Nga akad. Gjovalin Shkurtaj<\/p>\n
M\u00eb 29 shtator 2014, \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb s\u00eb gjall\u00ebsh Paskal Renda, poet dhe veprimtar arb\u00ebresh, por mbi t\u00eb gjitha nj\u00eb mik i mir\u00eb dhe i shtrenjt\u00eb i imi dhe i t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb kan\u00eb pasur rastin t\u00eb vizitojn\u00eb Hor\u00ebn e Arb\u00ebresh\u00ebve (Piana degli Albanesi) t\u00eb Sicilis\u00eb. Paskalin e kam njohur k\u00ebtu e 31 vjet m\u00eb par\u00eb, s\u00eb pari, n\u00eb t\u00eb vitit 1983, kur vajta p\u00ebr anketime dialektologjike n\u00eb Hor\u00eb dhe, p\u00ebr disa dit\u00eb radhazi, Paskali, bashk\u00eb me miqt\u00eb e tjer\u00eb arb\u00ebresh\u00eb, si poet\u00ebt Zef Skiro di Modika, Zef Skiro Maji, si dhe me shum\u00eb prej atyre q\u00eb i kishim njohur m\u00eb par\u00eb n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb p\u00ebrb\u00ebrje t\u00eb grupeve t\u00eb student\u00ebve arb\u00ebresh\u00eb q\u00eb vinin p\u00ebr kurse verore t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Universitetin e Tiran\u00ebs, si Xhino (Giorgio) Ales, Rozeta Riolo, Zef e Rosana Vasoti, Pino e PinaVerga etj.
\nPaskali ishte gjithmon\u00eb me ne, gjithmon\u00eb i gatsh\u00ebm p\u00ebr t\u00eb na njohur me veprimtar\u00ebt e nismat kulturore t\u00eb arb\u00ebresh\u00ebve t\u00eb Hor\u00ebs. Paskali ishte djal\u00eb i ri
\ndhe disi me ndrojtje m\u00eb tregoi se shkruante edhe vjersha. Nj\u00ebr\u00ebn prej tyre, t\u00eb cil\u00ebn ma d\u00ebrgoi mbasi u ktheva nga ajo ekspedit\u00eb, meq\u00eb ishte edhe shum\u00eb e bukur dhe me freski tematike e pata botuar te gazeta \u201cDrita\u201d, shoq\u00ebruar me disa rreshta p\u00ebrnjoh\u00ebs. Kjo ishte nj\u00eb nxitje p\u00ebr poetin e ri dhe, kur u takuam p\u00ebr her\u00eb t\u00eb dyt\u00eb, n\u00eb dhjetor t\u00eb vitit 1984, n\u00eb Kongresin e Pakicave Etnike, t\u00eb organizuar nga Instituti Albanologjik \u201cR.Petrotta\u201d dhe Katedra e shqipes e Universitetit t\u00eb Palermos, t\u00eb drejtuara nga prof.Antonino Guzzetta, Paskali mezi po na priste. Grupi yn\u00eb ishte i p\u00ebrb\u00ebr\u00eb nga shkrimtar\u00ebt Dritero Agolli e Nasho Jorgaqi dhe nga dy gjuh\u00ebtar\u00eb: prof.Androkli Kostallari dhe un\u00eb. N\u00eb aeroportin e Palermos p\u00ebr t\u00eb na pritur kishin dal\u00eb, t\u00eb veshur me uniform\u00ebn e policis\u00eb, Paskali dhe nj\u00eb tjet\u00ebr koleg i tij, Franko, q\u00eb t\u00eb dy arb\u00ebresh\u00eb dhe q\u00eb t\u00eb dy flisnin aq bukur gjuh\u00ebn shqipe. Kjo ishte nj\u00eb befasi shum\u00eb e k\u00ebndshme sidomos p\u00ebr Driteroin q\u00eb shkonte p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb n\u00eb Piana, porse gjat\u00eb atyre dit\u00ebve q\u00eb q\u00ebndruam n\u00eb Piana, befasia do t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohej me realitein e bukur q\u00eb n\u00eb Hor\u00ebn e arb\u00ebresh\u00ebve flitej kudo e
