\u00ebr ta mb\u00ebrthyer n\u00ebn pranga t\u00eb ethshme korruptive Kosov\u00ebn.<\/p>\n<p>Autori anonim i cili, ashtu si\u00e7 del nga teksti por edhe n\u00ebnteksti, si\u00e7 del nga rreshtat por edhe mes rreshtave, i di t\u00eb gjitha k\u00ebto q\u00eb i d\u00ebgjon dhe i sheh \u00e7do qytetar, pra edhe \u00e7do lexues, por di edhe m\u00eb shum\u00eb se kaq. Dhe kur i mbledh t\u00eb gjitha b\u00ebmat publike korruptive me ato t\u00eb n\u00ebntok\u00ebs, me ato t\u00eb brendshme dhe p\u00ebrtej Prishtin\u00ebs dhe Kosov\u00ebs, nuk mund t\u00eb pritet nj\u00eb rr\u00ebfim romanor shpres\u00ebdh\u00ebn\u00ebs dhe optimist, as n\u00eb \u201c<em>Prishtin\u00ebn\u201d<\/em>\u00a0e Mehmet Kraj\u00ebs, i cili t\u00ebr\u00eb k\u00ebt\u00eb atmosfer\u00eb e sjell n\u00eb rr\u00ebfimin romanor q\u00eb t\u00eb l\u00eb pa frym\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb rr\u00ebfim i r\u00ebnd\u00eb, gati i zhveshur nga \u00e7do iluzion, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb skelet tmerr\u00ebsisht lakuriq n\u00eb mjerimin dhe varf\u00ebrin\u00eb e vet, pos ndonj\u00eb shk\u00ebndije aty-k\u00ebtu p\u00ebr t\u00eb buz\u00ebqeshur her\u00eb pas here e q\u00eb zhduket n\u00eb thell\u00ebsin\u00eb e territ.<\/p>\n<p>Lexuesi mbase do t\u00eb priste nj\u00eb ditar plot entuziaz\u00ebm, t\u00eb pakt\u00ebn gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb para, me brohoritje dhe shp\u00ebrthime emocioni deri lumturore p\u00ebr lirin\u00eb q\u00eb val\u00ebvitet p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb rrug\u00ebve, lagjeve, sht\u00ebpive t\u00eb Prishtin\u00ebs, q\u00eb do t\u00eb val\u00ebvitej syve dhe fytyrave nd\u00ebr qytetar\u00eb, e q\u00eb nuk i gjen. N\u00eb fillim me g\u00ebzime t\u00eb vakta apo gjysmake, dhe q\u00eb me kalimin e koh\u00ebs ato b\u00ebhen ndjesi t\u00eb qarta, t\u00eb theksuara zhg\u00ebnjimi dhe d\u00ebshp\u00ebrimi, dikur deri n\u00eb refuzim dhe rebelim dramatik. Dhe lexuesi do t\u00eb pyeste mos vall\u00eb ishte i pa p\u00ebrgatitur autori, p\u00ebrkat\u00ebsisht personazhi i ditarit, p\u00ebr ta pranuar, p\u00ebr ta jetuar lirin\u00eb, frym\u00ebn, shijen dhe kuptimin saj, nj\u00ebsoj si shumica e bashk\u00ebqytetar\u00ebve p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt ajo ishte e pakapshme, e pakapshme si koh\u00eb e nes\u00ebrme\u2026<\/p>\n<p>Kryepersonazhi narrator i romanit \u201c<em>Prishtina\u201d<\/em>, i cili i bie pash m\u00eb pash qytetit brenda harkut kohor qershor 1999 \u2013 dhjetor 2000, e nis pelegrinazhin e vet dhe ec\u00ebn si n\u00ebp\u00ebr nj\u00eb purgator, n\u00eb drejtim nga ferri drejt parajs\u00ebs, ngjash\u00ebm me vizionin \u00ebnd\u00ebrrimtar t\u00eb shumic\u00ebs s\u00eb refugjat\u00ebve. T\u00eb till\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn sikur e ka gjetur veten, ose i duket sikur e ka gjetur veten, si i kthyer n\u00eb vatr\u00ebn e vet, n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e vet, pa u zmbrapsur, edhe pse pragun e saj e gjen t\u00eb p\u00ebrmutur nga pushtuesi, ai do ta shkund\u00eb nga pluhuri dhe do ta vesh\u00eb kostumin m\u00eb t\u00eb mir\u00eb, m\u00eb solemn q\u00eb e gjen n\u00eb banes\u00ebn e dhunuar. E shmang e shp\u00ebrfill edhe ndjesin\u00eb, ndjenj\u00ebn se as veshja nuk ndjehet mir\u00eb n\u00eb trupin e tij e as trupi n\u00eb t\u00eb. T\u00eb gjitha k\u00ebto detaje nuk jan\u00eb t\u00eb pesh\u00ebs q\u00eb mund t\u2019ia davarisin plot\u00ebsisht pritshm\u00ebrin\u00eb. Dhe n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje ati i z\u00eb syri ca sh\u00ebnime t\u00eb hershme nga dit\u00ebt kur b\u00ebnte edhe kritikun, recensentin e gazetarit n\u00eb shtypin e qytetit, gjith\u00eb n\u00eb frym\u00ebn e nj\u00eb q\u00ebndrimi t\u00eb ashp\u00ebr kritik, e tashti do t\u2019i b\u00ebj\u00eb shuk dhe do t\u2019i hedh\u00eb n\u00eb koshin e mbeturinave, dhe ironikisht duke e bindur veten: \u201c<em>Nuk kisha asnj\u00eb nxitje,asnj\u00eb motiv q\u00eb t\u00eb merresha me gj\u00ebra t\u00eb tilla. Mendimi kritik \u00ebsht\u00eb mendim negativ, ai nuk i sh\u00ebrben liris\u00eb dhe nuk i b\u00ebn njer\u00ebzit t\u00eb lumtur\u201d.