{"id":489,"date":"2019-02-07T22:31:49","date_gmt":"2019-02-07T21:31:49","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=489"},"modified":"2019-02-07T22:31:49","modified_gmt":"2019-02-07T21:31:49","slug":"surprizat-ashtu-si-telashet-rrallehere-vijne-vetem-207-vjet-nga-lindja-e-dikensit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489","title":{"rendered":"\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit"},"content":{"rendered":"<p><em>Djali i Charles Dikensit nj\u00ebher\u00eb kishte zbuluar se babai i tij kishte punuar nga ora n\u00ebnt\u00eb e paradites deri n\u00eb or\u00ebn dy pasdite, madje me nj\u00eb pauz\u00eb dreke, shkruan The Independent. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ai punonte vet\u00ebm 4 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb, por k\u00ebto ishin or\u00eb cil\u00ebsore pune. Sasia e koh\u00ebs q\u00eb ai i dedikonte pushimit t\u00eb q\u00ebllimsh\u00ebm ishte po aq e r\u00ebnd\u00ebsishme sa koha q\u00eb e kalonte duke punuar. Ai beson se \u201cKur ne ndalojm\u00eb dhe pushojm\u00eb si duhet, ne nuk jemi duke e paguar taks\u00ebn e kreativitetit. P\u00ebrkundrazi, ne po investojm\u00eb n\u00eb t\u00eb\u201d.<\/em><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Charles Dickens lindi m\u00eb 7 shkurt 1812 n\u00eb Landport, nj\u00eb rrethin\u00eb t\u00eb Portsmouth, ishte i dyti prej gjithsej 11 f\u00ebmij\u00ebve. Sht\u00ebpia n\u00eb fjal\u00eb mund t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebsohet se \u00ebsht\u00eb kthyer n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb kuptimi n\u00eb nj\u00eb vend pelegrinazhi apo n\u00eb nj\u00eb p\u00ebrmendore popullore, duke u mund\u00ebsuar vizitor\u00ebve q\u00eb vet\u00ebm me nj\u00eb a dy udh\u00ebtime t\u00eb lidhin dy emrat komb\u00ebtar\u00eb m\u00eb romantik\u00eb, Dikensin me Portsin dhe Nelsonin me Portsmuthin. Por, p\u00ebrve\u00e7 k\u00ebsaj dobie me interes vendor, thuajse goj\u00ebdh\u00ebnor e simbolik, adresat e sotshme s\u2018b\u00ebjn\u00eb tjet\u00ebr vet\u00ebm se tregojn\u00eb p\u00ebr fatin ikanak dhe t\u00eb shkat\u00ebrruar t\u00eb shtres\u00ebs shoq\u00ebrore dhe familjes nga e cila vinte ai. S\u2018do t\u00eb b\u00ebnim tjet\u00ebr ve\u00e7se do ta tepronim po ta krahasonim me \u201cRrug\u00ebn Lent\u201d, n\u00eb Bar\u00eb, e cila do t\u00eb kujtohet, \u201cp\u00ebr banor\u00ebt shtegtues, q\u00eb zhdukeshin zakonisht n\u00eb prag t\u00eb dit\u00ebs s\u00eb par\u00eb t\u00eb tremujorit1\u201d. Ka t\u00eb dh\u00ebna p\u00ebr jet\u00ebn prej shtegtari q\u00eb b\u00ebnte bota shoq\u00ebrore s\u00eb cil\u00ebs edhe i p\u00ebrkiste. \u00cbsht\u00eb fjala p\u00ebr shtres\u00ebn e mesme; ai i takonte, si\u00e7 mund t\u00eb thoshte ndokush, klas\u00ebs s\u00eb mesme q\u00eb ishte e paq\u00ebndrueshme, e cila p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb klas\u00eb nj\u00ebmend t\u00eb pasigurt. I ati, Xhon Dikensi, ishte nj\u00eb n\u00ebpun\u00ebs n\u00eb zyr\u00ebn e Ministris\u00eb Luftarake t\u00eb Flot\u00ebs Detare dhe p\u00ebrgjat\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij ishte nj\u00eb njeri me gjendje shoq\u00ebrore fort t\u00eb ndryshueshme e t\u00eb l\u00ebvizshme, kjo deri n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb mase, p\u00ebr shkak t\u00eb fatkeq\u00ebsive q\u00eb i ran\u00eb n\u00eb jet\u00eb dhe pjes\u00ebrisht p\u00ebr faj t\u00eb tij. Thuhet se Dikensi e p\u00ebrvijoi at\u00eb n\u00eb nj\u00eb drit\u00eb m\u00eb t\u00eb but\u00eb te Mikobri dhe n\u00eb nj\u00eb pamje m\u00eb zymtake dhe realiste te Dorriti. Kund\u00ebrshtia midis k\u00ebtyre dy burrave, sikurse dhe e gjendjeve t\u00eb humorit t\u00eb tyre, duhet t\u00eb sh\u00ebrbej\u00eb si nj\u00eb paralajm\u00ebrim kund\u00ebr paaft\u00ebsis\u00eb p\u00ebr t\u00eb kuptuar mir\u00ebfilli iden\u00eb dikensiane t\u00eb \u201cpersonazheve burimore\u201d. Zakoni p\u00ebr t\u2018u larguar nga nj\u00ebri vend n\u00eb tjetrin u kishte shkaktuar padrejt\u00ebsi t\u00eb mjafta shum\u00eb njer\u00ebzve dhe nga kjo mund ta ket\u00eb p\u00ebsuar edhe Xhon Dikensi; e ndoshta nga kjo lloj padrejt\u00ebsie e p\u00ebsoi m\u00eb shum\u00eb zonja Elizabeta Dikensi, me mbiemrin e vajz\u00ebris\u00eb Berou, t\u00eb cil\u00ebn Dikensi e ka mish\u00ebruar n\u00eb personazhin e zonj\u00ebs Nik\u00ebllbi. Ndoca mund t\u00eb pyesin, jo pa pik\u00ebllim, n\u00ebse ekzistonte p\u00ebrnj\u00ebmend zonja Nik\u00ebllbi. Por, sido q\u00eb t\u00eb jet\u00eb puna, s\u2018ekzistonte kurrfar\u00eb njeriu q\u00eb t\u00eb ishte si Dorriti edhe Mikoberi. E v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb se do ta keqkuptojm\u00eb qysh n\u00eb krye t\u00eb her\u00ebs natyr\u00ebn e p\u00ebrfytyrimit dikensian, n\u00ebse mendojm\u00eb q\u00eb k\u00ebto gj\u00ebra s\u2018jan\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se portrete stamp\u00eb bardh\u00eb e zi. Gjith\u00eb \u00e7\u00ebshtja \u00ebsht\u00eb se Dikensi mb\u00ebshtetej mbi t\u00eb dh\u00ebnat njer\u00ebzore dhe i kthente ata, sikund\u00ebr mund t\u00eb thot\u00eb dikush, n\u00eb qenie mbinjer\u00ebzore. Por \u00ebsht\u00eb m\u00eb se e v\u00ebrtet\u00eb se Xhon Dikensi qe lloji i njeriut q\u00eb s\u2018rrinte kurr\u00eb n\u00eb nj\u00eb vend dhe kjo sh\u00ebrben si pik\u00eblidhja kryesore e \u00c7arls Dikensit me Portsin, ose m\u00eb sakt\u00eb munges\u00ebs s\u00eb lidhjes s\u00eb tij me t\u00eb. Ai ishte vet\u00ebm dy vje\u00e7 kur e gjith\u00eb sht\u00ebpia e tij u zhvendos nj\u00eb cop\u00eb her\u00eb t\u00eb shkurt\u00ebr n\u00eb Lond\u00ebr dhe pask\u00ebtaj p\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb \u00c7atam. Kjo ishte ndoshta periudha m\u00eb fatlume q\u00eb i dha trajt\u00eb