{"id":2261,"date":"2019-02-20T14:25:06","date_gmt":"2019-02-20T13:25:06","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=2261"},"modified":"2019-02-20T14:25:06","modified_gmt":"2019-02-20T13:25:06","slug":"george-tames-fotografi-shqiptar-i-dhjete-presidenteve-amerikane","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261","title":{"rendered":"George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga Kristaq Balli<\/strong><\/p>\n<p>George Tames (Xhorxh Tejms) 1919-1994, ishte pinjoll i nj\u00eb familjeje emigrant\u00ebsh t\u00eb brezit t\u00eb par\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb ShBA. Si p\u00ebr koincidenc\u00eb, ai lindi n\u00eb Washington D.C., n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi q\u00eb ndodhej n\u00ebn hijen e Capitol Dom-it, pik\u00ebrisht aty ku ai do t\u00eb punonte thuajse p\u00ebr gjysm\u00eb shekulli p\u00ebr gazetat \u201cLife-Time\u201d, \u201cThe New York Times\u201d e revist\u00ebn e saj Sunday Magazine (Revista e s\u00eb Diel\u00ebs), etj.<\/p>\n<p>Ai ishte m\u00eb i madhi i shtat\u00eb f\u00ebmij\u00ebve t\u00eb familjes patriarkale q\u00eb lind\u00ebn njeri pas tjetrit dhe po t\u2019i shtosh k\u00ebsaj edhe faktin se v\u00ebllez\u00ebrit e motrat e tij erdh\u00ebn n\u00eb jet\u00eb gjat\u00eb koh\u00ebs s\u00eb Depresionit t\u00eb Madh, Georgesi duhej t\u00eb mos e vazhdonte rregullisht shkoll\u00ebn e t\u00eb ndihmonte babain e tij Kristo si \u00e7irak n\u00eb pun\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrballuar situatat e v\u00ebshtira ekonomike familjare, q\u00eb kur ishte 8-9 vje\u00e7. Midis t\u00eb tjerash ai e p\u00ebrhin t\u00eb atin k\u00ebshtu: \u201c\u2026 babai im ishte nj\u00eb shit\u00ebs ambulant me nj\u00eb karroc\u00eb dore dhe un\u00eb e lash\u00eb shkoll\u00ebn e lart\u00eb p\u00ebr t\u00eb punuar\u2026 Ai ishte nj\u00eb njeri i mir\u00eb. Ishte i fort\u00eb e i vrazhd\u00eb, ndaj ai nuk e kuptoi kurr\u00eb k\u00ebtu lirin\u00eb pasi vinte nga nj\u00eb shoq\u00ebri pothuaj feudale n\u00eb Shqip\u00ebri\u2026\u201d.<\/p>\n<p>M\u00eb pas ai punoi ilegalisht si kamerier n\u00eb kazinon \u201cHot Shoppes\u201d.<\/p>\n<p>M\u00eb 1938, pra kur George ishte 19 vje\u00e7, u b\u00eb p\u00ebr t\u00eb nj\u00eb vit vendimtar n\u00eb jet\u00ebn e tij. Ai ia dedikon k\u00ebt\u00eb nj\u00eb njeriu t\u00eb quajtur Harold J. T. Horan, i cili sapo kishte hapur nj\u00eb zyr\u00eb p\u00ebr revist\u00ebn \u201cTime\u201d Inc. dhe me iniciativ\u00ebn e vet mori Georgen si korrier zyre. Me k\u00ebt\u00eb rast, ai hyri p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb brenda Capitol Hill-it, ku u magjeps sa u harrua e q\u00ebndroi aty gjith\u00eb dit\u00ebn e u kthye n\u00eb zyr\u00eb von\u00eb pasdite. \u201cKy ishte fillimi. Nj\u00eb bot\u00eb e t\u00ebr\u00eb e re hapej p\u00ebrpara\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1936, kompania \u201cTimes\u201d kishte bler\u00eb edhe aksionet e revist\u00ebs \u201cLife\u201d dhe njihej tashm\u00eb si \u201cTime-Life\u201d (Revista \u201cLife\u201d ishte krijuar e botohej qysh ne vitin 1883. P\u00ebr koin\u00e7idenc\u00eb, n\u00eb vitin 1939, n\u00eb revist\u00ebn \u201cLife\u201d kishte filluar pun\u00eb edhe fotografi i shquar shqiptar Gjon Mili, i cili shpejt do t\u00eb konsiderohej si nj\u00eb prej fotograf\u00ebve ekselent\u00eb bot\u00ebror\u00eb).<\/p>\n<p>George kishte bler\u00eb nj\u00eb aparat fotografik \u201cLeica\u201d dhe fotografonte \u00e7mundte, punonj\u00ebsit e zyr\u00ebs, ashtu si edhe posht\u00eb e lart. Sigurisht pa asnj\u00eb m\u00ebsim profesional, vet\u00ebm n\u00ebp\u00ebrmjet provave praktike dhe gabimeve, madje duke hyr\u00eb edhe n\u00eb dhom\u00ebn e err\u00ebt laboratorike p\u00ebr t\u00eb realizuar printimet e fotove t\u00eb tij n\u00ebp\u00ebrmjet v\u00ebzhgimeve e intuit\u00ebs.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, shum\u00eb shpejt, kishte filluar nj\u00eb er\u00eb e re n\u00eb pun\u00ebn profesionale e krijuese t\u00eb George Tamesit. Fotografit\u00eb e para t\u00eb tij ishin ato t\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb ndrysh\u00ebm, t\u00eb administrat\u00ebs presidenciale t\u00eb asaj kohe, senator\u00eb, kongresmen\u00eb dhe figura t\u00eb njohura t\u00eb politik\u00ebs e jet\u00ebs administrative n\u00eb Capitol Hill, t\u00eb realizuara fillimisht me ndruajtje, por q\u00eb shpejt do t\u00eb p\u00ebrcaktonin fush\u00ebn e veprimtaris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb m\u00ebtejshme.<\/p>\n<p>George Tames m\u00ebsoi fotografin\u00eb ashtu si\u00e7 m\u00ebsoi edhe historin\u00eb, politik\u00ebn, psikologjin\u00eb dhe diplomacin\u00eb: p\u00ebrmes kuriozitetit, energjis\u00eb s\u00eb pashtershme dhe mund\u00ebsis\u00eb direkte ndaj burimeve m\u00eb t\u00eb mira q\u00eb askush nuk mund t\u2019i imagjinoj\u00eb. Auditor\u00ebt e tij ishin korridoret, zyrat, dhomat e konferencave dhe mjediset e fshehta t\u00eb Capitol-it dhe m\u00ebsuesit e tij ishin politikan\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt b\u00ebnin ligjet, si dhe gazetar\u00ebt q\u00eb shkruanin p\u00ebr ta.