![](\"https:\/\/www.gazeta-shqip.com\/wp-content\/uploads\/2015\/03\/fakultet_1.jpg\")
<\/p>\nAkademik Mahir Domi ishte nj\u00eb nder gjuhetaret me te rendesishem shqiptare, i cili dha nj\u00eb kontribut t\u00eb madh n\u00eb shum\u00eb fusha, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb sintaks\u00eb. Sot sh\u00ebnohet 106-vjetori i lindjes dhe kujtojm\u00eb se ai ka l\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00ebshkrim nj\u00eb s\u00ebr\u00eb tekstesh studimore e me vlera dokumentare. Sipas vajz\u00ebs s\u00eb tij, Etleva Domi, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb dh\u00ebn\u00eb p\u00ebr gazet\u00ebn shqip, thuhet se \u201cnd\u00ebr dor\u00ebshkrimet e tij nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb mir\u00eb e z\u00eb let\u00ebrk\u00ebmbimi me personalitete shqiptare apo albanolog\u00eb t\u00eb huaj, nga: Lambertz, Babinger, Desnickaja, Cimocho\u00ebski, Georgiev, Todorov, Mihaescu, Schmidt, Thierbach, Knobloch, Hubschmid, Konstantinovi\u0107, \u014elberg, Mazon, Boissin, Gsell, Rey, Gutt, Perrot, Rosetti, Jochalas, Svane, Solano, Bellusci, Guzzetta, Pissani te Bulcholz, Ferrari, Altimari, Mindak, Savicka etj., etj., etj., kartolina e letra fal\u00ebnderimi t\u00eb kosovar\u00ebve, \u2013 sa her\u00eb q\u00eb ato udh\u00ebtonin jasht\u00eb vendit t\u00eb tyre, \u2013 t\u00eb arb\u00ebresh\u00ebve nga Kalabria e Greqia, t\u00eb arsimtar\u00ebve t\u00eb shumt\u00eb nga Shqip\u00ebria, miqt\u00eb e ish-student\u00ebve t\u00eb tij, q\u00eb meritojn\u00eb t\u00eb p\u00ebrmblidhen n\u00eb nj\u00eb botim. N\u00eb arkivin e tij num\u00ebrohen n\u00eb dor\u00ebshkrim punime t\u00eb botuara, por t\u00eb pajisura me plot\u00ebsime e sh\u00ebnime nga dora e tij, n\u00eb ndonj\u00eb rast edhe t\u00eb p\u00ebrpunuara; gjenden t\u00eb dor\u00ebshkruara faqe t\u00eb t\u00ebra p\u00ebr autor\u00ebt e vjet\u00ebr, udh\u00ebtar\u00ebt e huaj p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe; skeda t\u00eb shumta t\u00eb vjela p\u00ebr t\u00eb ilustruar shembuj n\u00eb punimet e tij; kumtime e leksione n\u00eb fr\u00ebngjisht e italisht t\u00eb mbajtura jasht\u00eb vendit; diskutime n\u00eb mbledhje e redaksi t\u00eb ndryshme; fotografi me \u00e7aste shum\u00eb t\u00eb bukura t\u00eb regjistruara n\u00eb mes t\u00eb miqve e koleg\u00ebve t\u00eb tij, shqiptar\u00eb apo t\u00eb huaj; sh\u00ebnime p\u00ebr student\u00ebt q\u00eb ai ka b\u00ebr\u00eb kujdes t\u2019i ruaj\u00eb duke i vendosur n\u00eb nj\u00eb vend t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb; d\u00ebftesa e diploma t\u00eb tij.<\/p>\n
N\u00eb kujtim t\u00eb vepr\u00ebs q\u00eb la pas dhe t\u00eb emerit t\u00eb tij t\u00eb ndritur, po paraqesin disa t\u00eb dh\u00ebna biografike mbi akademikun Mahir Domi.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\u00a0Mahir DOMI (1915\u20132000).