Kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme dy vjet e gjysm\u00eb. Nga akuzat e para, n\u00eb korrik 2016, p\u00ebr nd\u00ebrhyrjen e Rusis\u00eb n\u00eb fushat\u00ebn zgjedhore t\u00eb SHBA-s\u00eb, p\u00ebr arrestimin e ish k\u00ebshilltarit t\u00eb presidentit Donald Trump Roger Stone jav\u00ebn e kaluar, shum\u00eb prej nesh q\u00eb shkruajn\u00eb p\u00ebr Rusin\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb profesionale ose q\u00eb jan\u00eb rus, kan\u00eb luftuar p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbledhur at\u00eb q\u00eb dim\u00eb me ngjarjen n\u00eb zhvillim. N\u00eb k\u00ebt\u00eb histori, Rusia zhvilloi nj\u00eb operacion t\u00eb sofistikuar dhe t\u00eb guximsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbysur zgjedhjet amerikane dhe p\u00ebr t\u00eb instaluar nj\u00eb president t\u00eb zgjedhur prej saj \u2013 q\u00eb t\u00ebrhoqi nj\u00eb grusht shteti. Tregoni k\u00ebt\u00eb liberalit tuaj mesatar amerikan, dhe ju do t\u00eb merrni nj\u00eb tundje koke t\u00eb aprovimit.<\/p>\n
Tregoni at\u00eb liberalit tuaj mesatar rus (pothuajse nj\u00eb kategori shum\u00eb m\u00eb e vog\u00ebl), dhe do t\u00eb merrni qeshje t\u00eb zhurmshme. Rus\u00ebt mendojn\u00eb se shtetit t\u00eb tyre i mungon kompetenca p\u00ebr t\u00eb ngritur nj\u00eb p\u00ebrpjekje t\u00eb sofistikuar t\u00eb sabotazhit, se Kremlini ishte edhe m\u00eb i befasuar nga zgjedhjet e Trumpit se sa ishte vet\u00eb kandidati, dhe se marr\u00ebdh\u00ebniet ruso-amerikane jan\u00eb m\u00eb disfunksionale q\u00eb nga koha e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb. Ende aktakuzat vazhdojn\u00eb t\u00eb vijn\u00eb. Lexues, mendoj se m\u00eb n\u00eb fund e kam kuptuar at\u00eb. Un\u00eb nuk dua t\u00eb them se kam kuptuar n\u00ebse rus\u00ebt kan\u00eb ndikuar n\u00eb rezultatin e zgjedhjeve amerikane – dyshoj se edhe hetimi ndaj Robert Mueller do t\u00eb jet\u00eb n\u00eb gjendje t’i p\u00ebrgjigjet k\u00ebsaj pyetjeje. Dua t\u00eb them se un\u00eb e kam kuptuar se si t\u00eb mendoj p\u00ebr at\u00eb q\u00eb dim\u00eb dhe t\u00eb mos b\u00ebhemi si t\u00eb \u00e7mendur. P\u00ebrgjigja q\u00ebndron n\u00eb konceptin e shtetit mafioz.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa gazetar\u00ebt q\u00eb zakonisht mbulojn\u00eb politik\u00ebn amerikane kan\u00eb lidhur pikat e historis\u00eb s\u00eb nd\u00ebrhyrjes ruse, ata prej nesh q\u00eb shkruajn\u00eb normalisht p\u00ebr Rusin\u00eb, jan\u00eb strukur. Fillimisht,<\/p>\n
