{"id":4581,"date":"2019-03-14T13:54:10","date_gmt":"2019-03-14T12:54:10","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=4581"},"modified":"2019-03-14T13:54:10","modified_gmt":"2019-03-14T12:54:10","slug":"me-14-mars-1880-lindi-aleksander-xhuvani-gjuhetar-dhe-pedagog-i-shquar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581","title":{"rendered":"Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar"},"content":{"rendered":"<p>Aleksand\u00ebr Xhuvani lindi m\u00eb 14 mars t\u00eb vitit 1880 n\u00eb Elbasan.\u00a0M\u00ebsimet para i mori n\u00eb vendlindje nd\u00ebrsa shkollimin e mes\u00ebm e kreu n\u00eb Gjimnazin \u2013 Konvikt t\u00eb \u00c7otilit, asokohe n\u00eb Vilajetin e Manastirit, (pjes\u00eb e Perandoris\u00eb Osmane nd\u00ebrsa sot fshat n\u00eb Maqedonin\u00eb Greke). Studimet e larta i kreu n\u00eb fakultetin e Filologjis\u00eb n\u00eb Universitetin e Athin\u00ebs, 1903-\u201906. N\u00eb gusht t\u00eb 1906 shkoi n\u00eb Napoli ku u njoh me L. Gurakuqin, dhe nisi t\u00eb jap\u00eb gjuh\u00eb shqipe n\u00eb Sh\u00ebn Mit\u00ebr Koron\u00eb. Me shpalljen e kushtetut\u00ebs t\u00eb Perandoris\u00eb Osmane kthehet n\u00eb atdhe, 1908.<\/p>\n<p>Mori pjes\u00eb n\u00eb Kongresin e Elbasanit (1909) dhe me hapjen e Normales s\u00eb Elbasanit qe m\u00ebsues dhe m\u00eb von\u00eb drejtor i k\u00ebsaj shkolle. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb ai iu fut pun\u00ebs p\u00ebr hartimin e tekstit shkollor t\u00eb gramatik\u00ebs shqipe. M\u00eb 25 mars 1910 qe bashk\u00ebpun\u00ebtor i Lef Nosit n\u00eb hapjen e revist\u00ebs \u201cTomorri\u201d. Shkolla Normale u mbyll pas ekspedit\u00ebs nd\u00ebshkimore t\u00eb Shefqet Turgut Pash\u00ebs n\u00eb ver\u00ebn e vitit 1910. N\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, Xhuvani largohet p\u00ebr n\u00eb Kairo ku formohet shoq\u00ebria bashkimi me dr. Mihal Turtullin, inxh. F. Shirok\u00ebn dhe av. \u00c7ajupin. Em\u00ebrohet redaktor i gazet\u00ebs \u201cShkreptima\u201d. Gazeta mbyllet n\u00eb vitin 1911 dhe A.Xhuvani shkon n\u00eb Aleksandri, ku em\u00ebrohet si sekretar i shoq\u00ebris\u00eb \u201cV\u00ebllaz\u00ebria\u201d.<\/p>\n<p>Kthehet n\u00eb atdhe dhe riem\u00ebrohet drejtor n\u00eb Normale, m\u00eb tej gjendet her\u00ebmbashere n\u00eb Shkod\u00ebr gjat\u00eb punimeve t\u00eb KLSH. N\u00eb vitin 1918 \u00ebsht\u00eb iniciator i krijimit t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb kulturore-letrare \u201cQarku letrar i Elbasanit\u201d. N\u00eb ver\u00ebn e vitit 1920 ishte kryetar i Kongresit Arsimor t\u00eb Lushnj\u00ebs, q\u00eb mori nj\u00eb s\u00ebr\u00eb masash p\u00ebr organizimin e arsimit komb\u00ebtar dhe vendime p\u00ebr p\u00ebrcaktimin e terminologjis\u00eb shkollore. Gjat\u00eb viteve 1920-1922 punoi n\u00eb K\u00ebshillin e Ep\u00ebrm Arsimor t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Arsimit. Kthehet drejtor i Normales n\u00eb vitet 1922-1929. N\u00eb vitin 1929-1933 shkon s\u00ebrish n\u00eb Ministrin\u00eb e Arsimit dhe pas vitit 1933 deri n\u00eb vitin 1938 ai drejton shkoll\u00ebn Normale t\u00eb Elbasanit. Nga 1938 deri m\u00eb 1940 e gjejm\u00eb s\u00ebrish n\u00eb Ministrin\u00eb e Arsimit.