\u00a0<\/b>Gjuh\u00ebtar, profesor, akademik, M\u00ebsues i Popullit. Lindi n\u00eb Elbasan. Studimet e mesme i nisi n\u00eb Normalen e Elbasanit dhe i vazhdoi e p\u00ebrfundoi n\u00eb Liceun Komb\u00ebtar (francez) t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs (1937). Ndoqi studimet e larta p\u00ebr filologji klasike dhe u diplomua n\u00eb Universitetin e Gr\u00ebnobl\u00ebs (Franc\u00eb) m\u00eb 1941. Po at\u00eb vit filloi pun\u00ebn si m\u00ebsues e m\u00eb pas si drejtor n\u00eb Shkoll\u00ebn Normale t\u00eb Elbasanit. Q\u00eb nga viti 1947 punonj\u00ebs n\u00eb Institutin e Shkencave, nj\u00ebkoh\u00ebsisht pedagog n\u00eb Institutin e Lart\u00eb Pedagogjik. Mori pjes\u00eb n\u00eb hartimin e\u00a0\u201cFjalorit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe\u201d<\/i>\u00a0(1954). Me themelimin e UT u caktua p\u00ebrgjegj\u00ebs i katedr\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebs shqipe (1957\u20131962) dhe i sektorit t\u00eb gramatik\u00ebs e dialektologjis\u00eb n\u00eb Institutin e Gjuh\u00ebsis\u00eb e t\u00eb Let\u00ebrsis\u00eb (1957\u20131991). Ka dh\u00ebn\u00eb l\u00ebnd\u00ebt sintaksa e gjuh\u00ebs shqipe, morfologjia historike e shqipes dhe historia e albanologjis\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb nd\u00ebr an\u00ebtar\u00ebt themelues t\u00eb ASHSH dhe an\u00ebtar i Presidiumit t\u00eb saj.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
Veprimtaria shkencore e Mahir Domit shtrihet n\u00eb shum\u00eb fusha t\u00eb shkencave filologjike: n\u00eb gramatik\u00eb (sintaks\u00eb e morfologji), histori e gjuh\u00ebs, histori e albanologjis\u00eb, dialektologji e onomastik\u00eb, gjuh\u00ebsi normative dhe kultur\u00eb e gjuh\u00ebs, kritik\u00eb shkencore, histori e let\u00ebrsis\u00eb etj. Mahir Domi drejtoi pun\u00ebn p\u00ebr ngritjen e kartotek\u00ebs s\u00eb gramatik\u00ebs dhe p\u00ebr hartimin e vepr\u00ebs\u00a0\u201cGramatika e gjuh\u00ebs shqipe\u201d<\/i>\u00a0(n\u00eb dy v\u00ebllime, shih); \u00ebsht\u00eb kryeredaktor i saj, redaktor e bashkautor i v\u00ebll. II \u201cSintaksa\u201d. Ka hartuar tekstet universitare \u201cMorfologjia historike e shqipes\u201d (1961) dhe \u201cSintaksa e gjuh\u00ebs shqipe\u201d, pjesa I (1968), pjesa II (1969). Ka shkruar dhe nj\u00eb varg artikujsh dhe studimesh sintaksore p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb p\u00ebrgjithshme t\u00eb sintaks\u00ebs s\u00eb shqipes dhe t\u00eb zhvillimit t\u00eb struktur\u00ebs s\u00eb saj, si p\u00ebr nj\u00ebsit\u00eb sintaksore (fjalia, periudha, togfjal\u00ebshi, gjymtyr\u00ebt e fjalis\u00eb, p\u00ebr llojet e raporteve sintaksore dhe mjetet e shprehjes s\u00eb tyre, p\u00ebr sintaks\u00ebn e tekstit, p\u00ebr gjymtyr\u00ebt homogjene, fjal\u00ebt e grupet e fjal\u00ebve gramatikisht t\u00eb palidhura me gjymtyr\u00ebt e fjalis\u00eb, gjymtyr\u00ebt e ve\u00e7uara, p\u00ebr fjalit\u00eb e pazb\u00ebrthyeshme e fjalit\u00eb mungesore etj. N\u00eb fush\u00ebn e historis\u00eb s\u00eb gjuh\u00ebs ka shkruar disa artikuj e referate p\u00ebr problemin e origjin\u00ebs s\u00eb gjuh\u00ebs shqipe dhe p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje t\u00eb marr\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe me gjuh\u00eb t\u00eb Ballkanit, sidomos me rumanishten, si: \u201cPrapashtesa ilire dhe shqipe, p\u00ebrkime dhe paralelizma\u201d (1974), \u201cKonsiderata mbi tiparet e p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb shqipes me gjuh\u00ebt ballkanike dhe mbi studimin e tyre\u201d (1975), \u201cMbi disa p\u00ebrkime dhe paralelizma sintaksore shqipe-rumune\u201d (1977), \u201cProbleme t\u00eb historis\u00eb s\u00eb formimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, arritje dhe detyra\u201d (1982). Mahir Domi ka dh\u00ebn\u00eb kontribute t\u00eb shumta p\u00ebr historin\u00eb e gjuh\u00ebs s\u00eb shkruar n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, p\u00ebr fillimet e shkrimit t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe e tekstet e vjetra shqipe, p\u00ebr probleme t\u00eb shqipes letrare gjat\u00eb Rilindjes, p\u00ebr gjuh\u00ebn standarde, p\u00ebr kultur\u00ebn e gjuh\u00ebs.<\/p>\n