f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb hershme, nd\u00ebrsa p\u00ebr familjen e tij qe periudha m\u00eb fatkeqe. Kantieri detar i \u00c7atamit, kullat e Ro\u00e7esterit, kopshtet tok me rrug\u00ebt e m\u00ebdha t\u00eb Kentit i mbet\u00ebn n\u00eb kujtes\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs si i vetmi kujtim i zakonsh\u00ebm i nj\u00eb vendi amtar q\u00eb e rriti; n\u00eb vitet e m\u00ebvonshme sht\u00ebpia e tij kishte nj\u00eb pamje fort t\u00eb p\u00ebr\u00e7muar n\u00eb rrug\u00ebn e madhe kur shihej nga kodra Geds, kurse kulla e katedrales ngrihet s\u00ebrishmi n\u00eb shikimin e tij t\u00eb fundit, n\u00eb \u00ebndrr\u00ebn e tij mpir\u00ebse t\u00eb quajtur \u201cEduin Druidi\u201d. Pik\u00ebrisht atje ai kishte koh\u00eb t\u00eb lir\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar nga librat, por q\u00eb n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb nuk kishte mosh\u00eb p\u00ebr t\u00eb m\u00ebsuar nga jeta; m\u00eb s\u00eb pari, n\u00eb kuptimin e ngusht\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs ai m\u00ebsoi nga librat e shkoll\u00ebs, nga zoti Gajls, nj\u00eb meshtar baptist n\u00eb \u00c7atam; m\u00eb s\u00eb dyti, mbase duke nxjerr\u00eb dobi m\u00eb t\u00eb madhe, nga nj\u00eb pirg i zakonsh\u00ebm roman\u00ebsh t\u00eb vjet\u00ebr q\u00eb p\u00ebrfshinin nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb m\u00eb t\u00eb shquar angleze, let\u00ebrsi nga e cila mund t\u00eb m\u00ebsonte jasht\u00ebzakonisht shum\u00eb: Roderik Randomi, Robinson Kruzoja, Tom Xhonsi dhe famullitari i Uejkfilldit.<\/p>\n<p>S\u2018kishte mbushur ende dhjet\u00eb vje\u00e7 kur e gjith\u00eb familja e tij mori p\u00ebrs\u00ebri rrug\u00ebn e shtegtimit. Xhon Dikensi qe mbytur deri n\u00eb gryk\u00eb me borxhe; ai e vazhdoi zakonin e tij t\u00eb ndryshimit t\u00eb adresave; e fundja adres\u00eb e tij ishte \u201cBurgu i Borxhlinjve\u201d n\u00eb Marshalsi. Bashk\u00ebshortja e tij, n\u00ebna e tet\u00eb f\u00ebmij\u00ebve, ku \u00c7arlsi ishte i dyti, i duhej t\u00eb b\u00ebnte konak n\u00eb nj\u00eb kamp t\u00eb shkret\u00eb n\u00eb qytez\u00ebn Kamd\u00ebn dhe t\u00eb \u00e7elte nj\u00eb \u201cinstitucion arsimor\u201d t\u00eb rr\u00ebnuar. N\u00eb k\u00ebto e sip\u00ebr \u00c7arlsi fatk\u00ebputur po m\u00ebsonte m\u00ebsimet e tij n\u00eb nj\u00eb lloj institucioni arsimor krejt t\u00eb ndrysh\u00ebm. Mbasi e ndihmoi t\u00eb \u00ebm\u00ebn n\u00eb gjithfar\u00eb pun\u00ebrash t\u00eb ul\u00ebta, ai u hodh tutje q\u00eb ta siguronte vet\u00eb buk\u00ebn e goj\u00ebs, duke u ngjitur etiketa e duke mbushur kutit\u00eb me boj\u00eb t\u00eb zez\u00eb k\u00ebpuc\u00ebsh n\u00eb nj\u00eb punishte q\u00eb merrej me prodhimin e boj\u00ebs s\u00eb zez\u00eb p\u00ebr lyerjen e k\u00ebpuc\u00ebve n\u00eb vendin e quajtur \u201cOlld Hang\u00ebrford Steirs\u201d. Bojatisja ishte p\u00ebrnj\u00ebmend simbolike; Dikensi nuk kishte asnj\u00eb hije dyshimi se kjo periudh\u00eb e f\u00ebmij\u00ebris\u00eb s\u00eb tij ishte m\u00eb e err\u00ebta e jet\u00ebs s\u00eb tij dhe gjendja e tij shpirt\u00ebrore at\u00ebbot\u00eb qe e till\u00eb q\u00eb ai ishte gati t\u00eb lyente gjith\u00eb veten e tij me boj\u00eb t\u00eb zez\u00eb, porsi aktori q\u00eb luante rolin e Otellos. K\u00ebt\u00eb periudh\u00eb pesimiste, q\u00eb dallohej vet\u00ebm p\u00ebr posht\u00ebrim dhe monotoni shpirtcop\u00ebtuese, ai e p\u00ebrshkruan shkurtimisht te romani \u201cDavid Koperfildi\u201d. T\u00eb thuash se at\u00eb e kishte mbytur nj\u00eb zem\u00ebrim i hidhur \u00ebsht\u00eb pak, pasi duket sheshit se ai tashm\u00eb kishte arritur t\u00eb zhvillonte nj\u00eb sy\u00e7elt\u00ebsi e v\u00ebmendje t\u00eb \u00e7uditshme. N\u00eb koh\u00ebn kur rob\u00ebris\u00eb s\u00eb tij i erdhi fundi, dhe t\u00eb atit i kishin l\u00ebn\u00eb nj\u00eb trash\u00ebgimi pik\u00ebrisht si\u00e7 kishte r\u00ebn\u00eb n\u00eb burg (pik\u00ebrisht si te Mikoberi q\u00eb gj\u00ebrat i marrin p\u00ebr mir\u00eb dhe pastaj p\u00ebr keq), djali nuk mund t\u00eb quhej m\u00eb i zakonsh\u00ebm, e aq m\u00eb pak f\u00ebmij\u00eb. Ai e quan t\u00eb atin endacak, \u201cBabai Pl\u00ebngprish\u00ebs\u201d; por familja e tij kishte l\u00ebn\u00eb vraga t\u00eb pashlyeshme dhe te vet\u00eb qen\u00ebsia e nj\u00eb djali kaq sy\u00e7el\u00eb dhe kritik si\u00e7 qe ai. Na b\u00ebn menj\u00ebher\u00eb p\u00ebr vete pjekuria pothuajse djall\u00ebzore e satir\u00ebs s\u00eb tij; ca nga fragmentet m\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyera t\u00eb jet\u00ebs s\u00eb burgut t\u00eb pikuik\u00ebve dhe dorrit\u00ebve ndeshen n\u00eb letrat vetjake q\u00eb i p\u00ebrkasin jet\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb hershme. Patjet\u00ebr, ai kishte par\u00eb ngritjen e gjendjes s\u00eb familjes s\u00eb tij, e cila n\u00eb rastin e tij pasqyrohet n\u00eb periudh\u00ebn e sh\u00ebrbimit si n\u00ebpun\u00ebs p\u00ebr llogari t\u00eb zotit Blekmor, i cili qe pronar i Grejz Init2, dhe pastajthi n\u00eb zanatin po aq t\u00eb suksessh\u00ebm, e shum\u00eb m\u00eb tep\u00ebr t\u00eb p\u00eblqyesh\u00ebm, t\u00eb reporterit t\u00eb nj\u00eb gazete dhe s\u00eb fundi t\u00eb reporterit t\u00eb Parlamentit. I ati ishte ai q\u00eb kishte nisur zejen n\u00eb fjal\u00eb, por tashm\u00eb i biri i kishte v\u00ebn\u00eb vul\u00ebn, si reporter i gazetave Dielli i V\u00ebrtet\u00eb, Pasqyra e Parlamentit dhe Kronika e M\u00ebngjesit. Pik\u00ebrisht gjat\u00eb k\u00ebsaj kohe ai \u00ebsht\u00eb i shkath\u00ebt, mendjempreht\u00eb dhe i paansh\u00ebm; n\u00eb k\u00ebt\u00eb periudh\u00eb \u00e7do v\u00ebzhgues mund t\u00eb shikonte shpesh at\u00eb shk\u00eblqim t\u00eb metalt\u00eb n\u00eb fytyr\u00ebn e tij. Kjo ia vlen t\u00eb