\nkurdoher\u00eb shqip. Shqip flisnin edhe pronar\u00ebt e punonj\u00ebsit q\u00eb na sh\u00ebrbenin te Restarant \u201cMontagnola\u201d, shqip fliste edhe kryetari i bashks\u00eb Giacomon
\nCuccia, t\u00eb cilin Paskali dhe t\u00eb tjer\u00ebt e th\u00ebrrisnin miq\u00ebsisht me zbunimin Xhakomin; shqip flitej n\u00eb t\u00eb gjitha sht\u00ebpit\u00eb e miqve q\u00eb na prisnin me bujarin\u00eb tradicionale t\u00eb Hor\u00ebs, q\u00eb nga m\u00ebma e Mateut (prof.Matteo Madala, at\u00ebher\u00eb student e mik i Paskalit, sot profesor titullar dhe em\u00ebr i dalluar i studimeve alanologjike); shqip k\u00ebndonte nat\u00eb p\u00ebr nat\u00eb te Bar Rotonda edhe Nikolla Lo Jakono dhe grupi tij \u201cShqiponjat arb\u00ebreshe\u201d; shqip fliste krejt katundi, kur dilte n\u00eb sheshin e Hor\u00ebs p\u00ebr t\u00eb par\u00eb \u201ckullumbin\u201d(p\u00ebllumbin) n\u00eb oborrin e kish\u00ebs, q\u00eb ishte jo larg nga sht\u00ebpia e Paskalit t\u00eb ndjer\u00eb. P\u00ebr nj\u00eb koh\u00eb m\u00eb t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb ngulimet arb\u00ebreshe t\u00eb Sicilis\u00eb kam q\u00ebndruar n\u00eb vitin 1988, kur, bashk\u00eb m\u00eb dy koleg\u00eb gjuh\u00ebtar\u00eb (Mehmet \u00c7eliku e Thoma Rrushi), ishim t\u00eb ftuar nga Bashkia e Kuntis\u00ebs (Contessa Ettellina) p\u00ebr t\u00eb zhvilluar nj\u00eb kurs nj\u00ebmujor t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe me arsimtar\u00eb e veprimtar\u00eb kulturort\u00eb arb\u00ebresh\u00eb t\u00eb atij ngulimi. Ne e kishim pun\u00ebn dhe
\nq\u00ebndrimin n\u00eb Kuntis\u00eb, q\u00eb \u00ebsht\u00eb rreth 60 km larg Pian\u00ebs, por Paskali, her\u00eb vet\u00ebm, her\u00eb me Matteo Mandalain vinin e na gjenin dhe kemi kaluar dit\u00eb
\nshum\u00eb t\u00eb bukura, n\u00eb shoq\u00ebrin\u00eb e tyre dhe t\u00eb mikprit\u00ebsve t\u00eb Kundis\u00ebs, sidomos nga organizatoret e kursit t\u00eb shqipes: prof.Giuseppina Cuccia Lo Jacono dhe prof.Guarina Tomasso in Cilluffo, q\u00eb bashk\u00eb me Pinon (Giuspeppe Ciluffo) kishin organizuar nj\u00eb kurs shum\u00eb t\u00eb frytsh\u00ebm p\u00ebr gjuh\u00ebn shqipe, si dhe na kan\u00eb mund\u00ebsuar t\u00eb kryenim edhe anketime e hulumtime gjuh\u00ebsore shum\u00eb t\u00eb vlefshme. Aso here kam plot\u00ebsuar edhe nj\u00eb anket\u00eb t\u00eb plot\u00eb dialektologjike n\u00eb Kuntis\u00eb, duke pasur si informatore zonj\u00ebn Pia Skiro, motr\u00ebn e t\u00eb shquarit prof.Giuseppe Schiro Junior.