<\/p>\n
Ka qen\u00eb an\u00ebtar i komisioneve p\u00ebr hartimin e projekteve t\u00eb drejtshkrimit (1956, 1967) dhe t\u00eb veprave \u201cDrejtshkrimi i gjuh\u00ebs shqipe\u201d (1973), \u201cFjalori drejtshkrimor\u201d (1976), \u201cRregullat e pik\u00ebsimit n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe\u201d (1981, 2002). An\u00ebtar i komisionit organizues dhe delegat i\u00a0Kongresit t\u00eb Drejtshkrimit<\/i>\u00a0(1972). Ka marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb komisionet hartuese t\u00eb nj\u00eb vargu fjalor\u00ebsh terminologjik\u00eb, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt edhe \u201cFjalori i termave t\u00eb gjuh\u00ebsis\u00eb\u201d (1975). Mahir Domi organizoi dhe drejtoi p\u00ebrshkrimin e studimin t\u00ebr\u00ebsor t\u00eb t\u00eb folmeve t\u00eb shqipes n\u00ebp\u00ebrmjet skicash t\u00eb thjeshta, monografish e studimesh p\u00ebrgjith\u00ebsuese, p\u00ebr t\u00eb arritur deri te\u00a0\u201cAtlasi dialektologjik i gjuh\u00ebs shqipe\u201d<\/i>; themeloi dhe drejtoi p\u00ebrmbledhjen\u00a0\u201cDialektologjia shqiptare\u201d<\/i>; ishte gjithashtu nism\u00ebtar i mbledhjes s\u00eb l\u00ebnd\u00ebs onomastike dhe i themelimit t\u00eb nj\u00eb kartoteke t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb, bashkautor i pyet\u00ebsorit p\u00ebr mbledhjen e toponimis\u00eb dhe autor i disa artikujve nga kjo fush\u00eb. Mahir Domi \u00ebsht\u00eb autor i pjes\u00ebs p\u00ebr let\u00ebrsin\u00eb e vjet\u00ebr shqiptare dhe let\u00ebrsin\u00eb me alfabet arab n\u00eb vepr\u00ebn \u201cHistoria e let\u00ebrsis\u00eb shqipe\u201d, v\u00ebll. I (1959), botim i UT, si dhe nj\u00eb nd\u00ebr redaktor\u00ebt e vepr\u00ebs \u201cHistoria e let\u00ebrsis\u00eb shqiptare\u201d (1983), botim i ASHSH. Si autor i nj\u00eb vargu recensionesh ka sjell\u00eb ndihmes\u00eb n\u00eb zhvillimin e kritik\u00ebs shkencore, duke i hapur rrug\u00ebn hartimit t\u00eb nj\u00eb historie t\u00eb mendimit gjuh\u00ebsor shqiptar. Me tekstet e sintaks\u00ebs dhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb s\u00eb huaj Mahir Domi ka dh\u00ebn\u00eb ndihmes\u00eb edhe p\u00ebr arsimin e p\u00ebrgjithsh\u00ebm. Ka marr\u00eb dy her\u00eb \u00c7mimin e Republik\u00ebs t\u00eb shkall\u00ebs s\u00eb par\u00eb.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Akademik Mahir Domi ishte nj\u00eb nder gjuhetaret me te rendesishem shqiptare, i cili dha nj\u00eb kontribut t\u00eb madh n\u00eb shum\u00eb fusha, ve\u00e7an\u00ebrisht n\u00eb sintaks\u00eb. Sot sh\u00ebnohet 106-vjetori i lindjes dhe kujtojm\u00eb se ai ka l\u00ebn\u00eb n\u00eb dor\u00ebshkrim nj\u00eb s\u00ebr\u00eb tekstesh studimore e me vlera dokumentare. Sipas vajz\u00ebs s\u00eb tij, Etleva Domi, n\u00eb nj\u00eb intervist\u00eb t\u00eb […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20031,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[6,14],"tags":[],"yoast_head":"\n