<\/p>\n<p>Fillimet e pun\u00ebs s\u00eb tij koinciduan gjithashtu, me angazhimin amerikan n\u00eb Luft\u00ebn e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. P\u00ebr shkak t\u00eb saj shum\u00eb fotograf\u00eb e reporter\u00eb t\u00eb njohur amerikan\u00eb shkuan n\u00eb Evrop\u00eb, Azi e Lindjen e Larg\u00ebt, n\u00eb terren ku zhvillohej lufta, p\u00ebr ta pasqyruar at\u00eb direkt. Pra, nj\u00eb brezi m\u00eb t\u00eb ri fotograf\u00ebsh, midis t\u00eb cil\u00ebve edhe George Tames, iu krijua nj\u00eb mund\u00ebsi m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjetur hap\u00ebsira pune mediatike n\u00eb Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n<p>Deri n\u00eb vitin 1945 ai, fal\u00eb edhe disa cil\u00ebsive e aft\u00ebsive humane p\u00ebr t\u2019u b\u00ebr\u00eb shpejt i shoq\u00ebruesh\u00ebm me \u00e7do njeri, pavar\u00ebsisht nga pozita e tij, p\u00ebr t\u00eb krijuar lidhje e afinitet miq\u00ebsor, p\u00ebr t\u00eb q\u00ebn\u00eb inteligjent, i hapur, i komunikuesh\u00ebm e i besuesh\u00ebm, p\u00ebr t\u2019u p\u00ebrshtatur shpejt e natyrsh\u00ebm me njer\u00ebzit e mjedisin, p\u00ebr sensin sip\u00ebror t\u00eb humorit dhe t\u00eb t\u00eb shprehurit intuitiv ndaj personazhit apo situat\u00ebs konkrete, p\u00ebr t\u00eb guxuar e sfiduar, por edhe duke q\u00ebndruar e punuar shum\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb dit\u00ebs s\u00eb pun\u00ebs p\u00ebr t\u00eb fiksuar \u00e7do situat\u00eb politike ditore, si dhe duke mbajtur konspirative ato q\u00eb d\u00ebgjonte e nuk duhej t\u00eb merreshin vesh, ai shpejt krijoi pozicionin e vet komod midis fotogazetar\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb shumt\u00eb.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb viteve q\u00eb punoi p\u00ebr \u201cTime-Life\u201d ai fotografoi dhe shkroi p\u00ebr shum\u00eb ngjarje, grupe njer\u00ebzish, individ\u00ebsh politik\u00eb, b\u00ebmash e faktesh t\u00eb bujshme, skandalesh, rrymash, marr\u00ebdh\u00ebniesh e konfliktesh \u201cdjathtas, a majtas\u201d duke krijuar nj\u00eb imazh interesant t\u00eb profilit t\u00eb tij profesional dhe duke qen\u00eb i mir\u00ebpritur e i vler\u00ebsuar nga qarqet politike t\u00eb Washingtonit e sidomos t\u00eb drejtuesve t\u00eb kompanis\u00eb mediatike \u201cTime-Life\u201d. Fotot e k\u00ebsaj periudhe i kushtoheshin kryesisht presidentit Franklin D. Rusvelt dhe administrat\u00ebs s\u00eb tij. (Franklin D. Roosvelt 1882-1945, presidenti XXXII p\u00ebr kat\u00ebr mandate rresht 1933-1945). Rusvelti ishte presidenti i par\u00eb q\u00eb ai fotografoi.<\/p>\n<p>N\u00eb \u201cTime-Life\u201d ai konsolidoi vendin e tij t\u00eb pun\u00ebs dhe krijoi n\u00eb mjedisin politik t\u00eb Capitol Hill-it personalitetin e tij intelektual e profesional dhe u kompletua me atmosfer\u00ebn e jet\u00ebs s\u00eb v\u00ebrtet\u00eb politike q\u00eb g\u00eblonte n\u00eb sallat e korridoret m\u00eb t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme t\u00eb politik\u00ebs globale. \u201cUn\u00eb b\u00ebhesha shum\u00eb miq\u00ebsor me individ\u00eb. Un\u00eb isha i aft\u00eb t\u00eb punoja me ta, madje shum\u00eb her\u00ebt. B\u00ebja miq leht\u00ebsisht, dhe k\u00ebshtu krijoja konfidenc\u00ebn e tyre. M\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, ata e shfaqnin k\u00ebt\u00eb kur un\u00eb isha duke i fotografuar ata, sidoqoft\u00eb nuk u p\u00ebrmendja asgj\u00eb t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve. Si rezultat un\u00eb kisha konfidenc\u00ebn e an\u00ebtar\u00ebve\u201d.<\/p>\n<p>N\u00eb vitin 1945, atij i ofrohet nj\u00eb vend pune n\u00eb gazet\u00ebn \u201cThe New York Times\u201d. Ai jo vet\u00ebm q\u00eb nuk e refuzoi, por e pranoi at\u00eb me kushtin e nj\u00eb page m\u00eb t\u00eb lart\u00eb, k\u00ebrkes\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ia pranuan. Fillonte nj\u00eb kapitull i ri, m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsishmi, m\u00eb i gjati dhe m\u00eb vendimtari n\u00eb jet\u00ebn e tij profesionale, sociale e intelektuale, ngjarjet e t\u00eb cilit do t\u00eb zhvilloheshin, gjithsesi, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjtin sfond, n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn aren\u00eb politike, por tashm\u00eb n\u00eb favor t\u00eb nj\u00eb tjet\u00ebr organi mediatik, politikisht e social m\u00eb prestigjoz, \u201cThe New York Times\u201d. Puna si fotograf lajmesh e t\u00ebrhiqte, megjith\u00ebse n\u00eb at\u00eb koh\u00eb fotograf\u00ebt nuk lejoheshin t\u00eb qarkullonin n\u00eb korridoret e Kongresit. Por, shpejt, ai u lejua t\u00eb b\u00ebnte foto individuale t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Kongresit dhe, nga fundi i Luft\u00ebs II Bot\u00ebrore, ai ishte nga t\u00eb paktit fotograf\u00eb q\u00eb u lejuan t\u00eb fotografonin presidentin Rusvelt.