\nPaskal Renda ka qen\u00eb kurdoher\u00eb shoq\u00ebruesi yn\u00eb i p\u00ebrzem\u00ebrt, na ka ndihmuar t\u00eb gjenim njer\u00ebzit e p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr anketimet tona rreth gjuh\u00ebs
\narb\u00ebreshe, na ka njohur me poet\u00eb e veprimtar\u00eb kulturor\u00eb arb\u00ebresh\u00eb dhe na ka pritur shum\u00eb her\u00eb p\u00ebr dreka e darka n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e tij bujare, ku na priste n\u00ebna e tij, nj\u00eb zonj\u00eb tipike arb\u00ebreshe, gjithmon\u00eb e buz\u00ebqeshur dhe e \u00ebmb\u00ebl; kemi qen\u00eb edhe n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e v\u00ebllez\u00ebrve t\u00eb tij: dr.Sebastianit e Vitos, q\u00eb ishin m\u00eb t\u00eb m\u00ebdhenj se ai n\u00eb mosh\u00eb, por q\u00eb p\u00ebr Paskalin kishin dob\u00ebsi dhe b\u00ebheshin copash q\u00eb t\u00eb na gostitnin e t\u00eb na k\u00ebnaqnin.
\nKam pasur edhe l\u00ebt\u00ebrk\u00ebmbim t\u00eb gjat\u00eb me Paskalin, kam ndjekur edhe vjershat q\u00eb ka botuar, sidomos v\u00ebllimin e tij me titullin \u201cShtegu\u201d, Poezi, Hora e
\nt\u2019arb\u00ebresh\u00ebve: Mondo albanese, 1984, ku \u00ebsht\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb edhe vjersha e tij:
\naq e bukur e plot dashuri p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e shqiptar\u00ebt\u00a0 \u201cD\u00ebshir\u00eb\u201d.
\n\u201cKam d\u00ebshir\u00eb
\nt\u00eb shtr\u00ebngoj duar t\u00eb lodhura.
\nKam d\u00ebshir\u00eb
\nt\u00eb shoh sy plot shpres\u00eb.
\nKam d\u00ebshir\u00eb
\nt\u00eb puth nj\u00eb flamur gurgull me djers\u00eb.
\nKam d\u00ebshir\u00eb
\nt\u00eb d\u00ebgjoj si e k\u00ebndojn\u00eb Lirin\u00eb
\nzogjt\u00eb shqiptar\u00eb.
\nKam d\u00ebshir\u00eb
\nt\u00eb shoh si rriten lulet,
\npotisur me djers\u00ebt e t\u00eb gjith\u00eb popullit.
\nKam d\u00ebshir\u00eb
\nt\u00eb p\u00ebrqafoj nj\u00eb v\u00eblla.
\nKam d\u00ebshir\u00eb
\nt\u00eb p\u00ebrqafoj dhjet\u00eb…nj\u00ebqind…
\nnj\u00eb mij\u00eb…tremiliona
\nv\u00ebllez\u00ebr shqiptar\u00eb.\u201d
\nTi ike, Paskal, mik i shtrenjt\u00eb dhe i dashur, por mbeten kujtimet e bukura,
\nmbeten letrat dhe vjershat e tua t\u00eb sinqerta dhe emri yt fisnik.
\nT\u00eb qoft\u00eb i leht\u00eb dheu i Hor\u00ebs t\u00ebnde q\u00eb e deshe aq shum\u00eb.<\/p>\n
<\/p>\n
<\/p>\n
http:\/\/www.arbitalia.it\/letteratura\/Paskal_Renda_Gjovalin_Shkurtaj.pdf<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga akad. Gjovalin Shkurtaj M\u00eb 29 shtator 2014, \u00ebsht\u00eb ndar\u00eb s\u00eb gjall\u00ebsh Paskal Renda, poet dhe veprimtar arb\u00ebresh, por mbi t\u00eb gjitha nj\u00eb mik i mir\u00eb dhe i shtrenjt\u00eb i imi dhe i t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb kan\u00eb pasur rastin t\u00eb vizitojn\u00eb Hor\u00ebn e Arb\u00ebresh\u00ebve (Piana degli Albanesi) t\u00eb Sicilis\u00eb. Paskalin e kam njohur k\u00ebtu […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23453,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[],"yoast_head":"\n