p\u00ebrmendet, pasi disa emocione shoq\u00ebrore t\u00eb sh\u00ebndetshme q\u00eb ai u kishte dal\u00eb gjithnj\u00eb n\u00eb mbrojtje e kan\u00eb shtremb\u00ebruar disi personalitetin e tij n\u00eb syt\u00eb e moralist\u00ebve, t\u00eb cil\u00ebt kishte qejf t\u2018i shante sy m\u00eb sy. Dikensi ishte nj\u00eb dalzot\u00ebs i v\u00ebrtet\u00eb i gjenialitetit, por gjithsesi ai nuk u tregua ngaher\u00eb gjenial. Nj\u00eb prej ske\u00e7eve t\u00eb tij m\u00eb t\u00eb hershme, q\u00eb u botua jo shum\u00eb koh\u00eb pas k\u00ebsaj kohe, s\u2018qe ve\u00e7se nj\u00eb mbrojtje e kremtimeve t\u00eb krishtere t\u00eb Krishtlindjeve kundrejt puritan\u00ebve dhe utilitarist\u00ebve; ske\u00e7i n\u00eb fjal\u00eb titullohej \u201cKrishtlindje posht\u00eb tri kokave\u201d. Gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij mbrojti trim\u00ebrisht d\u00ebshirat e skamnor\u00ebve dhe k\u00ebmb\u00ebngulte q\u00eb Hyji u kishte dh\u00ebn\u00eb atyre jo vet\u00ebm birr\u00eb dhe rum, por edhe ver\u00eb, p\u00ebr t\u2018ia g\u00ebzuar zemr\u00ebn njeriut. Por e gjith\u00eb kjo e kishte mjegulluar karakterin e tij me sht\u00ebllungat e gostive dhe pap\u00ebrgjegjshm\u00ebris\u00eb, t\u00eb cilat nuk e kishin b\u00ebr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb n\u00eb llojin e vet. Edhe n\u00eb rini, e cila \u00ebsht\u00eb periudha e pap\u00ebrgjegjshm\u00ebris\u00eb, Dikensi e tregon veten n\u00eb nj\u00ebfar\u00eb m\u00ebnyre jasht\u00ebzakonisht t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm. Ai i kund\u00ebrvihej me mish e me shpirt kot\u00ebsis\u00eb s\u00eb familjes s\u00eb tij; ai ishte si ambicioz, ashtu edhe i palodhur; madje ka nga ata q\u00eb jan\u00eb t\u00eb mendimit se ai \u00ebsht\u00eb edhe i ashp\u00ebr. Ai ushqente zem\u00ebrim p\u00ebr Skimpol\u00ebt po aq sa edhe p\u00ebr Gredgrind\u00ebt.<\/p>\n<p>V\u00ebrtet, fati i tij kishte p\u00ebsuar disa her\u00eb \u00e7aste kritike. Martesa e tij dhe vepra e tij e par\u00eb e mir\u00ebfillt\u00eb letrare mund t\u00eb p\u00ebrcaktohen rreth s\u00eb nj\u00ebjt\u00ebs koh\u00eb. Tashm\u00eb ai kishte nisur t\u00eb shkruante ske\u00e7e, kryesisht p\u00ebr revist\u00ebn \u201cRevista e Vjet\u00ebr Mujore\u201d, t\u00eb cilat ishin n\u00eb kuptimin e gjer\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs karikatura, t\u00eb sendeve t\u00eb zakonshme q\u00eb gjendeshin n\u00ebp\u00ebr rrug\u00eb dhe tregje. Ato i pajiste me ilustrime Kruikshanku, q\u00eb n\u00eb ato faza t\u00eb hershme t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb Dikensit historia e ilustruesit shpesh ngre m\u00eb shum\u00eb pesh\u00eb se autori vet\u00eb. Kjo qe plot\u00ebsisht e v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr eksperimentin tjet\u00ebr t\u00eb tij, q\u00eb ishte mbase m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsishmi, porse kjo \u00ebsht\u00eb tipike, pavar\u00ebsisht nga epoka dhe koha e rrojtjes s\u00eb tij. Ske\u00e7et n\u00eb proz\u00eb mbanin n\u00ebnshkrimin \u201cBoz\u201d dhe n\u00ebnshkrimi qe b\u00ebr\u00eb nj\u00eb kinse em\u00ebr i njohur kur zot\u00ebrinjt\u00eb \u00c7epmen dhe Holl, botuesit e tij, e k\u00ebshilluan ta zgjeronte projektin. Nj\u00eb humorist mjaft i njohur p\u00ebr koh\u00ebn, Sejmori, botoi nj\u00eb s\u00ebr\u00eb karikaturash q\u00eb ilustronin peripecit\u00eb apo prap\u00ebsit\u00eb e \u201cKlubit Nimrod\u201d, nj\u00eb grup q\u00eb p\u00ebrb\u00ebhej nga sportist\u00eb amator\u00eb, t\u00eb paracaktuar q\u00eb t\u00eb pak\u00ebsoheshin e megjithat\u00eb t\u00eb rriteshin pambarimisht n\u00eb nj\u00eb figur\u00eb t\u00eb vetme, at\u00eb t\u00eb Nataniel Uinkllit. Dikensi dha p\u00eblqimin q\u00eb t\u00eb shkruante tekstin, i cili s\u2018ishte tjet\u00ebr ve\u00e7se buz\u00ebt zbukuruese q\u00eb qarkojn\u00eb tablot\u00eb; dhe pik\u00ebrisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb stil krejt t\u00eb \u00e7uditsh\u00ebm, dyt\u00ebsor, t\u00eb n\u00ebnshtruar e madje t\u00eb par\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, trajt\u00ebsoi n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb p\u00ebrfytyrimin njer\u00ebzor epik\u00ebn dhe pantomim\u00ebn e Pikuikut (1837). Dikensi arriti t\u2018ua mbushte mendjen botuesve t\u00eb tij q\u00eb ta lejonin \u201cKlubin Pikuik\u201d t\u00eb pasqyronte interesa m\u00eb t\u00eb larmishme ose t\u00eb ve\u00e7anta, duke i kujtuar zotit Uink\u00ebll q\u00eb t\u00eb paraqiste ose t\u00eb keqparaqiste kuptimin fillestar t\u00eb sportit; pik\u00ebrisht me an\u00eb t\u00eb k\u00ebsaj shtyse q\u00eb i dha pavar\u00ebsia Dikensi mundi t\u00eb lirohej nga stili bajat dhe nisi nj\u00eb revolucion dhe peripeci artistike t\u00eb re. Nj\u00eb nga arsyet q\u00eb dha, ishte se ai nuk kishte kurrfar\u00eb njohurie t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb mbi sportet e loj\u00ebrat dhe k\u00ebshtu vazhdoi duke e b\u00ebr\u00eb edhe m\u00eb t\u00eb qart\u00eb argumentin n\u00eb fjal\u00eb ngadh\u00ebnjisht n\u00ebp\u00ebrmjet p\u00ebrshkrimit q\u00eb i b\u00ebri loj\u00ebs s\u00eb kriketit n\u00eb \u201cDingli Dell\u201d. Gjithsesi, loja e kriketit vetmisht sqaroi sakt\u00ebsisht loj\u00ebn q\u00eb Dikensi e fitoi aq lavdish\u00ebm; dhe p\u00ebrse ai gjuajt\u00ebs3 i t\u00ebrbuar dhe i keqm\u00ebsuar kreu me mij\u00ebra vrapime t\u00eb pavenda dhe q\u00eb s\u2018u nxor asnj\u00ebher\u00eb jasht\u00eb? Njer\u00ebzve shpejt u doli nga mendja Seimori, sporti, \u201cKlubi Nimrod\u201d dhe \u201cKlubi Pikuik\u201d. K\u00ebsisoj atyre u doli nga mendja gjith\u00e7mos q\u00eb harroi edhe ai dhe ndoq\u00ebn gjith\u00eb sa ndoqi edhe ai; por loja sa vjen e b\u00ebhet p\u00ebrher\u00eb m\u00eb e madhe dhe m\u00eb e fort\u00eb. Drejtimi i