\u00a0<\/em>K\u00ebshtu heq dor\u00eb dhe i bie mohit p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb histori letrare dikur, ku kishte p\u00ebrfshir\u00eb emra q\u00eb nga Naim Frash\u00ebri, Konica, e deri tek Azem Shkreli e Ali Podrimja, me nga nj\u00eb sig\u00ebl tejet ther\u00ebse p\u00ebr secilin, mbase nj\u00eb peng i kritikut t\u00eb dikursh\u00ebm p\u00ebr nj\u00eb vep\u00ebr t\u00eb till\u00eb, q\u00eb gjithsesi do t\u00eb ishte sfid\u00eb dhe n\u00eb p\u00ebrputhje me nj\u00eb prirje t\u00eb till\u00eb t\u00eb Kraj\u00ebs edhe si romancier por edhe si polemist. Edhe me k\u00ebt\u00eb rast sa m\u00eb thell\u00eb dep\u00ebrton shikimin e tij n\u00eb l\u00ebmshin e pleksur t\u00eb p\u00ebrb\u00ebr\u00ebsve kakofonik t\u00eb qytetit, rr\u00ebfimi vjen e b\u00ebhet m\u00eb rebelues n\u00eb kritik\u00eb, b\u00ebhet m\u00eb pesimist n\u00eb vizionin p\u00ebr t\u00eb nes\u00ebrmen, si ecje jo drejt parajs\u00ebs po drejt ferrit.<\/p>\n<p>Brenda nj\u00ebzet e kat\u00ebr kapitujve, aq sa ka romani\u00a0<em>\u201cPrishtina\u201d,<\/em>\u00a0ai i pesti m\u2019u b\u00eb sikur shfaqet m\u00eb i arritur p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb shkalla e par\u00eb e zhg\u00ebnjimit. Duhet t\u00eb ken\u00eb kaluar di\u00e7 pak m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb vit nga zbarkimi nd\u00ebrkomb\u00ebtar i liris\u00eb n\u00eb qytet. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb si gjysm\u00eb takimi mes shefave t\u00eb UNMIK-ut, pra administrat\u00ebs nd\u00ebrkomb\u00ebtare, me shkrimtar\u00ebt e kryeqytetit, nj\u00eb si gjysm\u00eb takimi letrar ose or\u00eb letrare, nj\u00eb si dark\u00eb e ndej\u00eb, n\u00eb nj\u00eb restorant t\u00eb periferis\u00eb s\u00eb Prishtin\u00ebs. Ajo q\u00eb p\u00ebrthur me k\u00ebt\u00eb rast portretin kolektiv, z\u00ebrin e k\u00ebsaj mbr\u00ebmjeje letrare, vjen si nj\u00eb improvizim grotesk, n\u00eb thelb banal, me nj\u00eb individualitet t\u00eb shp\u00eblar\u00eb, pa fije origjinaliteti, q\u00eb meriton ironizimin e skajsh\u00ebm t\u00eb shkrimtarit. Por e ve\u00e7anta n\u00eb k\u00ebt\u00eb fragment, ve\u00e7an\u00ebrisht dometh\u00ebn\u00ebs p\u00ebr ta ndjer\u00eb fillin e shkrimtarit Mehmet Kraja drejt cakut dhe p\u00ebr ta par\u00eb drejt n\u00eb sy nj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb mund t\u00eb sh\u00ebnoj\u00eb shkall\u00ebn m\u00eb dramatike t\u00eb zhg\u00ebnjimit. K\u00ebshtu, dikur nga fundi i k\u00ebtij takimi, narrator-shkrimtari i ditarit i afrohet nj\u00eb administratori m\u00eb t\u00eb lart\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar n\u00eb Prishtin\u00eb, zotit Gonzalo, p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb nj\u00eb si sugjerim:\u00a0<em>\u201cZoti Gonzalo m\u00eb lejoni t\u2019ju them se tani mund t\u00eb jet\u00eb koha e p\u00ebrshtatshme q\u00eb misioni i OKB n\u00eb Kosov\u00eb t\u00eb filloj\u00eb me projekte kulturore, ndonj\u00eb shfaqje n\u00eb teat\u00ebr, ekspozita, koncerte, n\u00eb Pallatin e Rinis\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb piano, nuk e di n\u00ebse e keni par\u00eb. Zoti Gonzalo kthen kok\u00ebn nga un\u00eb vet\u00ebm pak dhe prek me majat e gisht\u00ebrinjve got\u00ebn e kristalt\u00eb. \u201cJu v\u00ebrtet mendoni se ne jemi k\u00ebtu p\u00ebr shfaqje teatri dhe gjepura t\u00eb tilla? Nuk m\u00eb besohet se jeni kaq t\u00eb marr\u00eb! E d\u00ebgjova edhe at\u00eb rr\u00ebfimin t\u00ebnd patetik p\u00ebr \u00ebndrr\u00ebn e qenit, me ca aluzione e metafora t\u00eb mjegullta. Po kujt i hyjn\u00eb n\u00eb pun\u00eb?!