<\/p>\n<p>M\u00eb tej kalon n\u00eb Inspektorin\u00eb Qendrore, ku merret me p\u00ebrpilime tekstesh, shqyrtime dhe redaktime. Me vdekjen e nj\u00ebrit prej djemve t\u00eb tij, Ptolemeut, ia diktoi kahjen e pasluft\u00ebs kur edhe vajzat i martohen me Ramiz Alin\u00eb dhe Bilbil Klosin. Me marrjen e pushtetit nga partizan\u00ebt u thirr n\u00eb Ministrin\u00eb e Arsimit, ku nis nga puna p\u00ebr hartimin e teksteve dhe metodologjive t\u00eb reja. Jo vet\u00ebm kaq, por u b\u00eb edhe an\u00ebtar i Komisionit Iniciator p\u00ebr formimin e Lidhjes s\u00eb Shkrimtar\u00ebve dhe Artist\u00ebve t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb. Nga janari i vitit 1947 deri n\u00eb shtator 1953 punon si shef i Seksionit t\u00eb Gjuh\u00ebsis\u00eb dhe e t\u00eb Let\u00ebrsis\u00eb t\u00eb Institutit t\u00eb Shkencave. K\u00ebtu organizon jet\u00ebn shkencore dhe dha ndihmes\u00eb t\u00eb madhe n\u00eb p\u00ebrgatitjen e kuadrove, sidomos n\u00eb fush\u00ebn e shkencave filologjike. Deri n\u00eb vitin 1957 ishte an\u00ebtar i Presidiumit t\u00eb k\u00ebtij instituti. N\u00eb vitin 1953 zhvillohet Konferenca e Ortografis\u00eb, e cila kodifikoi drejtshkrimin e shqipes. N\u00eb vitin 1954 n\u00ebn kujdesin e profesor Xhuvanit u realizua hartimi i \u201cFjalorit t\u00eb Gjuh\u00ebs Shqipe\u201d. M\u00eb 1945 ai zgjidhet p\u00ebrfaq\u00ebsues i popullit n\u00eb Asamblen\u00eb Kushtetuese dhe m\u00eb pas deputet n\u00eb t\u00eb gjitha legjislaturat e Kuvendit Popullor<span style=\"font-size: 13.3333px;\">.<\/span>\u00a0Vdiq m\u00eb 23 n\u00ebntor 1961.<\/p>\n<h2><span id=\"Veprimtaria\" class=\"mw-headline\">Veprimtaria<\/span><\/h2>\n<p>M\u00eb 1905, kur botoi artikullin e par\u00eb n\u00eb revist\u00ebn \u201cAlbania\u201d t\u00eb Faik Konic\u00ebs e deri n\u00eb fund t\u00eb jet\u00ebs, vijoi shkrimet publicistike, gjuh\u00ebsore, pedagogjike dhe letrare. P\u00ebr nj\u00eb far\u00eb kohe drejtoi organin e Elbasanit \u201cKopshti letrar\u201d; m\u00eb pas botoi shum\u00eb studime mbi veprat e let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb viteve \u201930. La nj\u00eb trash\u00ebgim t\u00eb \u00e7muar veprash gjuh\u00ebsore, pedagogjike, teoriko-letrare. P\u00ebrshtati \u201cHistorin\u00eb e Let\u00ebrsis\u00eb Greke\u201d p\u00ebr kurset e larta t\u00eb liceut p\u00ebr vitin 1941, p\u00ebrpiloi Antologjin\u00eb e klas\u00ebs s\u00eb tret\u00eb t\u00eb shkollave t\u00eb mesme, m\u00eb 1946 botoi biografi letrare, artikuj p\u00ebr vepra t\u00eb autor\u00ebve arb\u00ebresh\u00eb si Rondinella, Gavril Dara i Riu. Ai kreu analiza t\u00eb holl\u00ebsishme, p\u00ebrktheu dhe p\u00ebrshtati krijime letrare si Jeta e Pirros etj. Dha ndihmes\u00eb p\u00ebr zhvillimin e arsimit (1946-1951), p\u00ebr organizimin e drejtimin e jet\u00ebs shkencore si drejtues i seksionit t\u00eb Gjuh\u00ebs e t\u00eb Let\u00ebrsis\u00eb t\u00eb Institutit t\u00eb Studimeve t\u00eb quajtur m\u00eb von\u00eb Instituti i Shkencave (janar 1947- shtator 1953).