historis\u00eb gjarp\u00ebron; toni i historis\u00eb ndryshon; sh\u00ebrbestari q\u00eb Pikuiku e gjeti duke pastruar \u00e7izmet n\u00eb oborrin e brendsh\u00ebm t\u00eb klubit b\u00ebri t\u00eb tij\u00ebn qendr\u00ebn e sken\u00ebs, e madje u ngrit edhe mbi Pikuikun; nd\u00ebrsa ky i fundit nga nj\u00eb pala\u00e7o i kapardisur b\u00ebhet nj\u00eb zot\u00ebri zem\u00ebrgjer\u00eb, i nderuar e vjet\u00ebrak; kurse bota ende ndiqte at\u00eb shnd\u00ebrrim skene t\u00eb mrekulluesh\u00ebm tok me d\u00ebshirat e saj, shnd\u00ebrrim q\u00eb vazhdon deri m\u00eb sot. Kjo ishte shfaqja e Dikensit n\u00eb let\u00ebrsi. Shum\u00eb njer\u00ebz u p\u00ebr\u00e7ap\u00ebn t\u00eb nd\u00ebrhynin n\u00eb jet\u00ebn e tij letrare dhe sidomos n\u00eb stilin e tij t\u00eb t\u00eb shkruarit, por Dikensi p\u00ebrpiqej me mish e me shpirt t\u00eb ruante stilin dhe gjenialitetin e tij t\u00eb pap\u00ebs\u00ebdytsh\u00ebm. E kjo, nga ana e vet, b\u00ebri q\u00eb ai ta shtynte jet\u00ebn krahas shum\u00eb armiqve, smir\u00ebzinjve dhe p\u00ebrbetar\u00ebve q\u00eb desh\u00ebn t\u2018ia hanin kok\u00ebn. Mendimi i tij i patundur qe v\u00ebnia e let\u00ebrsis\u00eb n\u00eb sh\u00ebrbim t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb, pik\u00ebrisht t\u00eb asaj pjese q\u00eb vuante tmerr\u00ebsisht nga pasojat e kapitalizmit q\u00eb asokohe po merrte trajt\u00eb.<\/p>\n<p>Ashtu si Pikuiku p\u00ebrb\u00ebnte themelimin e jet\u00ebs s\u00eb tij botore, po ashtu edhe martesa e tij p\u00ebrb\u00ebnte natyrisht themelin e jet\u00ebs s\u00eb tij vetjake; dhe kjo ka qen\u00eb, gjithashtu, objekt kritikash dhe simpatie. Shum\u00eb pak njer\u00ebz ishin n\u00eb dijeni t\u00eb bot\u00ebs s\u00eb tij shpirt\u00ebrore, me gjasa tre a kat\u00ebr. Dhe pik\u00ebrisht ky grusht njer\u00ebzish pranuan q\u00eb t\u00eb mos flitnin shum\u00eb p\u00ebr shkrimtarin n\u00eb fjal\u00eb, duke mos e ngarkuar aspak me faj. Nj\u00ebri nga shefat e gazet\u00ebs t\u00eb titulluar \u201cKronika e M\u00ebngjesit\u201d, Xhorxh Hogarti, q\u00eb ishte mahnitur kaq shum\u00eb prej ske\u00e7eve t\u00eb \u201cBozit\u201d, nguli k\u00ebmb\u00eb q\u00eb rubrika e mbip\u00ebrmendur t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohej duke ia rritur n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb pages\u00ebn shkrimtarit. Ai e njohu Dikensin me familjen e tij dhe sidomos me t\u00eb bijat, me t\u00eb cilat shkrimtari u tregua s\u00eb tep\u00ebrmi miq\u00ebsor e mjaft i dashur. Ai hodhi kuror\u00eb me nj\u00ebr\u00ebn prej tyre, me Katerin\u00ebn, dhe sigurisht u martua pse e donte, por mbase jo me at\u00eb lloj dashurie q\u00eb i jep burrit dometh\u00ebnien e plot\u00eb e t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb asaj q\u00eb ai \u00ebsht\u00eb duke b\u00ebr\u00eb. Por n\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj \u00ebsht\u00eb patosi i historis\u00eb, q\u00eb n\u00eb kuptimin e miq\u00ebsis\u00eb rrojti m\u00eb gjat\u00eb se dashuria; s\u2018ka si t\u00eb mos thuhet se nj\u00eb prej motrave t\u00eb bashk\u00ebshortes s\u00eb tij, q\u00eb e kuptonte m\u00eb mir\u00eb, mbeti mikja e tij e ngusht\u00eb shum\u00eb koh\u00eb pasi martesa e tij ishte b\u00ebr\u00eb nj\u00eb keqkuptim i tejzgjatur; deri tani martesa e tij duhet kuptuar si nj\u00eb hap q\u00eb Dikensi e hodhi drejt siguris\u00eb dhe suksesit; pak m\u00eb pas ai ra n\u00eb nj\u00eb dashuri t\u00eb zjarrt\u00eb, dashuri q\u00eb e shoq\u00ebroi gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs dhe po n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb ai u shfaq si nj\u00eb shkrimtar i mir\u00ebnjohur dhe i fuqish\u00ebm n\u00eb bot\u00eb; ai nuk b\u00ebri m\u00eb kurr\u00eb prapa, derisa dha shpirt tridhjet\u00eb vjet m\u00eb pas, duke g\u00ebzuar ende lavdin\u00eb e tij t\u00eb madh\u00ebrishme.<\/p>\n<p>Vepra tjet\u00ebr e tij ishte \u201cOliver Tuisti\u201d (1838), t\u00eb cil\u00ebn e shkroi q\u00eb ta dallonte me Pikuikun. N\u00ebse rrengu i par\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb pun\u00eb, at\u00ebher\u00eb edhe ky i dyti do t\u00eb ecte n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtat gjurm\u00eb. Kishte shum\u00eb t\u00eb ngjar\u00eb q\u00eb Dikensi po provonte gjenialitetin e tij; por ai sigurisht u tregua mjaft guximtar duke v\u00ebn\u00eb n\u00eb prov\u00eb popullaritetin e tij. \u00cbsht\u00eb m\u00eb se e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb \u201cOliver Tuisti\u201d s\u2018\u00ebsht\u00eb ve\u00e7 nj\u00eb p\u00ebrzierje fort \u00e7udane mes melodram\u00ebs dhe realizmit; si realizmi, ashtu edhe melodrama jan\u00eb enkas t\u00eb err\u00ebta dhe zymtake. Sidoqoft\u00eb, \u00ebsht\u00eb me fat q\u00eb n\u00eb librin e tij t\u00eb dyt\u00eb ai futi n\u00eb loj\u00eb at\u00eb q\u00eb mund t\u00eb quhet dhuntia e tij e dyt\u00eb. T\u00eb krahasosh humorin me patosin e tij \u00ebsht\u00eb m\u00eb se e r\u00ebndomt\u00eb, pasi \u00e7\u2018\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta s\u2018mund t\u00eb b\u00ebhet kurrfar\u00eb krahasimi. Por humori dhe llahtara e tij mund t\u00eb krahasohen p\u00ebrnj\u00ebmend; dhe ai v\u00ebrtet kishte dhunti p\u00ebr nj\u00ebfar\u00eb lemerie, e cila n\u00eb gjuh\u00ebn e popullit p\u00ebrkthehet t\u00eb ushqehesh me frik\u00ebrat. Kjo gjall\u00ebri e shtypur \u00ebsht\u00eb p\u00ebr shkak t\u00eb dashuris\u00eb q\u00eb ai ndiente p\u00ebr jet\u00ebn, t\u00eb cil\u00ebn s\u2018e humbi p\u00ebr asnj\u00eb \u00e7ast; nd\u00ebrsa dashuria p\u00ebr vdekjen, gj\u00eb q\u00eb s\u2018\u00ebsht\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7se d\u00ebshp\u00ebrim dhe pesimiz\u00ebm, ishte i pakuptimt\u00eb p\u00ebr t\u00eb derisa dha shpirt. Kjo lloj llahtarie