<\/p>\n<p>Presidenca moderne amerikane fillon pik\u00ebrisht me presidentin Franklin D. Rusvelt, i cili i admironte dhe i shfryt\u00ebzoi shum\u00eb fotografit\u00eb dhe mediat e shkruara e radiofonike dhe, p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr, sepse ai konsiderohej si njeriu q\u00eb fitoi Luft\u00ebn e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore. Ai fitoi kat\u00ebr mandate rresht dhe e ushtroi detyr\u00ebn e presidentit p\u00ebr 12.5 vjet, deri sa u nda nga jeta duke l\u00ebn\u00eb n\u00eb mes mandatin e kat\u00ebrt. P\u00ebr shkak t\u00eb s\u00ebmundjes s\u00eb tij paralitike, aksesi fotografik ndaj tij ishte e kufizuar dhe e parap\u00ebrgatitur me kujdes, q\u00eb ai t\u00eb mos reflektonte n\u00eb foto sadopak nga s\u00ebmundja e tij. K\u00ebshtu \u201ccensura\u201d fotografike ndaj tij ishte nj\u00eb marr\u00ebveshje etiko-morale me fotograf\u00ebt p\u00ebr t\u00eb mos e fotografuar at\u00eb kur l\u00ebvizte me karrigen e invalidit. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb ai e fotografoi Rusveltin m\u00eb 1941 gjat\u00eb parad\u00ebs s\u00eb tij inauguruese dhe p\u00ebr t\u00eb fundit her\u00eb kur arkivoli i tij kthehej n\u00eb Washington nga Georgia, n\u00eb prill t\u00eb vitit 1945. Kishte filluar k\u00ebsisoj p\u00ebr George Tames pa e menduar \u201cmaratona\u201d 50 vje\u00e7are e fotografimit t\u00eb 10 president\u00ebve rresht, nj\u00eb rekord Gines dhe destinacion i pamundur p\u00ebr asnj\u00eb prej fotograf\u00ebve t\u00eb tjer\u00eb t\u00eb integruar n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb.<\/p>\n<p>George Tames jo vet\u00ebm i ka fotografuar ata, por ka penetruar n\u00eb bot\u00ebn e tyre t\u00eb brendshme, i ka q\u00ebmtuar psikologjikisht t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb momentet e tyre t\u00eb pun\u00ebs, t\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsive dhe situatave t\u00eb mprehta politike, por edhe n\u00eb momente shplodh\u00ebse, familjare, intime, bisedash personale me ta gjat\u00eb procesit t\u00eb fotografimit, ve\u00e7an\u00ebrisht ka interpretuar raportet e tyre me mediat, fotograf\u00ebt, reporter\u00ebt dhe i ka shkruar e botuar t\u00eb gjitha k\u00ebto mbresa me nj\u00eb mjesht\u00ebri e pathos t\u00eb admiruesh\u00ebm objektiv letrar, profesional e human, jo si fotoreporter, por si shkrimtar i thekur, n\u00eb librin e tij autobiografik \u201cAn Eye on Washington\u201d (Sy mbi Washingtonin) (1980), ku lexuesi mund t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb detaje t\u00eb shumta nga individualiteti, personaliteti, pikat e p\u00ebrbashk\u00ebta e t\u00eb ve\u00e7anta t\u00eb president\u00ebve, ngjarjet pikante historike, politike, ekonomike t\u00eb nj\u00eb gjysm\u00eb shekulli shum\u00eb turbulent, pra nj\u00eb lloj enciklopedie t\u00eb shkruar me fjal\u00eb por edhe me foto respektive.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, pas vdekjes s\u00eb Rusveltit, z\u00ebvend\u00ebsi i tij Harri Truman (Harry S. Truman, 1884-1972 presidenti XXXIII (1945-1953) i ShBA-ve) mori presidenc\u00ebn. Ajo \u00e7\u2019ka, ve\u00e7 t\u00eb tjerash, George Tamesit i ka mbetur n\u00eb kujtes\u00eb mbi marr\u00ebdh\u00ebniet e Trumanit n\u00eb raport me gazetar\u00ebt e fotograf\u00ebt ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me faktin se si njeri i hapur e i lirsh\u00ebm ai nuk hezitonte t\u00eb takohej me gazetar\u00ebt dhe, nd\u00ebr t\u00eb tjera t\u00eb b\u00ebnte edhe humor me ta.<\/p>\n<p>Ai ishte leht\u00ebsisht i komunikuesh\u00ebm edhe p\u00ebr pun\u00ebn e fotoreporter\u00ebve dhe mbante me ta raporte t\u00eb ve\u00e7anta respekti e afeksioni profesional, por edhe human. Midis t\u00eb tjerash, Presidenti Truman krijoi \u201cOne More Club\u201d dhe e konsideroi veten si president t\u00eb tij\u2026 Ai ishte krenar me t\u00eb. Kur n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb vinin vizitor\u00eb ai i uronte ata formalisht dhe pask\u00ebtaj rrotullohej n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u2019ju krijonte mund\u00ebsin\u00eb fotograf\u00ebve p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb foto t\u00eb mir\u00eb. Ai ju thoshte vizitor\u00ebve: K\u00ebta jan\u00eb miqt\u00eb e mi; jan\u00eb an\u00ebtar\u00eb t\u00eb \u201cOne More Club\u201d dhe p\u00ebrve\u00e7 se un\u00eb jam president i Shteteve t\u00eb Bashkuara, jam edhe president i \u201cOne More Club\u201d\u2026 dhe shtonte: edhe pse un\u00eb jam president i Shteteve t\u00eb Bashkuara dhe kryekomandant i kombit m\u00eb t\u00eb fuqish\u00ebm n\u00eb bot\u00eb, un\u00eb nuk marr urdhra nga asnj\u00eb, p\u00ebrve\u00e7 fotograf\u00ebve\u2026 pas mbarimit t\u00eb mandateve presidenciale ndodhte q\u00eb kur ai takohej me mua, m\u00eb thosh: Si ia kalon, George? Si jan\u00eb djemt\u00eb e mi? Si jan\u00eb miqt\u00eb e \u201cOne More Club\u201d?