<\/p>\n<p>Punoi p\u00ebr nj\u00ebsimin e gjuh\u00ebs letrare t\u00eb folur e t\u00eb shkruar, p\u00ebr nj\u00eb gjuh\u00eb letrare t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt p\u00ebr gjith\u00eb popullin shqiptar. Drejtoi hartimin e udh\u00ebzuesve t\u00eb nj\u00ebpasnj\u00ebsh\u00ebm drejtshkrimor\u00eb (1949, 1951, 1954, 1956) q\u00eb zgj\u00ebruan gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb rrethin e \u00e7\u00ebshtjeve q\u00eb \u00e7el\u00ebn rrug\u00ebn p\u00ebr nj\u00ebsimin e plot\u00eb t\u00eb drejtshkrimeve t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe m\u00eb von\u00eb. M\u00eb 1956 botoi posa\u00e7\u00ebrisht librin \u201cP\u00ebr past\u00ebrtin\u00eb e gjuh\u00ebs shqipe\u201d. Vet\u00eb ai kreu nj\u00eb pun\u00eb me vler\u00eb p\u00ebr pasurimin e gjuh\u00ebs son\u00eb letrare, sidomos p\u00ebr p\u00ebrpunimin e terminologjis\u00eb t\u00eb mjaft deg\u00ebve t\u00eb dijes sidomos t\u00eb gramatik\u00ebs, t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb dhe t\u00eb shkencave pedagogjike. Ndihmoi shum\u00eb n\u00eb veprimtarin\u00eb, q\u00eb nisi t\u00eb shtjellohet n\u00eb vendin ton\u00eb pas \u00e7lirimit n\u00eb fush\u00ebn e terminologjis\u00eb, drejtoi pun\u00ebt e para q\u00eb u b\u00ebn\u00eb p\u00ebr terminologjin\u00eb shkollore. Shtjelloi dhe nj\u00eb veprimtari k\u00ebrkimore t\u00eb gjer\u00eb e t\u00eb frytshme n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe. Qe nd\u00ebr studiuesit e par\u00eb t\u00eb fjal\u00ebformimit, t\u00eb morfologjis\u00eb e t\u00eb sintaks\u00ebs. Hartoi punime e studime p\u00ebr kategori e \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndryshme t\u00eb gramatik\u00ebs. Mund t\u00eb p\u00ebrmenden punimet p\u00ebr pjesoren e paskajoren, monografia \u201cParafjal\u00ebt\u201d. Hartoi, n\u00eb bashk\u00ebpunim me Eqrem \u00c7abejin dy trajtesat \u201cParashtesat\u201d (1956) dhe \u201cPrapashtesat e gjuh\u00ebs shqipe (1962), t\u00eb cil\u00ebt karakterizohen nga v\u00ebshtrimi i gjer\u00eb, sinkronik e diakronik, nga pasuria e madhe e t\u00eb dh\u00ebnave, e v\u00ebzhgimeve dhe e mendimeve q\u00eb pasqyrojn\u00eb njohurit\u00eb e thella t\u00eb Xhuvanit p\u00ebr leksikun e gjuh\u00ebs shqipe e sidomos leksikun popullor.<\/p>\n<p>B\u00ebri nj\u00eb botim t\u00eb dyt\u00eb t\u00eb \u201cFjalorit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe\u201d t\u00eb K. Kristoforidhit (1961) dhe i dha k\u00ebtij fjalori nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb re. Nj\u00eb ndihmes\u00eb t\u00eb mir\u00eb i ka dh\u00ebn\u00eb leksikologjis\u00eb shqipe dhe teoris\u00eb e praktik\u00ebs s\u00eb leksikografis\u00eb son\u00eb me shkrime e punime t\u00eb ndryshme me artikuj e recensione, nd\u00ebr t\u00eb cilat mund t\u00eb p\u00ebrmenden \u201cKritik\u00eb mbi fjalor\u00eb t\u00eb shqipes\u201d (1934) \u201c\u00c7\u00ebshtja e fjalorit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe\u201d (1957).<\/p>\n<p>N\u00ebnt\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb vite pas vdekjes, m\u00eb 1980, u botua v\u00ebllimi i par\u00eb i \u201cVeprave\u201d t\u00eb Aleksand\u00ebr Xhuvanit me 6 v\u00ebllime, n\u00ebn kujdesin e Akademis\u00eb s\u00eb Shkencave. Ky lib\u00ebr \u00ebsht\u00eb nj\u00eb nga literaturat m\u00eb t\u00eb vlefshme p\u00ebr k\u00ebdo q\u00eb merret me studimin e gjuh\u00ebs shqipe.