ishte e zakonshme t\u00eb theksonim se Paul Manafort, ish-menaxher i fushat\u00ebs s\u00eb Trumpit, i cili tani \u00ebsht\u00eb n\u00ebn arrest, ka punuar p\u00ebr Viktor Janukovi\u00e7, i cili shpesh karakterizohet si \u201cpresidenti pro-rus i Ukrain\u00ebs\u201d. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, nuk kishte dashuria e humbur mes Putinit dhe Janukovi\u00e7. Pasi u largua nga qyteti, gjat\u00eb revolucionit ukrainas t\u00eb vitit 2014, Janukovi\u00e7 k\u00ebrkoi strehim n\u00eb Rusi, por gjat\u00eb mandatit t\u00eb tij si president, ai ishte nj\u00eb partner jo i besuesh\u00ebm p\u00ebr Putinin. Ndoshta m\u00eb shum\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb pik\u00eb, ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mashtrues dhe nj\u00eb kriminel. Ai q\u00ebndroi n\u00eb burg nj\u00eb koh\u00eb p\u00ebr pla\u00e7kitje dhe sulme p\u00ebrpara se t\u00eb b\u00ebhej politikan, dhe ai k\u00ebrkohet n\u00eb Ukrain\u00eb p\u00ebr tradhti, vrasje masive dhe p\u00ebrvet\u00ebsim. Nj\u00eb vizitor n\u00eb Ukrain\u00eb mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb turne n\u00eb pallatin e Janukovi\u00e7it, i famsh\u00ebm p\u00ebr mermer, kristal, shkall\u00eb gjigande, dhe nj\u00eb skulptur\u00eb t\u00eb ngurt\u00eb prej ari t\u00eb madh\u00ebsis\u00eb s\u00eb nj\u00eb cop\u00eb buk\u00eb. Manafort b\u00ebri nj\u00eb karrier\u00eb duke punuar p\u00ebr t\u00eb korruptuarit dhe t\u00eb pandershmit. Kjo n\u00eb vetvete na tregon pak p\u00ebr Rusin\u00eb apo rolin e saj n\u00eb fushat\u00ebn 2016, raporton The NewYorker, transmeton zeri.info<\/p>\n
Ne u mbuluam nga titujt q\u00eb pretendonin se kishin krijuar nj\u00eb lidhje mes Kremlinit dhe Natalia Veselnitskaya, avokates e cila ishte n\u00eb takimin n\u00eb \u201cTrump Tower\u201d me Donald Trump, Jr, Jared Kushner dhe Manafort. Veselnitskaya p\u00ebrfaq\u00ebson nj\u00eb kompani ruse, Prevezon Holdings Ltd, e cila u hetua n\u00eb Nju Jork p\u00ebr pastrimin e parave dhe Veselnitskaya \u00ebsht\u00eb akuzuar p\u00ebr g\u00ebnjeshtra ndaj prokuror\u00ebve lidhur me marr\u00ebdh\u00ebnien e saj t\u00eb pun\u00ebs me zyr\u00ebn e prokurorit t\u00eb p\u00ebrgjithsh\u00ebm rus. Prokuror\u00ebt federal\u00eb n\u00eb rrethin jugor t\u00eb Nju Jorkut pohojn\u00eb se Veselnitskaya bashk\u00ebpunoi me nj\u00eb avokat n\u00eb prokurorin\u00eb ruse p\u00ebr t\u00eb hartuar dokumente shfaj\u00ebsuese p\u00ebr Prevezon. N\u00eb mbulimin mediatik, shk\u00ebmbimi i e-mailave nga ana e saj me nj\u00eb avokat n\u00eb prokurorin\u00eb ruse u portretizua si d\u00ebshmi e nj\u00eb linje direkte ndaj Putinit, duke sugjeruar se ajo u takua me zyrtar\u00ebt e fushat\u00ebs s\u00eb Trump si emisarja e tij. Nga t\u00eb gjitha d\u00ebshmit\u00eb n\u00eb dispozicion, dhe n\u00eb kund\u00ebrshtim me arsyetimet nga ana e saj, Veselnitskaya nuk kishte mundur t\u00eb ngre pluhur p\u00ebr Hillary Clinton. P\u00ebr aq sa Veselnitskaya kishte vendosur lidhje me zyrtar\u00eb t\u00eb nivelit t\u00eb lart\u00eb rus\u00eb, ato ishin ato q\u00eb jan\u00eb t\u00eb nevojshme p\u00ebr nj\u00eb avokat q\u00eb t\u00eb jet\u00eb aspak efektiv n\u00eb nj\u00eb sistem t\u00eb korruptuar.<\/p>\n