q\u00eb m\u00eb pas ngjizi vdekjen e Krukut tashm\u00eb gjendet tek \u201cOliver Tuisti\u201d; porsi p\u00ebrs\u00ebritja e padurueshme q\u00eb bu\u00e7et n\u00eb vesh\u00ebt e vrastarit \u201cdo t\u00eb pastroj\u00eb njollat e balt\u00ebs, njollat e gjakut\u201d e k\u00ebshtu me radh\u00eb. P\u00ebr pjes\u00ebn e mbetur, fabula \u00ebsht\u00eb e pakuptimt\u00eb, kurse shk\u00ebndijat e hares\u00eb jan\u00eb t\u00eb shk\u00eblqyera, por gjithsesi t\u00eb pakta; sidoqoft\u00eb, ekziston nj\u00eb aspekt tjet\u00ebr i librit q\u00eb i jep r\u00ebnd\u00ebsi historis\u00eb s\u00eb Dikensit. Dhe ky s\u2018\u00ebsht\u00eb vet\u00ebm romani i tij i par\u00eb i maktheve, por gjithashtu edhe i pari i traktateve t\u00eb tij shoq\u00ebrore. Te rreshtat e p\u00ebrshkrimit t\u00eb Pikuikut n\u00eb burg bie n\u00eb sy protesta shoq\u00ebrore, por burgu i Pikuikut ishte ku e ku m\u00eb i but\u00eb krahasuar me streh\u00ebn bamir\u00ebse t\u00eb pleqve t\u00eb Oliverit. Dikensi \u00ebsht\u00eb d\u00ebshmitar, tokthi me Hudin, Kobetin e mjaft t\u00eb tjer\u00eb, se t\u00eb gjith\u00eb njer\u00ebzit bujar\u00eb kishin mendimin se streha vorfnore4 ishte si di\u00e7ka \u00e7uditshm\u00ebrisht e re, e v\u00ebshtir\u00eb dhe \u00e7njer\u00ebzore. Ngandonj\u00ebher\u00eb thuhet se kjo (streha vorfnore) vrau Bamb\u00ebllin; do t\u00eb qe m\u00eb e leht\u00eb t\u00eb thuhej se, duke i dh\u00ebn\u00eb jet\u00eb Bamb\u00ebllit, ai krijoi di\u00e7ka me an\u00eb t\u00eb s\u00eb cil\u00ebs do t\u00eb b\u00ebhet gjithnj\u00eb e mundur vrasja e burokracive.<\/p>\n<p>Sido q\u00eb ta quajm\u00eb kalimin e Pikuikut tek \u201cOliver Tuisti\u201d nj\u00eb ndryshim nga komedia n\u00eb tragjedi, apo ve\u00e7se nj\u00eb ndryshim nga farsa n\u00eb melodram\u00eb, i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm \u00ebsht\u00eb veprimi tjet\u00ebr i Dikensit q\u00eb i p\u00ebrzjeu t\u00eb dyja k\u00ebto n\u00eb raporte t\u00eb barabarta. Duke treguar se sa shum\u00eb mund t\u00eb ndryshoj\u00eb, ai p\u00ebrpiqet t\u00eb na tregoj\u00eb se sa mir\u00eb ia del t\u2018i nd\u00ebrthur\u00eb k\u00ebto t\u00eb dyja me nj\u00ebra-tjetr\u00ebn. Ia vlen t\u00eb v\u00ebrehet pasi kjo sqaron n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe d\u00ebshtimin, si edhe suksesin e artit t\u00eb tij t\u00eb marr\u00eb si nj\u00eb t\u00eb t\u00ebr\u00eb. Madje mund t\u00eb themi se, deri n\u00eb fund, kjo lloj shfaqjeje e fuqis\u00eb vazhdoi t\u00eb p\u00ebrb\u00ebnte dob\u00ebsin\u00eb e tij kryesore. Kur kritik\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi e quajn\u00eb at\u00eb vulgar, kjo s\u2018n\u00ebnkupton tjet\u00ebr se kritik\u00ebt jan\u00eb ve\u00e7se snob\u00eb. S\u2018\u00ebsht\u00eb aspak vulgare t\u00eb pish birr\u00eb apo t\u00eb p\u00ebrshkruash pirjen e saj, ose t\u00eb k\u00ebnaqesh me humorin e njer\u00ebzve q\u00eb kan\u00eb v\u00ebrtet humor, t\u00eb cil\u00ebt rastisin t\u00eb ken\u00eb mbathur \u00e7izme t\u00eb zeza, si Sem Uelleri. Por \u00ebsht\u00eb paksa vulgare t\u00eb tregosh se je Ekonomati i P\u00ebrbotsh\u00ebm; njeriu shkruan jo vet\u00ebm p\u00ebr at\u00eb q\u00eb do t\u00eb shkruaj\u00eb, por edhe p\u00ebr gjith\u00e7mos q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb lexoj\u00eb. Shum\u00eb\u00e7ka q\u00eb n\u00eb vepr\u00ebn e tij mund t\u00eb quhet d\u00ebshtim n\u00eb kuptimin e mir\u00ebfillt\u00eb t\u00eb fjal\u00ebs \u00ebsht\u00eb m\u00eb s\u00eb shumti p\u00ebr shkak t\u00eb etjes s\u00eb tij t\u00eb madhe p\u00ebr t\u00eb korrur sukses t\u00eb p\u00ebrbotsh\u00ebm. Nuk ka kurrgj\u00eb t\u00eb gabuar p\u00ebr hokatarin q\u00eb qesh me t\u00eb madhe me to. Dikensi, n\u00eb nj\u00eb nga ato letrat e tij t\u00eb pafundme vetjake, t\u00eb cilat jan\u00eb m\u00eb zbavit\u00ebse se sa romanet e tij t\u00eb botuara, e p\u00ebrshkruan veten si \u201cnjeriu q\u00eb ishte fund e krye arg\u00ebtues\u201d; dhe i till\u00eb ishte. Por kur i vihet pun\u00ebs p\u00ebr t\u00eb provuar se ai ishte jo vet\u00ebm humorist, por edhe patetik, tejet tragjik, jasht\u00eb mase i fuqish\u00ebm, jo gjithmon\u00eb i g\u00ebzohet ndjesis\u00eb s\u00eb fuqis\u00eb n\u00eb pun\u00ebn e tij, p\u00ebrkundrazi i g\u00ebzohet ndjesis\u00eb s\u00eb fuqis\u00eb q\u00eb ushtron mbi lexuesit e veprave t\u00eb tij. N\u00eb shfaqje teatrore private ai ishte nj\u00eb aktor i admiruesh\u00ebm dhe ndonj\u00ebher\u00eb, mjerisht, k\u00ebto ktheheshin n\u00eb shfaqje teatrore t\u00eb hapura. Lidhur me k\u00ebt\u00eb an\u00eb t\u00eb karakterit t\u00eb tij ai digjej nga d\u00ebshira e zjarrt\u00eb e Tullit5 p\u00ebr t\u00eb luajtur Hamletin. Kur p\u00ebrshkruante humorin e turm\u00ebs, ai e shfaqte me t\u00eb rrall\u00eb veten si nj\u00eb demokrat i nj\u00ebmendt\u00eb. Por kur p\u00ebr\u00e7apej t\u00eb komandonte lot\u00ebt dhe emocionet e saj, ai ngjante krejt me nj\u00eb demagog; dometh\u00ebn\u00eb, ai nuk ishte nga ata q\u00eb b\u00ebhej nj\u00ebsh me turm\u00ebn, por p\u00ebrkundrazi orvatej ta joshte dhe ta drejtonte at\u00eb. Nj\u00eb prej m\u00ebnyrave me an\u00eb t\u00eb t\u00eb cilave ai e shpaloste k\u00ebt\u00eb dhunti, n\u00eb mos vulgaritet s\u00eb paku krenari, qe, duke iu b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb zakon duke z\u00ebn\u00eb fill q\u00eb nga kjo koh\u00eb e m\u00eb pas, ecja krah p\u00ebr krah n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin lib\u00ebr e pes\u00eb historive t\u00eb ndryshme t\u00eb shkruara n\u00eb pes\u00eb stile t\u00eb ndryshme. Aktorit q\u00eb jetonte brenda tij i p\u00eblqente t\u2018i tregonte dhuntit\u00eb e tij t\u00eb shum\u00ebfishta dhe leht\u00ebsin\u00eb me t\u00eb cil\u00ebn b\u00ebhej si nj\u00ebri, ashtu dhe si tjetri. Ai s\u2018e kuptonte mjaftueshm\u00ebrisht