<\/p>\n<h2><span id=\"Kontributi_i_Xhuvanit_p.C3.ABr_arsimin_dhe_pedagogjin.C3.AB\" class=\"mw-headline\">Kontributi i Xhuvanit p\u00ebr arsimin dhe pedagogjin\u00eb<\/span><\/h2>\n<p>Aleksand\u00ebr Xhuvani u mor me trajtimin e \u00e7\u00ebshtjeve m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe m\u00eb thelbsore pedagogjike, t\u00eb lidhura ngusht me nevojat p\u00ebr ngritjen e nivelit shkencor t\u00eb arsimit dhe t\u00eb shkoll\u00ebs shqipe. Punimet dhe veprat e tij pedagogjike dhe psikologjike u shkruan dhe u botuan n\u00eb koh\u00ebn kur n\u00eb Shqip\u00ebri kishte nevoj\u00eb shum\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr vepra t\u00eb tilla n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe.<\/p>\n<p>Pedagogjia sipas Aleksand\u00ebr Xhuvanit, \u00ebsht\u00eb shkenc\u00eb dhe art i edukat\u00ebs me r\u00ebnd\u00ebsi shum\u00eb t\u00eb madhe shoq\u00ebrore dhe komb\u00ebtare. Ajo ka lidhje t\u00eb ngusht\u00eb me shkenca tjera, sidomos me psikologjin\u00eb, etik\u00ebn, fiziologjin\u00eb, sociologjin\u00eb, logjik\u00ebn etj. \u201c<i>Psikologjia<\/i>\u00a0pra bashk\u00eb me\u00a0<i>Logjik\u00ebn<\/i>\u00a0e me\u00a0<i>Moralin<\/i>\u00a0(shkruan Xhuvani) na japin rregullat e edukat\u00ebs dhe jan\u00eb bazat themelore t\u00eb\u00a0<i>Pedagogjis\u00eb<\/i>, pa t\u00eb cilat ajo nuk ban pun\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Xhuvani u morr gjithashtu, edhe me p\u00ebrpunimin e \u00e7\u00ebshtjeve t\u00eb ndryshme nga disiplina t\u00eb ve\u00e7anta shkencore t\u00eb pedagogjis\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb cilat \u00ebsht\u00eb edhe\u00a0<i>pedagogjia e p\u00ebrgjithshme<\/i>. Nd\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet q\u00eb trajtoi ai n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe ideali i edukat\u00ebs komb\u00ebtare. Sipas tij, ideali themelor i \u201cedukat\u00ebs asht formimi i personalitetit, d.m.th. m\u00ebsimi ka p\u00ebr q\u00ebllim t\u00eb formoj\u00eb njer\u00ebz me gjykim me vehte e t\u00eb lir\u00eb, me nji sy t\u00eb patrembun p\u00ebr \u00e7do rast t\u00eb jet\u00ebs e me nji dashuni t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb p\u00ebr \u00e7do gja t\u00eb ndershme dhe ma fort p\u00ebr veprimin e njeriut n\u00eb shoq\u00ebri njer\u00ebzore.\u201d Ky ideal, vazhdon Xhuvani, mund t\u00eb arrihet p\u00ebrmes organizimit t\u00eb drejt\u00eb t\u00eb edukats\u00eb (mendore, morale, religjioze, komb\u00ebtare, fizike, punuese dhe estetike).<\/p>\n<p>Aleksand\u00ebr Xhuvani kontribuoi edhe n\u00eb fush\u00ebn e\u00a0<i>historis\u00eb s\u00eb pedagogjis\u00eb bot\u00ebrore<\/i>\u00a0dhe\u00a0<i>historis\u00eb s\u00eb pedagogjis\u00eb shqiptare<\/i>, e cila rreth gjysm\u00eb shekulli nd\u00ebrlidhej ngusht\u00eb me jet\u00ebn dhe pun\u00ebn e tij arsimore dhe pedagogjike.. Ishte histori e gjall\u00eb e shkolls\u00eb dhe e pedagogjis\u00eb shqiptare. Merit\u00eb e tij \u00ebsht\u00eb fakti q\u00eb vazhdimisht u p\u00ebrpoq p\u00ebr nd\u00ebrlidhjen e tradit\u00ebs pedagogjike p\u00ebrparimtare me nevojat aktuale t\u00eb shkoll\u00ebs dhe arsimit shqiptar, siq ishte\u00a0<i>pedagogjia herbartiane<\/i>, rrymat e ndryshme t\u00eb pedagogjis\u00eb s\u00eb\u00a0<i>shkolls\u00eb s\u00eb re<\/i>etj. Jo rast\u00ebsisht shkroi n\u00eb vijime, p\u00ebr lul\u00ebzimin e demokracis\u00eb dhe t\u00eb shkollave n\u00eb Athin\u00ebn dhe n\u00eb Rom\u00ebn antike, kur kultura dhe shkolla shqipe rrezikoheshin nga italianizimi dhe fashistizimi i tyre. Xhuvani shkroi edhe monografin\u00eb \u201c<i>J.H. Pestalozzi (Jeta, veprat e pedagogjia e tij).