Ne u p\u00ebrpoq\u00ebm n\u00eb karakterizimin e fushat\u00ebs ruse t\u00eb ndikimit n\u00eb internet si \u201ct\u00eb sofistikuar\u201d dhe \u201ct\u00eb gjer\u00eb\u201d: Raportimi rus mbi k\u00ebt\u00eb \u00e7\u00ebshtje – m\u00eb e mira n\u00eb dispozicion – n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb bind\u00ebse e portretizoi veprimtarin\u00eb trilluese si t\u00eb bezdisshme dhe qesharake. Ajo ishte, me sa duket, mashtruese n\u00eb \u00e7do m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb imagjinueshme: kryen mashtrime n\u00eb rrjetet shoq\u00ebrore amerikane, duke krijuar llogari dhe ngjarje t\u00eb rreme dhe p\u00ebrhapje t\u00eb g\u00ebnjeshtrave, por ishte gjithashtu mashtruese n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet e saj me k\u00ebdo q\u00eb e financonte, sepse me siguri q\u00eb fotot e dizajnuara n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb pand\u00ebrprer\u00eb e p\u00ebrshkruanin Hillary Clintonin si djallin q\u00eb nuk mund t\u2019i mbroj\u00eb vlerat e askujt. Ajo q\u00eb ne po v\u00ebzhgojm\u00eb nuk p\u00ebrshkruhet m\u00eb si p\u00ebrmbysja e demokracis\u00eb amerikane nga nj\u00eb fuqi armiq\u00ebsore. N\u00eb vend t\u00eb k\u00ebsaj, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr kapjen e shtetit nga nj\u00eb sindikat\u00eb kriminale nd\u00ebrkomb\u00ebtare. Ajo q\u00eb bashkon Yanukovi\u00e7, Veselnitskaya, Manafort, Stone, WikiLeaksin e Julian Assange, fabrika ruse e trillimeve, stafin e fushat\u00ebs s\u00eb Trumpit, George Papadopoulos dhe partner\u00ebt e tij n\u00eb krim, \u201cProfesori\u201d (kredencialet akademike t\u00eb cilat jan\u00eb n\u00eb dyshim) dhe \u201cShtetasja e Rusis\u00eb\u201d (q\u00eb duket se paraqitet me mashtrim si mbes\u00ebn e Putinit) \u00ebsht\u00eb se ata jan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb mashtrues dhe kriminel. Kjo nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim moral, ose nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb minimizuar r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e tyre. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb p\u00ebrpjekje p\u00ebr t\u00eb mos folur p\u00ebrsa i p\u00ebrket shteteve dhe gjeopolitik\u00ebs dhe t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb shikohet mafia dhe fitimet.<\/p>\n
Sociologu hungarez Balint Magyar, i cili krijoi konceptin e\u00a0 \u201cshtetit postkomunist mafioz\u201d sapo ka p\u00ebrfunduar redaktimin e nj\u00eb koleksioni t\u00eb ri t\u00eb artikujve t\u00eb quajtur \u201cStruktura kok\u00ebfort\u00eb: Rikonceptualizimi i regjimeve postkomuniste\u201d (q\u00eb do t\u00eb botohen nga CEU Press n\u00eb fillim t\u00eb k\u00ebtij viti). N\u00eb nj\u00eb nga veprat e tij m\u00eb t\u00eb mira n\u00eb koleksion, duke p\u00ebrdorur Rusin\u00eb si nj\u00eb shembull, Magyar p\u00ebrshkruan shtetin mafioz si nj\u00eb vend t\u00eb drejtuar nga nj\u00eb \u201cpatron\u201d dhe \u201cgjykata\u201d e tij \u2013 nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb tjet\u00ebr e shprehjes, shefi dhe klani i tij – q\u00eb i p\u00ebrshtatin burimet publike dhe institucionet e shtetit p\u00ebr p\u00ebrdorim privat dhe fitim. Kur bisedova me Magyar n\u00eb telefon t\u00eb h\u00ebn\u00ebn, ai m\u00eb tha se Trump \u00ebsht\u00eb \u201csi nj\u00eb bosi mafioz pa mafi. Trump nuk mund t\u00eb transformoj\u00eb Shtetet e Bashkuara n\u00eb nj\u00eb shtet mafioz, natyrisht, por ai ende vepron si nj\u00eb bos i mafias\u201d. Putini, nga ana tjet\u00ebr, \u201c\u00ebsht\u00eb nj\u00eb bos mafioz me nj\u00eb mafi t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, e cila ka kthyer gjith\u00eb shtetin n\u00eb nj\u00eb shtet kriminel\u201d. Megjithat\u00eb, tha ai, \u201csjellja n\u00eb krye \u00ebsht\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb\u201d. Shteti mafioz \u00ebsht\u00eb efikas n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn e vet. Nuk i merr t\u00eb gjitha institucionet shtet\u00ebrore, por i thith vet\u00ebm ato t\u00eb nevojshme p\u00ebr nxjerrjen e fitimit. Prandaj disa struktura vazhdojn\u00eb t\u00eb punojn\u00eb sikur t\u00eb ishin pjes\u00eb e nj\u00eb shteti normal. Kjo mund t\u00eb shpjegoj\u00eb pse kemi par\u00eb nj\u00eb zyrtar institucional t\u00eb politik\u00ebs s\u00eb jashtme ruse duke u p\u00ebrgatitur, n\u00eb prag t\u00eb zgjedhjeve t\u00eb vitit 2016, p\u00ebr nj\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb supozuar pune me administrat\u00ebn e Hillary Clinton.<\/p>\n
Kur mendojm\u00eb p\u00ebr nj\u00eb shtet normal, Magyar thot\u00eb, \u201csupozimi \u00ebsht\u00eb se shteti vepron n\u00eb interesin publik dhe n\u00ebse kjo nuk ndodh, kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb devijim\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se si ne mendojm\u00eb p\u00ebr demokracit\u00eb, por gjithashtu, n\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb madhe, se si mendojm\u00eb edhe p\u00ebr diktaturat: diktatori e pozicionon veten si arbit\u00ebr dhe p\u00ebrfaq\u00ebsues i vet\u00ebm i interesit komb\u00ebtar. Nj\u00eb shtet mafioz, nga ana tjet\u00ebr, vepron vet\u00ebm n\u00eb interesat personale t\u00eb fitimit dhe t\u00eb klanit.<\/p>\n
Kur mediet amerikane mbulojn\u00eb historin\u00eb e p\u00ebrzierjes s\u00eb Rusis\u00eb, ato n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb implicite portretizojn\u00eb Rusin\u00eb si nj\u00eb shtet normal dhe veprimin e ndikimit si nj\u00eb nd\u00ebrmarrje e shtetit q\u00eb synon n\u00eb avancimin e interesave komb\u00ebtare t\u00eb Rusis\u00eb. Kjo i godet rus\u00ebt n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb absurde. Me mas\u00ebn e interesit komb\u00ebtar, Presidenca Trump ka qen\u00eb zhg\u00ebnjyese p\u00ebr Rusin\u00eb. Shumica e asaj q\u00eb Trump i ka dh\u00ebn\u00eb shtetit rus ka ardhur p\u00ebrmes mosveprimit: ai mezi reagoi ndaj agresionit t\u00eb vazhduesh\u00ebm rus n\u00eb Ukrain\u00eb; ai nuk ka arritur t\u00eb mb\u00ebshtes\u00eb NATO-n; dhe ai ka th\u00ebn\u00eb se Shtetet e Bashkuara do t\u00eb t\u00ebrhiqen nga Siria, edhe pse duket sikur t\u00ebrheqja nuk ka gjasa t\u00eb jet\u00eb e shpejt\u00eb apo e plot\u00eb. N\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn koh\u00eb, marr\u00ebdh\u00ebniet diplomatike midis Rusis\u00eb dhe SHBA-s\u00eb jan\u00eb keq\u00ebsuar deri n\u00eb pik\u00ebn e mosfunksionimit pothuajse totale.<\/p>\n