qart\u00eb q\u00eb disa pjes\u00eb i luante pik\u00ebrisht si aktor i dor\u00ebs s\u00eb par\u00eb, t\u00eb tjerat si aktor i dor\u00ebs s\u00eb dyt\u00eb, nd\u00ebrsa t\u00eb fundit si aktor pa pik\u00eb vlere. Ai s\u2018ia kujtonte dot vetes se ndon\u00ebse \u00e7do teme i kthehej me lirshm\u00ebri t\u00eb nj\u00ebjt\u00eb, prap\u00ebseprap\u00eb jo me t\u00eb nj\u00ebjtin ndikim. Por, pavar\u00ebsisht nga d\u00ebmet q\u00eb i solli ambicia e p\u00ebrbotshme, ai u vler\u00ebsua p\u00ebr librin tjet\u00ebr t\u00eb tij. \u201cPikuiku\u201d shquhet p\u00ebr nj\u00eb ngjyrim mbizot\u00ebrues hareje, nd\u00ebrsa \u201cOliver Tuisti\u201d p\u00ebr gjendjen e r\u00ebnd\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos th\u00ebn\u00eb zymt\u00ebsin\u00eb; por me romanin \u201cNikolas Nik\u00ebllbi\u201d (1839) bie n\u00eb sy nj\u00eb metod\u00eb krejt e re, e cila ngjan bash si nj\u00eb model me viza t\u00eb bardha e t\u00eb err\u00ebta. Dallohet melodrama dhe n\u00eb romanin n\u00eb fjal\u00eb ai \u00ebsht\u00eb edhe m\u00eb melodramatik se tek \u201cOliver Tuisti\u201d; por kjo \u00ebsht\u00eb ve\u00e7 zymt\u00ebsi dhe ngrysje. Nd\u00ebrsa komedia ose farsa tashm\u00eb tregon p\u00ebr pjekjen e shpejt\u00eb t\u00eb gjenis\u00eb s\u00eb tij n\u00eb fush\u00ebn e letrave. S\u2018ka shoq\u00ebri teatrore m\u00eb t\u00eb mir\u00eb n\u00eb gjith\u00eb let\u00ebrsin\u00eb, se sa shoq\u00ebria sh\u00ebtit\u00ebse e zotit Vinsent Krumlesit.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, m\u00ebtimi i tij p\u00ebr t\u00eb shkruar lidhur me gjith\u00eb llojet e shijeve t\u00eb njer\u00ebzve, gj\u00eb q\u00eb \u00e7oi n\u00eb krijimin e romanit seriozo-komik, sqaron po ashtu faz\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb karrier\u00ebs s\u00eb tij. Gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij artistike bie n\u00eb sy apo del n\u00eb pah nj\u00ebfar\u00eb ambicie p\u00ebr t\u00eb botuar botime t\u00eb shumanshme; nj\u00eb suaz\u00eb e madhe p\u00ebr mjaft tablo; nj\u00eb sistem rr\u00ebfenjash q\u00eb p\u00ebrmbajn\u00eb tregime si \u201cNet\u00ebt Arabe\u201d. Pik\u00ebrisht \u00ebsht\u00eb ambicia q\u00eb e shtyn m\u00eb pas t\u00eb b\u00ebhet botues i dy revistave, \u201cBota sht\u00ebpiake\u201d dhe \u201cNj\u00eb vit plot\u201d. Te k\u00ebto revista bie n\u00eb sy kuptimi fillimor i ndjesis\u00eb s\u00eb shitores; dhe aluzioni tjet\u00ebr i d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb pafre p\u00ebr t\u00eb mbajtur nj\u00eb tregtore n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn t\u00eb shitet gjith\u00e7ka. Dikensi b\u00ebri em\u00ebr me romanin \u201cNikolas Nik\u00ebllbi\u201d. Nd\u00ebrsa plani tjet\u00ebr q\u00eb do t\u00eb quhej \u201cSahati i pronarit Hamfri\u201d, do t\u00eb p\u00ebrb\u00ebhej nga histori t\u00eb ndryshme treguar nga nj\u00eb tokic\u00eb miqsh. Me mendimin p\u00ebr t\u2018i b\u00ebr\u00eb ato sa m\u00eb miq\u00ebsore ai i ktheu disa prej tyre n\u00eb miq t\u00eb vjet\u00ebr; duke rifutur zotin Pikuik dhe dy uell\u00ebr\u00ebt, ndon\u00ebse k\u00ebto personazhe v\u00ebshtir\u00eb se mund t\u00eb quheshin t\u00eb punuar mjesht\u00ebrisht, autori e kishte p\u00ebrqendruar v\u00ebmendjen n\u00eb gj\u00ebra krejt t\u00eb tjera. Nj\u00ebra prej k\u00ebtyre qe nj\u00eb roman historik, ngjizur mbase m\u00eb shum\u00eb sipas stilit t\u00eb Skotit se sa stilit prozaik t\u00eb Smolletit6, stil t\u00eb cilin Dikensi zakonisht ndoqi. Romani n\u00eb fjal\u00eb quhej \u201cBarnabi Ruxh\u201d (1840) dhe ajo q\u00eb ngjallte m\u00eb shum\u00eb interes tek ai ishin Rr\u00ebmujat e Gordonit dhe turma e prish\u00ebsve t\u00eb rendit e qet\u00ebsis\u00eb na udh\u00ebhiqej nga nj\u00eb i marr\u00eb, i cili kishte nj\u00eb hajmali dhe nj\u00eb dell p\u00ebr let\u00ebrsi t\u00eb lir\u00eb t\u00eb bujshme q\u00eb e shfryt\u00ebzonte p\u00ebr ta zbavitur veten. Por romani i sip\u00ebrp\u00ebrmendur ka gjithashtu nj\u00eb fabul, q\u00eb ndon\u00ebse \u00ebsht\u00eb e nd\u00ebrlikuar, prap\u00ebseprap\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e qart\u00eb se subjekti i \u201cOliver Tuistit\u201d; nj\u00eb intrig\u00eb q\u00eb i ngjalli s\u00eb tep\u00ebrmi interesin mendjes hetuese t\u00eb Pouit. Asgj\u00ebmangut, Barnabi Ruxhi s\u2018\u00ebsht\u00eb edhe aq dikensian sa romani q\u00eb e parapriu apo romani tjet\u00ebr q\u00eb e pasoi. Romani i dyt\u00eb, shtr\u00ebnguar pasigurtsh\u00ebm n\u00eb korniz\u00ebn e \u201cSahatit t\u00eb mjesht\u00ebrit Hamfri\u201d, ishte \u201cShitorja me gj\u00ebra t\u00eb vjetra, t\u00eb rralla\u201d (1841), si\u00e7 kuptohet vagullisht nga ndoca prej p\u00ebrmendjeve t\u00eb historis\u00eb. Pritja botore e k\u00ebtij romani sqaron tej mase qart\u00eb \u00e7ka \u00ebsht\u00eb th\u00ebn\u00eb p\u00ebr tiparin e dyfisht\u00eb t\u00eb suksesit t\u00eb tij. N\u00eb nj\u00ebr\u00ebn an\u00eb q\u00ebndronte suksesi i tij i p\u00ebrnj\u00ebmendt\u00eb si mjesht\u00ebr n\u00eb gdhendjen e figurave t\u00eb personazheve t\u00eb ndryshme, p\u00ebrgjith\u00ebsisht groteske dhe fort sh\u00ebmtaraqe. Nd\u00ebrsa n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr q\u00ebndronte suksesi i tij m\u00eb i vog\u00ebl si mjesht\u00ebr p\u00ebr gjith\u00e7ka q\u00eb prirej t\u00eb kthehej m\u00eb s\u00eb shumti n\u00eb nj\u00eb tregtar sh\u00ebtit\u00ebs (q\u00eb shet mallra t\u00eb lira). N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, romani \u201cShitorja me gj\u00ebra t\u00eb vjetra, t\u00eb rralla\u201d, p\u00ebrmban humorin m\u00eb t\u00ebrheq\u00ebs e m\u00eb t\u00eb p\u00ebrfytyruar n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb veprat e tij arg\u00ebtuese; n\u00eb asnj\u00eb vend tjet\u00ebr s\u2018gjejm\u00eb