\u2026 \u201cKy president ishte i pari q\u00eb i kushtoi interes problemeve teknike e personale t\u00eb fotoreporter\u00ebve. Z\u00ebri i tij hundor, i but\u00eb, i that\u00eb dhe i ngadalt\u00eb, veprimet e gjestet e panxituara synonin t\u2019i vendosnin fotograf\u00ebt n\u00eb leht\u00ebsi e shkujdesje, t\u00eb cilat ishin nj\u00eb \u00e7el\u00ebs modestie. Ne punonim me nj\u00eb dijeni se ky burr\u00eb mund t\u00eb b\u00ebnte l\u00ebshime ndaj vetes p\u00ebr t\u00eb na b\u00ebr\u00eb t\u00eb mundur ne realizimin e fotove\u201d.<\/p>\n<p>\u2026Presidenti Truman ishte pa dyshim i preferuari i Georgesit, pasi ai ishte i pari q\u00eb i trajtoi fotograf\u00ebt me respekt e kujdes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb. Tames p\u00eblqen t\u00eb kujtoj\u00eb faktin q\u00eb Truman \u201ci b\u00ebri fotograf\u00ebt e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb qytetar\u00eb t\u00eb klasit t\u00eb par\u00eb\u201d nga zhvendosja e tyre prej dhom\u00ebs s\u00eb vog\u00ebl n\u00eb krahun per\u00ebndimor e quajtur \u201cstela e qenit\u201d n\u00eb t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb q\u00ebndruar n\u00eb dhom\u00ebn e shtypit.<\/p>\n<p>Trumani i admironte mediat dhe ju besonte fotograf\u00ebve\u2026 Sipas vet\u00eb Tames: \u201cPresidenti Truman relaksohej leht\u00ebsisht, qeshte kollaj, jetonte pa teklif p\u00ebrball\u00eb kamer\u00ebs. Ai ishte vetvetja, miq\u00ebsor, llafazan, por i vet\u00ebdijsh\u00ebm.)\u201d<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, 28-30 vje\u00e7ar, Tames reflektonte nj\u00eb karakter dhe nj\u00eb personalitet t\u00eb pjekur intelektual e profesional, nj\u00eb talent e maturi mjesht\u00ebrore, ai u b\u00eb qysh at\u00ebhere nj\u00eb prej fotograf\u00ebve e fotoreporter\u00ebve m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt e protagonist t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, akumuloi nj\u00eb p\u00ebrvoj\u00eb politike, kulturore e etike t\u00eb lakmueshme, t\u00eb cilat, s\u00eb bashku i krijuan edhe nj\u00eb dhunti humane, at\u00eb t\u00eb krijimit t\u00eb nj\u00eb bagazhi t\u00eb madh kujtimesh e reflektimesh profesionale, politike, intelektuale e humane, t\u00eb cilat ai do t\u2019i p\u00ebrgjith\u00ebsonte m\u00eb von\u00eb n\u00eb kujtimet e tij t\u00eb vyera.<\/p>\n<p>Nj\u00eb tjet\u00ebr ndjeshm\u00ebri e q\u00ebndrim mbajti presidenti pasardh\u00ebs, Ajzenauer (David Dwight Eisenhower, (1890-1969). Presidenti XXXIV i ShBA-ve, dy mandate 1953-1961) ndaj fotograf\u00ebve dhe reporter\u00ebve. Ai \u00ebsht\u00eb konsideruar jo aq i hapur e dashamir\u00ebs me fotograf\u00ebt, mbasi fillimisht i konsideronte ata si njer\u00ebz t\u00eb pakultivuar denj\u00ebsisht dhe nd\u00ebrmori nj\u00eb veprim disi radikal duke mbyllur kontaktin e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb me ta e duke vendosur midis tij dhe tyre nj\u00eb barrier\u00eb institucionale, at\u00eb t\u00eb sekretarit t\u00eb shtypit q\u00eb kufizonte kontaktet dhe mund\u00ebsit\u00eb e fotograf\u00ebve p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb liri komunikimi. \u201c\u2026Politika e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb p\u00ebr t\u2019i b\u00ebr\u00eb t\u00eb shurdh\u00ebr fotograf\u00ebt n\u00eb zyr\u00ebn e presidentit u formalizua nga Ajzenaueri. \u04aado fjal\u00eb ishte e privilegjuar, duke p\u00ebrfshir\u00eb edhe bashk\u00ebbisedimet me ne\u201d. Megjithat\u00eb, George Tames krijoi marr\u00ebdh\u00ebnie korrekte e mq\u00ebsore me Ajzenauer-in, i cili e vler\u00ebsoi gjithashtu fotografin si nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb mir\u00ebt e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb. Nga t\u00eb kat\u00ebr fotoportretet zyrtare t\u00eb presidentit, tre prej tyre ishin realizime t\u00eb George Tames, madje me njer\u00ebn prej tyre (ajo e vitit 1953) u printua m\u00eb 1970 emisioni i pull\u00ebs respektive p\u00ebr nder t\u00eb tij. Po ashtu foto t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme u konsideruan ato t\u00eb \u201cpanikut t\u00eb drithit n\u00eb Kansas\u201d, si dhe ato q\u00eb lidheshin me armatimet me rreze t\u00eb gjat\u00eb veprimi, q\u00eb konfirmonin ashp\u00ebrsimin e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb.<\/p>\n<p>Presidenca e Xhon Kenedit (John Fitzgerald \u201cJack\u201d Kennedy (1917-1963 XXXV i SHBA) u konsiderua si ajo e nj\u00eb brezi t\u00eb ri amerikan\u00ebsh). Xhon Kenedi u b\u00eb p\u00ebr amerikan\u00ebt simboli i nj\u00eb bote dhe shprese t\u00eb re humane, sidomos i brezave t\u00eb rinj. Tames kujton se e lidhnin me Kenedin ndjenja t\u00eb ve\u00e7anta afeksioni. Kenedi ishte vet\u00ebm dy vjet m\u00eb i madh se ai, ndaj shpesh diskutonin p\u00ebr shpres\u00ebn dhe t\u00eb ardhmen e tyre, ashtu si edhe, kryesisht, ndanin t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn filozofi politike e \u00ebndrra\u2026 George Tames kujton se \u201cRoli im n\u00eb mbret\u00ebrin\u00eb e politik\u00ebs ishte jozyrtar, e nj\u00eb shakaxhiu dhe reporteri thashethemaxhi i v\u00ebrtet\u00eb, pasi un\u00eb fotografoja Kenedin si dhe stafin e tij t\u00eb ri, t\u00eb etur, efi\u00e7ient e luajal. Ata, un\u00eb dhe miliona amerikan\u00eb t\u00eb tjer\u00eb besonin n\u00eb magjin\u00eb e nj\u00eb njeriu t\u00eb bekuar me nj\u00eb hir t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb mendjeje e veprimi\u201d.