\u201d Zoti Gonzalo nuk e fsheh se prania ime e bezdis. N\u00eb dritaren p\u00ebrball\u00eb perdja e kafenjt\u00eb ka shkar\u00eb pak anash dhe nga nj\u00eb cep i saj nata ng\u00ebrdheshet me fytyr\u00eb idioti. \u2013 \u201cNe jemi k\u00ebtu q\u00eb t\u2019i pallojm\u00eb grat\u00eb tuaja, ja, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kemi ardhur! Ky \u00ebsht\u00eb \u00e7mimi q\u00eb duhet t\u00eb paguani p\u00ebr lirin\u00eb tuaj t\u00eb dhjer\u00eb!\u201d\u2026.(faqe 76-77).<\/em><\/p>\n<p>Si nj\u00eb lajtmotiv i k\u00ebtij romani me z\u00eb, n\u00eb da\u00e7i edhe roman politik, si nj\u00eb p\u00ebrcaktim jet\u00ebsor dhe filozofik i autorit, q\u00eb shtrihet gjat\u00eb gjith\u00eb treqind e pes\u00ebdhjet\u00eb faqeve, q\u00ebndron nj\u00eb sentenc\u00eb e njeriut m\u00eb t\u00eb men\u00e7\u00ebm t\u00eb njer\u00ebzimit, filozofit Sokrat, i cili dymij\u00eb e pes\u00ebqindqind vjet p\u00ebrpara do t\u00eb thoshte: \u201c<em>Diktatura q\u00eb mb\u00ebshtetet dhe ushtrohet nga pushtetet demokratike, pra nga shumica e votave, \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb se sa padrejt\u00ebsia e sistemeve despotike\u201d.<\/em>\u00a0Dhe thuajse n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn val\u00eb mendimi filozofik, nj\u00eb d\u00ebshmi e ngjashme do t\u00eb vij\u00eb edhe nga filozofi i lindjes s\u00eb larg\u00ebt, Konfu\u00e7i, gjithashtu i shekullit t\u00eb pest\u00eb t\u00eb para er\u00ebs s\u00eb re, pa ditur p\u00ebr nj\u00ebri tjetrin. Ky i fundit do t\u00eb thot\u00eb: \u201c<em>A mundet nj\u00eb njeri i posht\u00ebr t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb n\u00eb qeverisje? Jo! Ai shqet\u00ebsohet p\u00ebr marrjen e nj\u00eb di\u00e7kaje (sidomos pushtet) dhe menj\u00ebher\u00eb pasi \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb zot\u00ebrimin e k\u00ebsaj ai shqet\u00ebsohet vet\u00ebm p\u00ebr mund\u00ebsin\u00eb e humbjes.\u201d<\/em>\u00a0\u2013 i porosit bashk\u00ebkomb\u00ebsit e vet filozofi, dhe shton m\u00eb tej: \u201c<em>I vetmi test p\u00ebr nj\u00eb sundues t\u00eb mir\u00eb \u00ebsht\u00eb ai i suksesit n\u00eb rritjen e mir\u00ebqenies s\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb zakonsh\u00ebm\u201d.\u00a0<\/em>K\u00ebshtu dy mij\u00eb e pes\u00ebqind vjet m\u00eb par\u00eb nj\u00eb nga mendimtar\u00ebt per\u00ebndimor dhe nj\u00eb i lindjes s\u00eb larg\u00ebt kan\u00eb ve\u00e7uar si fatkeq\u00ebsit\u00eb m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha t\u00eb njer\u00ebzimit sunduesin e lig. Dhe ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme cila \u00ebsht\u00eb rruga p\u00ebr ta zgjuar nga p\u00ebrgjumja n\u00ebnshtrimin e njer\u00ebzve ndaj despotit, i cili pasi e merr gj\u00ebn\u00eb e lakmuar i n\u00ebnshtron gjat\u00eb, shpesh deri n\u00eb pafund\u00ebsi, t\u00eb sunduarit. K\u00ebt\u00eb l\u00ebmsh rreket t\u00eb shtjelloj\u00eb Mehmet Kraja n\u00eb romanin \u201c<em>Prishtina<\/em>\u201d: Mir\u00eb q\u00eb qyteti, kryeqyteti dhe Kosova pranuan q\u00eb symbyllur ta sjellin kast\u00ebn sundimtare, lig\u00ebsin\u00eb, por pse gjith\u00eb ky n\u00ebnshtrim n\u00eb heshtje kolektive?<\/p>\n<p>Ditari i shkrimtarit k\u00ebsaj here nuk \u00ebsht\u00eb pa p\u00ebrgjigje, por skeptik dhe i d\u00ebshp\u00ebruar p\u00ebr t\u00eb besuar ne nj\u00eb mund\u00ebsi t\u00eb till\u00eb\u2026 Prandaj rr\u00ebfimi romanor \u201c<em>Prishtina<\/em>\u201d vjen sfid\u00eb e madhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Ali Aliu Mehmet Kraja \u00ebsht\u00eb shkrimtar me prirje t\u00eb theksuara p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur sheshazi me sfida nga p\u00ebrditshm\u00ebria, me nj\u00eb ngasje t\u00eb fuqishme p\u00ebr kund\u00ebrv\u00ebnie, me nerv t\u00eb zgjuar ndjeshm\u00ebrie, sidomos ndaj l\u00ebvizjeve dhe kthesave historike, me natyr\u00eb t\u00eb prirur p\u00ebr ta nuhatur frym\u00ebn e koh\u00ebs me t\u00eb gjith\u00eb pulsimin dhe dramacitetin