nj\u00eb sh\u00ebrbim m\u00eb t\u00eb p\u00ebrkryer se sa ai q\u00eb i b\u00ebn zoti Suiv\u00ebl kusarit ose fjalimi q\u00eb zoti Bras mban n\u00eb varrimin e picingulit. Por, n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, gojosjet dhe shoq\u00ebrimi, e bashk\u00eb me to edhe gjith\u00e7mos tjet\u00ebr n\u00eb roman, duket se g\u00eblltitet nga subjekti i p\u00ebrvajsh\u00ebm i Nelit7 t\u00eb Vog\u00ebl. Nuk ka asnj\u00eb dyshim se kjo fem\u00ebr e pafat ushtroi ndikimin m\u00eb fatkeq n\u00eb gjith\u00eb p\u00ebrkapjen8 e veprimit letrar q\u00eb kishte Dikensi. Atij iu rrit mendja, pasi njer\u00ebz t\u00eb pamend i shkruanin letra n\u00eb t\u00eb cilat i p\u00ebrgj\u00ebroheshin me t\u00eb madhe q\u00eb t\u00eb mos e linte Nelin t\u00eb vdiste; nga ana tjet\u00ebr ai harroi se sa shum\u00eb njer\u00ebz me mend ekzistonin q\u00eb ecnin me shpres\u00ebn q\u00eb markeza t\u00eb mos ngj\u00ebronte vdekje n\u00eb jet\u00eb t\u00eb jet\u00ebve. Neli e Vog\u00ebl duhej m\u00eb shum\u00eb e vdekur, pasi asaj i kishte plasur cipa shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb, duke u kthyer k\u00ebsisoj n\u00eb qenie t\u00eb pap\u00ebrgjegjshme; ndaj, s\u2018mund ta shfaj\u00ebsojm\u00eb Dikensin q\u00eb vazhdoi ta mbante n\u00eb hek\u00eb personazhin n\u00eb fjal\u00eb si shfaqje t\u00eb fuqis\u00eb s\u00eb tij krijuese. Me an\u00eb t\u00eb k\u00ebtij romani, ai po shfaqte prirjen p\u00ebr t\u2018u b\u00ebr\u00eb nj\u00eb drejtues shfaqjeje dhe nj\u00ebherazi magjistar, gj\u00eb e cila sqaron t\u00eb gjith\u00eb gabimet e v\u00ebrteta q\u00eb ai b\u00ebri gjat\u00eb rrojtjes s\u00eb tij.<\/p>\n<p>Af\u00ebrsisht n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb nj\u00eb ngjarje tejet vendimtare nd\u00ebrpreu rrethanat e zhvillimit t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb tij: kurrgj\u00eb tjet\u00ebr ve\u00e7 vizit\u00ebs s\u00eb tij n\u00eb Amerik\u00eb. Ajo ishte paracaktuar t\u00eb ushtronte, ve\u00e7mas pasojave t\u00eb tjera, nj\u00eb ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb mbi librin tjet\u00ebr t\u00eb tij, romanin \u201cMartin \u00c7az\u00eblluiti\u201d (1844). S\u2018do mend, n\u00eb kritik\u00ebn q\u00eb ai ia drejtonte demokracis\u00eb per\u00ebndimore kishte mjaft elemente praktike e thjesht vetjake. Ligji i t\u00eb drejtave t\u00eb autorit q\u00eb ishte kok\u00eb e k\u00ebmb\u00eb i padrejt\u00eb, apo q\u00eb ai ishte i mendimit se ishte tej mase i padrejt\u00eb, u kishte dh\u00ebn\u00eb mund\u00ebsi amerikan\u00ebve t\u00eb piratonin me veprat e tij m\u00eb t\u00eb njohura; dhe dukej se njer\u00ebzit me t\u00eb cil\u00ebt u takua atje, sipas m\u00ebnyr\u00ebs s\u00eb tyre t\u00eb shpenguar, nuk ishin fare t\u00eb prirur t\u2018i k\u00ebrkonin t\u00eb falur p\u00ebr anomalin\u00eb e shkaktuar. Por p\u00ebr Dikensin do t\u00eb ishte mjaft e padrejt\u00eb t\u00eb mohonte se arsyeja dhe ndjeshm\u00ebria e tij qen\u00eb ngacmuar nga ndonj\u00eb ndarje e v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet nd\u00ebrkomb\u00ebtare. N\u00eb kultur\u00ebn amerikane, ose m\u00eb mir\u00eb me th\u00ebn\u00eb n\u00eb munges\u00ebn e saj, kishte ca gj\u00ebra q\u00eb ai nuk pritej aspak t\u2018i kuptonte, por q\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb arsyeshme pritej t\u2018i mosp\u00eblqente. Liberalizmi i tij ligjebind\u00ebs do t\u00eb trembej gjithsesi nga tipari mizor dhe p\u00ebrndjek\u00ebs q\u00eb gjendej tek amerikan\u00ebt; pik\u00ebrisht si\u00e7 do t\u00eb t\u00ebrhiqej nga eg\u00ebrsia e irlandez\u00ebve apo dhe e italian\u00ebve. Por tek amerikan\u00ebt kjo ve\u00e7ori kishte lidhje me shoq\u00ebrin\u00eb e tyre q\u00eb dallohej p\u00ebr vrazhd\u00ebsi dhe pagdhend\u00ebsi, t\u00eb cilat nuk mund t\u2018i zbuste as tradita e as romanca. At\u00eb e m\u00ebrziste, por edhe e arg\u00ebtonte zakoni i amerikan\u00ebve p\u00ebr t\u00eb shprehur monolog\u00eb9 idealist\u00eb solemn\u00eb dhe p\u00ebrdorimi q\u00eb ata i b\u00ebnin retorik\u00ebs n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jasht\u00ebzakonisht retorike. Por t\u00eb gjitha k\u00ebto p\u00ebrshtypje jan\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme kryesisht ngaq\u00eb ndryshuan rrjedh\u00ebn e artit t\u00eb tij tregimtar dhe nxor\u00ebn n\u00eb pah nj\u00ebfar\u00eb gjendjeje apo t\u00eb mete n\u00eb t\u00ebr\u00eb metod\u00ebn e tij tregimtare.<\/p>\n<p>S\u2018duhet harruar se t\u00ebr\u00eb k\u00ebta libra t\u00eb hersh\u00ebm t\u00eb Dikensit, duke z\u00ebn\u00eb fill nga Pikuiku e m\u00eb tutje, jan\u00eb serial\u00eb dhe t\u00eb ndar\u00eb n\u00eb pjes\u00eb. Ata priteshin me padurim t\u00eb madh pik\u00ebrisht si buletinet; dhe p\u00ebr koh\u00ebn shkruheshin pik\u00ebrisht me t\u00eb nj\u00ebjtin nxitim, si edhe njoftimet e gazetave. Nj\u00ebra prej pasojave t\u00eb k\u00ebsaj metode qe se e nxiste romancierin t\u00eb binte n\u00eb nj\u00eb lloj ujdie dhe n\u00eb nj\u00eb zakon pune t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Dhe personazhet q\u00eb u p\u00ebrkitnin gjithmon\u00eb, n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb ndryshme, romaneve t\u00eb tij m\u00eb s\u00eb pari sqarohen te \u201cMartin \u00c7az\u00eblluiti\u201d. Tirazhi i romaneve t\u00eb hersh\u00ebm, pa\u00e7ka se p\u00ebrmbanin dy karikaturat e m\u00ebdha t\u00eb quajtura Lavarashi dhe zonja \u00c7ad\u00ebr10, p\u00ebr disa arsye nuk kishin qen\u00eb edhe aq shum\u00eb t\u00eb mir\u00ebnjohura sa karikaturat e quajtura Babaxhani dhe zonjusha Skui\u00ebz11. Dikensi po fillonte t\u00eb shfaqte disi kapitjen e tmerrshme, e cila s\u2018ishte ve\u00e7se reagim i natyrsh\u00ebm i pun\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb palodhshme. At\u00eb