<\/p>\n<p>Aksioni politik i Kenedit kundrejt Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, ngjarjet delikate n\u00eb marr\u00ebdh\u00ebniet me Kub\u00ebn e ish Bashkimin Sovjetik i dhan\u00eb fotografit Tames terrenin p\u00ebr nj\u00eb aktivizim t\u00eb ngjeshur profesional pasi mbulimi i shtypit nga Kenedi ishte i favorsh\u00ebm. Shum\u00eb reporter\u00eb dhe fotograf\u00eb e kishin njohur at\u00eb si kongresmen e senator duke krijuar marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb cilat vijuan gjat\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb tij, k\u00ebshtu ishte e leht\u00eb t\u00eb flisje me t\u00eb, t\u00eb b\u00ebje shaka dhe t\u00eb konkludoje se Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb ishte nj\u00eb vend i p\u00ebrshtatsh\u00ebm. Presidenti Kenedi ishte i ndjesh\u00ebm ndaj sugjerimeve t\u00eb reporter\u00ebve ose fotograf\u00ebve mbi historit\u00eb e mundshme t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb. K\u00ebrkesat e filtruara n\u00ebp\u00ebrmjet Zyr\u00ebs s\u00eb Shtypit, e obligonin at\u00eb t\u00eb ftonte reporterin apo fotografin, ideja e t\u00eb cil\u00ebve i p\u00eblqente dhe m\u00eb tej e diskutonin at\u00eb m\u00eb thell\u00eb, apo e vinin n\u00eb zbatim.<\/p>\n<p>P\u00ebr George Tames kjo periudh\u00eb sh\u00ebnon kulmin e suksesin m\u00eb t\u00eb madh n\u00eb veprimtarin\u00eb e tij si fotogazetar, kur ai u b\u00eb bot\u00ebrisht edhe m\u00eb i famsh\u00ebm. Vajza e tij, Stephanie, thot\u00eb se n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb ton\u00eb kishte aq shum\u00eb foto t\u00eb Kenedit t\u00eb varura n\u00eb mure, sa neve na dukej sikur ishim pjes\u00ebtar\u00eb t\u00eb familjes s\u00eb tij. Mbulimi i shtypit nga Kenedi ishte i favorsh\u00ebm. Shum\u00eb reporter\u00eb dhe fotograf\u00eb e kishin njohur at\u00eb si kongresmen e senator duke krijuar marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb cilat vijuan gjat\u00eb presidenc\u00ebs s\u00eb tij, k\u00ebshtu ishte e leht\u00eb t\u00eb flisje me t\u00eb, t\u00eb b\u00ebje shaka dhe t\u00eb konkludoje se Sht\u00ebpia e Bardh\u00eb ishte nj\u00eb vend i lumtur.<\/p>\n<p>Obsesioni i presidentit Kenedi me vendosjen e nj\u00eb imazhi rinor mbeti me t\u00eb gjithmon\u00eb. Nj\u00eb nga g\u00ebzimet e fotograf\u00ebve t\u00eb shoq\u00ebrimit me Kenedin ishte kaosi i duksh\u00ebm q\u00eb pasonte. Q\u00ebndrimet e paplanifikuara dhe ngjarjet e paparashikuara iu dhan\u00eb fotograf\u00ebve disa nga fotot m\u00eb t\u00eb bukura.<\/p>\n<p>Presidenti Kenedi ishte i ndjesh\u00ebm ndaj sugjerimeve t\u00eb reporter\u00ebve ose fotograf\u00ebve mbi historit\u00eb e mundshme t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb. K\u00ebrkesat e filtruara n\u00ebp\u00ebrmjet Zyr\u00ebs s\u00eb Shtypit, e obligonin at\u00eb t\u00eb ftonte reporterin apo fotografin, ideja e t\u00eb cil\u00ebve i p\u00eblqente dhe m\u00eb tej e diskutonin at\u00eb m\u00eb thell\u00eb, apo e vinin n\u00eb zbatim.<\/p>\n<p>Po, mbi t\u00eb gjitha, nj\u00eb foto e pazakont\u00eb, unike, origjinale, e pap\u00ebrs\u00ebritshme, sensacionale, q\u00eb ka thyer \u00e7do skem\u00eb imagjinate dhe \u201ckanune\u201d fotografike ndaj nj\u00eb presidenti, por edhe sepse ajo do t\u00eb ngjallte dhe shum\u00eb e diskutueshme, komente, interpretime, q\u00eb kumboi fort e u b\u00eb simbol e p\u00ebrgjith\u00ebsim i vlerave, p\u00ebrgjegj\u00ebsive, r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb, fuqis\u00eb, solemnitetit e humanizmit t\u00eb \u00e7do presidenti amerikan \u00ebsht\u00eb ajo me titull \u201cPuna m\u00eb e vetmuar n\u00eb bot\u00eb\u201d (1961). Kjo foto u popullarizua n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb eksponenciale n\u00eb Amerik\u00eb dhe n\u00eb shum\u00eb vende t\u00eb bot\u00ebs jo vet\u00ebm p\u00ebr vlerat e saj politike e humane, por edhe p\u00ebr ato profesionale, artistike e estetike. \u00cbsht\u00eb b\u00ebr\u00eb tashm\u00eb nj\u00eb rregull i pashkruar q\u00eb kjo foto q\u00ebndron e varur n\u00eb zyr\u00ebn ovale dhe \u00e7do president e \u201cimiton\u201d at\u00eb me nj\u00eb shkrepje speciale gjat\u00eb mandatit t\u00eb vet. Gjithashtu, Tames pati marr\u00ebdh\u00ebnie miq\u00ebsore me gruan e Kenedit, Zhaklin\u00ebn dhe e konsiduar si shum\u00eb inteligjente, \u201cmagjeps\u00ebse\u201d e fotozhenike, por edhe sepse ajo rikonstruktoi sipas shijeve t\u00eb saj nj\u00eb pjes\u00eb t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb dhe organizonte eventet sociale, ai i ka rezervuar foto t\u00eb shumta, kryesisht jozyrtare. Miq\u00ebsin\u00eb me t\u00eb ai e mbajti edhe pas tragjedis\u00eb s\u00eb Kenedit.<\/p>\n<p>Lindon Xhonson (Lyndon Baines Johnson , 27 Gusht 1908 -22 Janar 1973, presidenti XXXVI i ShBA-ve, 1963-1969) kishte nj\u00eb afeksion t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr fotografit\u00eb, sidomos p\u00ebr ato q\u00eb lidheshin me statur\u00ebn e tij politike e humane, por edhe me nj\u00eb pamje sa m\u00eb fotozhenike e imponuese. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst George Tames e kishte studiuar e zhbiruar thell\u00eb Xhonsonin shum\u00eb koh\u00eb m\u00eb par\u00eb, pasi ai ishte i vetmi q\u00eb i kishte kaluar t\u00eb gjitha pozicionet politike n\u00eb Capitol Hill dhe Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb. Madje George Tames thosh se e kishte mik Xhonsonin. \u201cMund t\u00eb b\u00ebja shaka me t\u00eb apo t\u2019i tregoja ndonj\u00eb skandal q\u00eb d\u00ebgjoja ose mblidhja rreth Capitol Hill-it dhe t\u2019i tregoja anekdota dhe ai do t\u00eb qeshte.\u201d George e p\u00ebrcakton Xhonsonin si humorist t\u00eb thekur e t\u00eb referuar si \u201ci shthurur Teksasi\u201d; shakat\u00eb seksiste nuk mund t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritesh\u00ebn m\u00eb mir\u00eb jasht\u00eb qarqeve t\u00eb mbyllura q\u00eb i d\u00ebgjonin ato. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, sensi i tij i humorit nuk kishte limit. Por, kur vinte puna p\u00ebr fotot e botuara n\u00eb New York Times, ai i kritikonte dhe e faj\u00ebsonte fotografin n\u00ebse ato nuk i p\u00eblqenin. P\u00ebrse nuk m\u00eb b\u00ebjn\u00eb foto t\u00eb mira si Kenedit, ankohej ai dhe i hidhte n\u00eb dysheme fotot qi i vinin p\u00ebrpara n\u00eb tavolin\u00eb.<\/p>\n<p>Xhonsoni kishte obsesionin e t\u00eb p\u00eblqyerit t\u00eb fotove q\u00eb e paraqitnin at\u00eb nga ana e majt\u00eb e fytyr\u00ebs dhe sa her\u00eb fotografohej p\u00ebrpiqej q\u00eb, me marifet, t\u00eb pozicionohej nga ajo an\u00eb, madje edhe kur fotografohej me persona t\u00eb tjer\u00eb.<\/p>\n<p>Ai shprehte interes t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr t\u2019u paraqitur n\u00eb New York Times sa m\u00eb mir\u00eb, k\u00ebshtu ai u p\u00ebrpoq q\u00eb t\u2019u sugjeronte e kultivonte fotograf\u00ebve dhe reporter\u00ebve k\u00ebt\u00eb syninm estetik t\u00eb tij. Nd\u00ebrkaq Georgen e kishte caktuar si p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr t\u00eb gjitha fotot q\u00eb botoheshin n\u00eb New York Times, pavar\u00ebsisht se kush i kishte realizuar. Nuk falej edhe n\u00ebse ato ishin t\u00eb t\u00eb tjer\u00ebve. \u201cGeorge, i thosh ai, ti je miku im. Ti duhet t\u00eb kujdesesh q\u00eb fotot e mia t\u00eb jen\u00eb t\u00eb mira.\u201d Ai ishte i pari q\u00eb krijoi stafin e fotograf\u00ebve n\u00eb Hill kundrejt d\u00ebshir\u00ebs s\u00eb madhe t\u00eb tij p\u00ebr t\u2019u fotografuar. Ai ishte i vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr fotografit\u00eb.<\/p>\n<p>Xhonson i la autografin e tij n\u00eb nj\u00eb foto personale t\u00eb realizuar nga G. Tames: \u201cGeorge Tames, i cili m\u00eb m\u00ebsoi gjith\u00e7ka un\u00eb njoha rreth modestis\u00eb\u201d<\/p>\n<p>\u201cGeorge ishte i ndrysh\u00ebm\u201d, thosh Jim Mones-drejtor i fotoarkiv\u00ebs s\u00eb New York Times. \u201cAi ishte nj\u00eb shakaxhi, i madh n\u00eb thashetheme, tregimin e historive, nj\u00eb qeshje e madhe. Ai mund t\u00eb ishte jeta e nj\u00eb feste, ai mund t\u00eb zinte miq\u00ebsi me ata senator\u00eb q\u00eb u b\u00ebn\u00eb president\u00eb. Ata t\u00eb gjith\u00eb e njihnin dhe e donin. George ishte i aft\u00eb t\u00eb b\u00ebhej i af\u00ebrt me njer\u00ebzit, politikan\u00ebt, sidomos president\u00ebt\u201d.<\/p>\n<p>Vitet e m\u00ebtejshme karakterizohen nga zhvillimi marramend\u00ebs i televizionit, i cili ndryshoi shum\u00eb \u201ckanune\u201d tradicionale t\u00eb fofogazetaris\u00eb. I zbatuar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb eksperimentale por shum\u00eb t\u00eb shpejt\u00eb q\u00eb n\u00eb mesin e viteve 1950 kjo teknologji elektronike shum\u00eb komode p\u00ebr t\u00eb ofruar informacion direkt n\u00eb \u00e7do sht\u00ebpi amerikane konkuroi me shum\u00eb sukses, por edhe ashp\u00ebrsisht mbi masmediat e tjera t\u00eb shkruara q\u00eb i pasqyronin ngjarjet politike, ekonomike e sociale relativisht me vones\u00eb. Miliona amerikan\u00eb kishin mund\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb aparati televiziv q\u00eb t\u00eb servirte n\u00eb p\u00ebll\u00ebmb\u00eb t\u00eb dor\u00ebs gjith\u00eb zhvillimet e fresk\u00ebta amerikane e bot\u00ebrore. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kontekst interesi p\u00ebr mediat e shkruara u zvog\u00eblua dhe, p\u00ebr k\u00ebt\u00eb arsye, shum\u00eb prej tyre falimentuan apo ishin n\u00eb prag falimentimi. Sidoqoft\u00eb, n\u00eb k\u00ebt\u00eb larushani kaotike informacioni, fotogazetaria e organeve mediatike t\u00eb famshme n\u00eb bot\u00eb, si\u00e7 ishte edhe The New York Times, e ndodhur n\u00ebn presionin elektronik, iu n\u00ebn\u00ebshtrua strategjive bashk\u00ebkohore t\u00eb reformimit dhe nuk u asimilua. U shfryt\u00ebzuan t\u00eb tjera hap\u00ebsira t\u00eb pa p\u00ebrdorura deri at\u00ebhere, sidomos t\u00eb fotoportretit e eses\u00eb interpretuese q\u00eb, jo vet\u00ebm pasqyronin sakt\u00ebsisht ngjarjet, personazhet, jet\u00ebn politike e ekonomike, por b\u00ebnin interpretime e analiza rreth tyre. Nga ana tjet\u00ebr teknologjia televizive ishte ende \u201cnj\u00eb moll\u00eb e ndaluar\u201d p\u00ebr shumic\u00ebn e njer\u00ebzimit jasht\u00eb Amerik\u00ebs dhe mediat e shkruara kishin ende treg konsumi n\u00eb k\u00ebt\u00eb pjes\u00eb tjet\u00ebr t\u00eb Bot\u00ebs.