\u201d<\/i><\/p>\n<p>P\u00ebr portretin poliedrik t\u00eb Xhuvanit d\u00ebshmon puna e madhe q\u00eb b\u00ebri n\u00eb fush\u00ebn e\u00a0<i>psikologjis\u00eb<\/i>. Sipas tij, puna m\u00ebsimore duhet t\u00eb mb\u00ebshtetet n\u00eb njohjen e gjithanshme t\u00eb tipareve psiko-fizike t\u00eb nx\u00ebn\u00ebsit. Pik\u00ebrisht, p\u00ebr ta ndihmuar arsimin shqiptar shkroi edhe vepr\u00ebn\u00a0<i>Psikologjia<\/i>, t\u00eb cil\u00ebn albanologu i shquar Norbert Jokli e vler\u00ebsoi \u201c<i>vep\u00ebr monumentale<\/i>\u201d p\u00ebr t\u00ebr\u00eb literatur\u00ebn shqiptare. Ky n\u00eb fakt, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb tekst i psikologjis\u00eb pedagogjike, por q\u00eb n\u00eb t\u00eb ng\u00ebrthen edhe p\u00ebrmbajtje nga psikologjia e p\u00ebrgjithshme, nga ajo f\u00ebmij\u00ebrore, patologjike, fiziologjike, eksperimentale etj. Mendimin e tij psikologjik e pedagogjik ai e mb\u00ebshteti n\u00eb rezultatet e arritjeve shkencore n\u00eb Evrop\u00eb dhe n\u00eb Amerik\u00eb, duke p\u00ebrfshir\u00eb k\u00ebtu vepr\u00ebn e Lajit, Mojmanit, Vuntit, Ribos\u00eb, Klapareidit, Shternit, Xhemsit, Frojdit, Djuit, Piazhes\u00eb etj.<\/p>\n<p>Aleksand\u00ebr Xhuvani dha kontribut me vler\u00eb edhe n\u00eb themelimin dhe nd\u00ebrtimin e\u00a0<i>didaktik\u00ebs<\/i>\u00a0dhe\u00a0<i>pedagogjis\u00eb shkollore<\/i>\u00a0shqiptare. Didaktika, sipas tij \u00ebsht\u00eb \u201cnj\u00eb shkenc\u00eb edhe nj\u00eb art; asht shkenc\u00eb n\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb dijes q\u00eb i jep nxan\u00ebsit, asht art n\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb p\u00ebrdorunit e t\u00eb zbatuemit t\u00eb gjanave t\u00eb m\u00ebsueme.\u201d U mor me trajtimin e \u00e7\u00ebshtjeve themelore t\u00eb m\u00ebsimit dhe t\u00eb shkoll\u00ebs, siq jan\u00eb: p\u00ebrmbajtjet m\u00ebsimore, parimet didaktike, personaliteti i m\u00ebsuesit, lokalet shkollore etj. Me tekstet e tij,\u00a0<i>Didaktik\u00eb e Edukat\u00eb<\/i>,\u00a0<i>Didaktika<\/i>\u00a0etj., u p\u00ebrpoq q\u00eb shkoll\u00ebn shqipe ta nxjerr\u00eb nga prapambeturia dhe kaosi i rrymave dhe ndikimeve t\u00eb ndryshme pedagogjike dhe ta ngrit\u00eb at\u00eb mbi nj\u00eb baz\u00eb unike e t\u00eb p\u00ebrparuar didaktike, duke e mb\u00ebshtetur n\u00eb arritjet e didaktik\u00ebs evropiane. N\u00eb k\u00ebt\u00eb plan, sipas Xhuvanit, rol t\u00eb r\u00ebnds\u00ebish\u00ebm ka sidomos m\u00ebsuesi, vokacioni i tij \u201csepse arti i edukat\u00ebs, q\u00eb ushtron m\u00ebsuesi, asht ma i nalti e ma fisniku i arteve;\u2026\u201d<\/p>\n<p>Xhuvani u shqua edhe p\u00ebr pun\u00ebn e madhe dhe me kompetenc\u00eb profesionale q\u00eb b\u00ebri p\u00ebr zbatimin n\u00eb praktik\u00ebn shkollore t\u00eb arritjeve t\u00eb pedagogjis\u00eb shkollore dhe t\u00eb metodik\u00ebs. Normalja e Elbasanit, sidomos ushtrimorja e saj, u shnd\u00ebrrua n\u00eb laborator p\u00ebr \u201ceksperimentimin\u201d