e kishte z\u00ebn\u00eb frika se mos lexuesi i gjer\u00eb ishte m\u00ebrzitur me librin; mbase pavet\u00ebdijshm\u00ebrisht atij iu m\u00ebrzit disi libri. Atij i p\u00ebrshkrepi n\u00eb mendje mendimi q\u00eb ta linte p\u00ebrgjysm\u00eb historin\u00eb e personazhit duke e p\u00ebrfshir\u00eb n\u00eb kujtimet e egra q\u00eb i pat\u00ebn l\u00ebn\u00eb amerikano-verior\u00ebt. N\u00eb kuptimin komedian kjo ishte krejt\u00ebsisht e suksesshme; porse ia vlen t\u00eb v\u00ebrehet se Dikensi b\u00ebri di\u00e7ka kureshtingjall\u00ebse, duke e shp\u00ebn\u00eb beft\u00ebsisht Martin \u00c7az\u00eblluitin p\u00ebrtej detit n\u00eb Amerik\u00eb. S\u2018\u00ebsht\u00eb edhe aq e leht\u00eb t\u00eb p\u00ebrfytyrosh Thekerin tek e hedh tutje papandehur Pendenisin nga Mejferi12 n\u00eb zem\u00ebr t\u00eb Australis\u00eb, apo Xhorxh Eliotin q\u00eb e shp\u00ebrngul Feliks Holtin duke e flakur n\u00eb Polin e Veriut. Ndryshimi ishte pjes\u00ebrisht pasoj\u00eb e karakterit dikensian dhe pjes\u00ebrisht pasoj\u00eb e metod\u00ebs s\u00eb botimit. Por s\u2018duhet harruar nj\u00eb gj\u00eb: ekziston m\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb shembull q\u00eb p\u00ebrngjet porsi nj\u00eb ndryshim pozitiv i planit n\u00eb historit\u00eb e Dikensit, i cili u mund\u00ebsua nga ky zakon i kryehersh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb mos e krijuar vepr\u00ebn e artit m\u00eb s\u00eb ploti. Disa kan\u00eb hedhur mendimin se zvet\u00ebnimi i Bofinit n\u00eb krye t\u00eb her\u00ebs ishte menduar t\u00eb qe i nj\u00ebmendt\u00eb, nd\u00ebrsa fabula e tij e ngadalt\u00eb nj\u00eb nd\u00ebrrim mendjeje: dhe e nj\u00ebjta ide gjendet edhe n\u00eb rind\u00ebrtimet e \u201cEduin Druidit\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Djali i Charles Dikensit nj\u00ebher\u00eb kishte zbuluar se babai i tij kishte punuar nga ora n\u00ebnt\u00eb e paradites deri n\u00eb or\u00ebn dy pasdite, madje me nj\u00eb pauz\u00eb dreke, shkruan The Independent. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ai punonte vet\u00ebm 4 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb, por k\u00ebto ishin or\u00eb cil\u00ebsore pune. Sasia e koh\u00ebs q\u00eb ai i [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":490,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[10,19],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Djali i Charles Dikensit nj\u00ebher\u00eb kishte zbuluar se babai i tij kishte punuar nga ora n\u00ebnt\u00eb e paradites deri n\u00eb or\u00ebn dy pasdite, madje me nj\u00eb pauz\u00eb dreke, shkruan The Independent. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ai punonte vet\u00ebm 4 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb, por k\u00ebto ishin or\u00eb cil\u00ebsore pune. Sasia e koh\u00ebs q\u00eb ai i [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-02-07T21:31:49+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1252\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1252\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"29 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489\",\"name\":\"\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg\",\"datePublished\":\"2019-02-07T21:31:49+00:00\",\"dateModified\":\"2019-02-07T21:31:49+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg\",\"width\":1252,\"height\":1252},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Djali i Charles Dikensit nj\u00ebher\u00eb kishte zbuluar se babai i tij kishte punuar nga ora n\u00ebnt\u00eb e paradites deri n\u00eb or\u00ebn dy pasdite, madje me nj\u00eb pauz\u00eb dreke, shkruan The Independent. Kjo do t\u00eb thot\u00eb se ai punonte vet\u00ebm 4 or\u00eb n\u00eb dit\u00eb, por k\u00ebto ishin or\u00eb cil\u00ebsore pune. Sasia e koh\u00ebs q\u00eb ai i [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2019-02-07T21:31:49+00:00","og_image":[{"width":1252,"height":1252,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"29 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489","name":"\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg","datePublished":"2019-02-07T21:31:49+00:00","dateModified":"2019-02-07T21:31:49+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=489"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg","width":1252,"height":1252},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=489#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"\u201cSurprizat ashtu si telashet, rrall\u00ebher\u00eb vijn\u00eb vet\u00ebm\u201d \/ 207 vjet nga lindja e Dikensit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi-150x150.jpeg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg",1252,1252,false]},"categories_names":{"10":{"name":"Histori","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=10"},"19":{"name":"Reportazh \/ Profil","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=19"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi-150x150.jpeg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg",300,300,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg",207,207,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg",400,400,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg",600,600,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg",1024,1024,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg",95,95,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Dikensi.jpeg",1252,1252,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/489"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=489"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":491,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/489\/revisions\/491"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}