<\/p>\n<p>Mb\u00ebrrijm\u00eb, k\u00ebshtu, n\u00eb vitin 1969, vit n\u00eb t\u00eb cilin zyr\u00ebn ovale do ta zot\u00ebronte p\u00ebr rreth 5 vjet Ri\u00e7ard Nikson (Richard Milhous Nixon, 1913-1994, president XXXVII i SHBA-ve, i pari dhe i vetmi president amerikan q\u00eb ka dh\u00ebn\u00eb dor\u00ebheqjen n\u00eb fillim t\u00eb mandatit t\u00eb dyt\u00eb, 1974). Mbrritja e njeriut n\u00eb H\u00ebn\u00eb, p\u00ebrshkall\u00ebzimi dhe m\u00eb pas kufizimi i konfliktit n\u00eb Vietnam, vizita n\u00eb Kin\u00eb e BRSS n\u00eb tentative p\u00ebr t\u00eb qet\u00ebsuar e stabilizuar luft\u00ebn e ftoht\u00eb, kriza n\u00eb Lindjen e Mesme, skandali i Watergate, i cili e detyroi t\u00eb jepte dor\u00ebheqjen ishin disa prej ngjarjeve nd\u00ebrkomb\u00ebtare me t\u00eb cilat do t\u00eb p\u00ebrballej Niksoni.<\/p>\n<p>Fotografikisht, ai, m\u00eb shum\u00eb se \u00e7do president tjet\u00ebr aplikoi \u201cphoto opp\u201d (photo opportunity \u2013 mund\u00ebsi fotografimi)<\/p>\n<p>\u201cP\u00ebr ndjekjen e fushat\u00ebs (p\u00ebr zv.president t\u00eb R. Niksonit, m\u00eb 1953 New York Times kishte angazhuar 5 reporter\u00eb si dhe fotografin George Tames, i cili do t\u00eb b\u00ebhej m\u00eb von\u00eb i famsh\u00ebm me portretin siluet\u00eb t\u00eb presidentit Kenedi)73)<\/p>\n<p>Rreth nj\u00eb interviste dhe disa fotove q\u00eb George Tames i ka b\u00ebr\u00eb Richard Nikson-it n\u00eb \u00c7ikago (kur ai ende ishte senator) gjat\u00eb fushat\u00ebs s\u00eb tij elektorale p\u00ebr zv.president, njihemi me ngjarjen se si Nikson e ka ftuar Georgen p\u00ebr t\u00eb ngr\u00ebn\u00eb bashk\u00eb m\u00ebngjesin e t\u00eb bisedonin m\u00eb gjat\u00eb e miq\u00ebsisht rreth situat\u00ebs dhe t\u00eb tatimit t\u00eb parashikimeve t\u00eb mundshme rreth kandidat\u00ebve. P\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb George e kishte takuar Niksonin si an\u00ebtar i Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesve, i kishte b\u00ebr\u00eb her\u00ebt disa foto duke sh\u00ebtitur me bi\u00e7iklet\u00eb me gruan e tij rreth basenit Tidal n\u00eb pranver\u00ebn e vitit 1947, kur kishin \u00e7elur qershit\u00eb. \u201cAi ndaloi duke m\u00eb th\u00ebn\u00eb se m\u00eb njihte qysh nga Kapitol Hill. Un\u00eb ndihesha i k\u00ebnaqur, sidomos kur ai m\u00eb ftoi n\u00eb zyr\u00ebn e tij p\u00ebr t\u00eb m\u00eb shprehur mir\u00ebnjohjen e njohjes n\u00eb Hill, t\u00eb cil\u00ebn un\u00eb duhej ta pranoja, e vler\u00ebsuar shum\u00eb pak gjat\u00eb asaj kohe. Ai m\u00eb impresionoi at\u00ebhere si nj\u00eb kongresmen shum\u00eb pun\u00ebtor, energjik, konservativ i klasit t\u00eb par\u00eb t\u00eb asaj kohe n\u00eb qend\u00ebr djathtas, me politika q\u00eb evokonin pozicionet standarde Republikane n\u00eb favor t\u00eb m\u00eb pak burokracie dhe m\u00eb shum\u00eb t\u00eb drejta individuale shtet\u00ebrore. Dhe kur ai mbrriti n\u00eb \u00e7\u00ebshtjet e jashtme, spektri ogurzi i komunizmit nd\u00ebrkomb\u00ebtar ishte n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb v\u00ebmendjes s\u00eb tij\u2026<\/p>\n<p>Prirja e Georges p\u00ebr humor e befasonte Niksonin, madje kur George b\u00ebnte ndonj\u00eb konstatim sarkastik p\u00ebr ndonj\u00eb figur\u00eb politike, Niksoni ia besonte fjal\u00ebt si prej ungjilli, ndaj George detyrohej t\u2019i spjegonte se ajo ishte nj\u00eb shaka, apo ishte di\u00e7ka p\u00ebr t\u00eb qeshur q\u00eb ai e kishte d\u00ebgjuar posht\u00eb e lart n\u00eb Hill at\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p>Nikson ishte nj\u00eb njeri zhbirues dhe fotoreporter\u00ebt ndjenin se ai kishte qejf t\u00eb fotografohej dhe krijonte mund\u00ebsin\u00eb q\u00eb t\u2019i joshte ata.<\/p>\n<p>George e ka shoq\u00ebruar Niksonin si zv. President me 1954 n\u00eb fushat\u00ebn mbar\u00ebkomb\u00ebtare p\u00ebr formimin e nj\u00eb Kongresi Republikan, fushat\u00eb e cila d\u00ebshtoi e gjat\u00eb s\u00eb cil\u00ebs George realizoi mjaft \u2018foto opp\u2019 p\u00ebr t\u00eb.<\/p>\n<p>Viteve q\u00eb Niksoni punoi n\u00eb Capitol Hill, si kongresmen dhe, m\u00eb pas, si senator, ai kishte lidhje t\u00eb p\u00ebrzem\u00ebrta me reporter\u00ebt dhe akoma m\u00eb t\u00eb ngrohta e m\u00eb personale me fotograf\u00ebt. Mund\u00ebsia dhe dashamir\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb akomoduar fotograf\u00ebt rezultoi me nj\u00eb publicitet t\u00eb gjer\u00eb personal sidomos gjat\u00eb shqyrtimit t\u00eb Komitetit t\u00eb Aktiviteteteve Kund\u00ebr Amerikane.