e saj [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":713,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[9,11,14,15],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga Ali Aliu Mehmet Kraja \u00ebsht\u00eb shkrimtar me prirje t\u00eb theksuara p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur sheshazi me sfida nga p\u00ebrditshm\u00ebria, me nj\u00eb ngasje t\u00eb fuqishme p\u00ebr kund\u00ebrv\u00ebnie, me nerv t\u00eb zgjuar ndjeshm\u00ebrie, sidomos ndaj l\u00ebvizjeve dhe kthesave historike, me natyr\u00eb t\u00eb prirur p\u00ebr ta nuhatur frym\u00ebn e koh\u00ebs me t\u00eb gjith\u00eb pulsimin dhe dramacitetin e saj [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-02-09T09:45:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"640\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"411\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"19 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712\",\"name\":\"Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg\",\"datePublished\":\"2019-02-09T09:45:13+00:00\",\"dateModified\":\"2019-02-09T09:45:13+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg\",\"width\":640,\"height\":411},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Nga Ali Aliu Mehmet Kraja \u00ebsht\u00eb shkrimtar me prirje t\u00eb theksuara p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrballur sheshazi me sfida nga p\u00ebrditshm\u00ebria, me nj\u00eb ngasje t\u00eb fuqishme p\u00ebr kund\u00ebrv\u00ebnie, me nerv t\u00eb zgjuar ndjeshm\u00ebrie, sidomos ndaj l\u00ebvizjeve dhe kthesave historike, me natyr\u00eb t\u00eb prirur p\u00ebr ta nuhatur frym\u00ebn e koh\u00ebs me t\u00eb gjith\u00eb pulsimin dhe dramacitetin e saj [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2019-02-09T09:45:13+00:00","og_image":[{"width":640,"height":411,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"19 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712","name":"Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg","datePublished":"2019-02-09T09:45:13+00:00","dateModified":"2019-02-09T09:45:13+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=712"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg","width":640,"height":411},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=712#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Historia e liris\u00eb s\u00eb \u00e7al\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg",640,411,false]},"categories_names":{"9":{"name":"Analiz\u00eb","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=9"},"11":{"name":"Kritik\u00eb Letrare","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=11"},"14":{"name":"Kultur\u00eb","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=14"},"15":{"name":"Libri","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=15"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg",300,193,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg",305,196,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg",400,257,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg",600,385,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg",640,411,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg",130,83,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Mehmet-kraja.jpg",640,411,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/712"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=712"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/712\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":714,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/712\/revisions\/714"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/713"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=712"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=712"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=712"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}