e metodave dhe formave t\u00eb reja m\u00ebsimore, t\u00eb mjeteve t\u00eb konkretizimit t\u00eb m\u00ebsimit. Kjo veprimtari ishte n\u00ebn p\u00ebrkujdesjen e drejt\u00ebp\u00ebrdrejt\u00eb t\u00eb Xhuvanit, i cili shquhej p\u00ebr afinitet dhe p\u00ebrgatitje t\u00eb lart\u00eb profesionale \u2013 metodike. Si i till\u00eb, kontribuoi n\u00eb zhvillimin e metodikave t\u00eb m\u00ebsimdh\u00ebnies s\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb ndryshme, sidomos t\u00eb metodik\u00ebs s\u00eb m\u00ebsimit t\u00eb shkrim \u2013 leximit fillestar, t\u00eb gjuh\u00ebs dhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb shqipe etj.<\/p>\n<p>Gjithashtu, vler\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb kan\u00eb edhe pik\u00ebpamjet e tij p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb ndryshme t\u00eb\u00a0<i>pedagogjis\u00eb parashkollore<\/i>,\u00a0<i>t\u00eb arsimit p\u00ebr t\u00eb rriturit (andragogjis\u00eb)<\/i>, t\u00eb\u00a0<i>pedagogjis\u00eb familjare<\/i>. Edhe Xhuvani, sikurse rilind\u00ebsit tjer\u00eb, q\u00eb kur gjendej n\u00eb Egjipt, theksoi me forc\u00eb, domosdon\u00eb p\u00ebr ngritjen arsimore dhe kulturore t\u00eb femr\u00ebs shqiptare, t\u00eb cil\u00ebn e vler\u00ebsoi faktor shum\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm komb\u00ebtar dhe edukativ (pedagogjik). \u201cShkalla arsimore e gruas shqiptare, shkruan ai, asht themeli i edukat\u00ebs shoqnore, themeli i p\u00ebrparimit ton\u00eb si shtet e si komb.\u201d<\/p>\n<h2><span id=\"Veprat_m.C3.AB_t.C3.AB_njohura\" class=\"mw-headline\">Veprat m\u00eb t\u00eb njohura<\/span><\/h2>\n<ul>\n<li>Fillime t\u00eb pedagogjis\u00eb. Pjes`e par\u00eb. Psikologji e shtime n\u00eb pun\u00eb t`edukat\u00ebs;<\/li>\n<li>Fillime t\u00eb pedagogjis\u00eb. Pjes`e dyt\u00eb. Didaktik\u00eb e Edukat\u00eb;<\/li>\n<li>J.H. Pestalozzi. Jeta, veprat e pedagogjia e tij;<\/li>\n<li>Fillime t\u00eb pedagogjis\u00eb. Pjes`e dyt\u00eb. Didaktika;<\/li>\n<li>Edukat\u00eb (dor\u00ebshkrim)<\/li>\n<li>Libri i gjuh\u00ebs shqipe;<\/li>\n<li>Njohurit\u00eb e para t\u00eb sintaks\u00ebs shqipe;<\/li>\n<li>Fillime t\u00eb stilistik\u00ebs dhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb p\u00ebrgjithshme\u201d (me Kostaq Cipon)<\/li>\n<\/ul>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aleksand\u00ebr Xhuvani lindi m\u00eb 14 mars t\u00eb vitit 1880 n\u00eb Elbasan.\u00a0M\u00ebsimet para i mori n\u00eb vendlindje nd\u00ebrsa shkollimin e mes\u00ebm e kreu n\u00eb Gjimnazin \u2013 Konvikt t\u00eb \u00c7otilit, asokohe n\u00eb Vilajetin e Manastirit, (pjes\u00eb e Perandoris\u00eb Osmane nd\u00ebrsa sot fshat n\u00eb Maqedonin\u00eb Greke). Studimet e larta i kreu n\u00eb fakultetin e Filologjis\u00eb n\u00eb Universitetin e [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4582,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[10,14],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aleksand\u00ebr Xhuvani lindi m\u00eb 14 mars t\u00eb vitit 1880 n\u00eb Elbasan.