Nga metrika e nj\u00eb shteti mafioz, megjithat\u00eb, Presidenca Trump ka dh\u00ebn\u00eb rezultate t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr Rusin\u00eb. Nj\u00eb bosi i mafias d\u00ebshiron respektin, besnik\u00ebrin\u00eb dhe fuqin\u00eb e perceptuar. Ndershm\u00ebria e Trumpit ndaj Putinit dhe perceptimi i gjer\u00eb i publikut p\u00ebr ndikimin e Putinit mbi Trump, kan\u00eb ngritur reputacionin e Putinit p\u00ebrtej asaj q\u00eb un\u00eb dyshoj se mund t\u00eb ken\u00eb qen\u00eb \u00ebndrrat e tij m\u00eb t\u00eb \u00e7mendura. Si\u00e7 ndodh n\u00eb nj\u00eb shtet mafioz, shumica e p\u00ebrfitimeve i takojn\u00eb patronit personalisht. Por disa nga p\u00ebrfitimet shkojn\u00eb p\u00ebr klanin. Gjat\u00eb k\u00ebsaj jave u b\u00eb e ditur se Departamenti i Tatimeve ka hequr sanksione ndaj kompanive q\u00eb i p\u00ebrkasin Oleg Deripaskas, nj\u00eb an\u00ebtar i \u201cgjykat\u00ebs\u201d s\u00eb Putinit, i cili dikur i huazoi miliona dollar\u00eb Manafortit. N\u00ebse nj\u00eb ekip fund\u00ebrrin\u00eb t\u00eb pun\u00ebsuar ose t\u00eb lidhur ndryshe me shtetin mafioz rus p\u00ebrpiqej t\u00eb ndihmonte nj\u00eb koleksion t\u00eb ngjash\u00ebm t\u00eb mashtruesve dhe hajdut\u00ebve p\u00ebr t\u00eb zgjedhur Trumpin, q\u00eb mesa duket ashtu b\u00ebn\u00eb, at\u00ebher\u00eb lajmi i Deripaskas ndihmon n\u00eb shpjegimin e motiveve t\u00eb tyre. Historia nuk \u00ebsht\u00eb se Putini po krijon nj\u00eb sulm t\u00eb madh dhe t\u00eb shk\u00eblqyer ndaj demokracis\u00eb per\u00ebndimore. Historia, duket, \u00ebsht\u00eb se shteti mafioz rus po kultivon marr\u00ebdh\u00ebnie fitimprur\u00ebse me bosin q\u00eb synon mafin\u00eb e SHBA-s\u00eb dhe grupit t\u00eb tij t\u00eb kriminel\u00ebve, duke p\u00ebrmbysur institucionet demokratike n\u00eb proces.<\/p>\n
Masha Gessen \/ The NewYorker \/Zeri<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb \u00e7uditshme dy vjet e gjysm\u00eb. Nga akuzat e para, n\u00eb korrik 2016, p\u00ebr nd\u00ebrhyrjen e Rusis\u00eb n\u00eb fushat\u00ebn zgjedhore t\u00eb SHBA-s\u00eb, p\u00ebr arrestimin e ish k\u00ebshilltarit t\u00eb presidentit Donald Trump Roger Stone jav\u00ebn e kaluar, shum\u00eb prej nesh q\u00eb shkruajn\u00eb p\u00ebr Rusin\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb profesionale ose q\u00eb jan\u00eb rus, kan\u00eb luftuar p\u00ebr […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":265,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[9],"tags":[],"yoast_head":"\n