\u00a0M\u00ebsimet para i mori n\u00eb vendlindje nd\u00ebrsa shkollimin e mes\u00ebm e kreu n\u00eb Gjimnazin \u2013 Konvikt t\u00eb \u00c7otilit, asokohe n\u00eb Vilajetin e Manastirit, (pjes\u00eb e Perandoris\u00eb Osmane nd\u00ebrsa sot fshat n\u00eb Maqedonin\u00eb Greke). Studimet e larta i kreu n\u00eb fakultetin e Filologjis\u00eb n\u00eb Universitetin e [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-03-14T12:54:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1000\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"585\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581\",\"name\":\"Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg\",\"datePublished\":\"2019-03-14T12:54:10+00:00\",\"dateModified\":\"2019-03-14T12:54:10+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg\",\"width\":1000,\"height\":585},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Aleksand\u00ebr Xhuvani lindi m\u00eb 14 mars t\u00eb vitit 1880 n\u00eb Elbasan.\u00a0M\u00ebsimet para i mori n\u00eb vendlindje nd\u00ebrsa shkollimin e mes\u00ebm e kreu n\u00eb Gjimnazin \u2013 Konvikt t\u00eb \u00c7otilit, asokohe n\u00eb Vilajetin e Manastirit, (pjes\u00eb e Perandoris\u00eb Osmane nd\u00ebrsa sot fshat n\u00eb Maqedonin\u00eb Greke). Studimet e larta i kreu n\u00eb fakultetin e Filologjis\u00eb n\u00eb Universitetin e [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2019-03-14T12:54:10+00:00","og_image":[{"width":1000,"height":585,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"11 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581","name":"Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg","datePublished":"2019-03-14T12:54:10+00:00","dateModified":"2019-03-14T12:54:10+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=4581"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg","width":1000,"height":585},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=4581#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Me 14 mars 1880 lindi Aleksand\u00ebr Xhuvani, gjuh\u00ebtar dhe pedagog i shquar"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg",1000,585,false]},"categories_names":{"10":{"name":"Histori","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=10"},"14":{"name":"Kultur\u00eb","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=14"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg",300,176,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg",305,178,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg",400,234,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg",600,351,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg",1000,585,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg",130,76,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/03\/aleksander-xhuvani.jpg",1000,585,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4581"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4581"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4581\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4583,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4581\/revisions\/4583"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4582"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4581"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4581"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4581"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}