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb periudh\u00ebs s\u00eb tij si senator dhe zv.president ai i ftonte fotograf\u00ebt n\u00eb sht\u00ebpi p\u00ebr raste shoq\u00ebrore e familiare\u2026 Marr\u00ebdh\u00ebniet e p\u00ebrzem\u00ebrta me fotograf\u00ebt vazhduan edhe gjat\u00eb fushat\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb pasuksesshme p\u00ebr president me 1960 dhe m\u00eb pas, deri sa ai u b\u00eb krejt i izoluar nga shtypi kund\u00ebrshtar.<\/p>\n<p>N\u00eb kujtimet e tij, G. Tames tregon: \u201cNiksoni i vitit 1947 ishte m\u00eb koherent me bot\u00ebn dhe me veten. Niksoni i Watergate-it ishte nj\u00eb njeri i izoluar nga realiteti, kontradiktor me shtypin gjat\u00eb dit\u00ebve t\u00eb betej\u00ebs me administrat\u00ebn dhe revanshin e Watergat-it dhe u maskua\u2026 N\u00eb dy vitet e fundit para dor\u00ebheqjes s\u00eb turpshme, atmosfera p\u00ebrreth Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb t\u00eb Niksonit ishte ajo e nj\u00eb kampi ushtarak n\u00eb rrethim. Zyra e shtypit ishte nj\u00eb enklav\u00eb e rrethuar nga nj\u00eb territor kund\u00ebrshtar\u2026, vet\u00ebm me nj\u00eb zon\u00eb neutrale kalimi q\u00eb e b\u00ebnin t\u00eb pamundur veprimtarin\u00eb e shtypit. Rregullat e jashtzakonshme u p\u00ebrforcuan me roje q\u00eb raportonin ndonj\u00eb devijim nga shtigjet e presidentit prej ndonj\u00eb an\u00ebtari t\u00eb shtypit. Kontakti me stafin e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb u kufizua, shpesh nuk ekzistonte\u2026 Nuk jam i sigurt, psh, n\u00eb se dikush nga mediat ftohej nat\u00ebn t\u00eb takonte Niksonin apo bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt e tij n\u00eb ndonj\u00eb tavolin\u00eb t\u00eb rrumbullak\u00ebt informale p\u00ebr ngjarjet e dit\u00ebs, si\u00e7 ndodhte me presidentin Kenedi dhe Xhonson. Kur ai u gjend n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi, nuk kishte asnj\u00eb nga media q\u00eb t\u00eb njihte Niksonin e v\u00ebrtet\u00eb, q\u00ebnien e tij humane. Izolimi i tij dhe m\u00ebnyra noprane e \u00e7oi n\u00eb keqinterpretimin dhe keqkuptimin m\u00eb t\u00eb madh\u201d.<\/p>\n<p>George Tames i p\u00ebrshkruan me p\u00ebrpikm\u00ebri dhe objektivitet nga pikpamja e fotoreporterit me barometrin e tij profesional e politik, tashm\u00eb t\u00eb b\u00ebr\u00eb mjaft t\u00eb ndjesh\u00ebm e diktuesh\u00ebm n\u00eb atmosfer\u00ebn presidenciale t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb t\u00eb Niksonit, se e ardhmja dhe fundi i Niksonit ishte \u00e7\u00ebshtje kohe dhe se ai e v\u00ebrtetonte k\u00ebt\u00eb edhe me sjelljen e tij ndaj shtypit, ve\u00e7an\u00ebrisht me revist\u00ebn The new York Times, ku G. Tames ishte protagonist i saj edhe n\u00eb zyr\u00ebn presidenciale.<\/p>\n<p>George Tames ka realizuar nj\u00eb galeri t\u00eb t\u00ebr\u00eb fotosh e shkrimesh p\u00ebr m\u00eb se 25 vjet n\u00eb t\u00eb cilat ai e kishte njohur Niksonin. Fotot e fundit ai i shkrepi dit\u00ebn e dor\u00ebheqjes publike dhe largimit t\u00eb tij me helikopter, po ashtu edhe t\u00eb stafit t\u00eb tij t\u00eb madh n\u00eb verand\u00ebn e Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb nga fotot m\u00eb t\u00eb paharruara t\u00eb Niksonit, realizuar nga G.Tames, ishte ajo kur Nikson ishte zv.president i Ajzenauerit, dhe ku ai shfaqej me udh\u00ebheq\u00ebsin sovjetik Nikita Hrushov \u201cn\u00eb debatin\u201d ku u ngrin\u00eb kredencialet e politik\u00ebs s\u00eb jashtme. Tames kujton gjithashtu se si ndjenja dramatike e b\u00ebri at\u00eb subjekt t\u00eb admiruesh\u00ebm. M\u00eb her\u00ebt, fotograf\u00ebt e kishin ndier q\u00eb Nikson e d\u00ebshironte b\u00ebrjen e fotove dhe \u201cai gjeti nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb na obliguar ne m\u00eb tej\u201d. Si p\u00ebrfundim, Tames realizoi shum\u00eb fotografi kujtimore t\u00eb Niksonit gjat\u00eb karierave t\u00eb gjata q\u00eb ata pat\u00ebn.<\/p>\n<p>Gerald Ford (Gerald Ford , 1913-2006, presidenti i XXXVIII i SHBA-ve, 1974-1977, kishte sh\u00ebrbyer paraprakisht si Zv.president XXXX m\u00eb 1969-1974. Si president Fordi firmosi \u201cMarr\u00ebveshjen e Helsinkit\u201d q\u00eb sh\u00ebnoi zbutjen e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb. Nd\u00ebrhyrja n\u00eb Vietnam pothuajse u nd\u00ebrpre. K\u00ebmb\u00ebnguli p\u00ebr forcimin e rolit t\u00eb Kongresit ndaj politik\u00ebs s\u00eb jashtme dhe respektivisht t\u00eb rolit t\u00eb presidentit n\u00eb k\u00ebt\u00eb fush\u00eb. Ford udh\u00ebhoqi gjithashtu nd\u00ebrhyrjet n\u00eb ngjarjet dhe konfliktet rajonale t\u00eb Lindjes s\u00eb Mesme dhe Lindjes s\u00eb Larg\u00ebt.), si zv. president i Niksonit, mori detyr\u00ebn e presidentit pasardh\u00ebs, menj\u00ebher\u00eb pas dor\u00ebheqjes s\u00eb Niksonit, t\u00eb cilin e p\u00ebrcolli n\u00eb fluturimin e largimit t\u00eb tij.<\/p>\n<p>Menj\u00ebher\u00eb pas em\u00ebrimit t\u00eb tij si president edhe situata mediatike, midis t\u00eb tjerash, ndryshoi dhe liria e atmosfera e ushtrimit t\u00eb profesionit dhe l\u00ebvizjeve brenda Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb dhe sidomos n\u00eb Zyr\u00ebn e Shtypit u \u00e7liruan nga terri dhe kaosi m\u00eb se dyvje\u00e7ar q\u00eb kishte krijuar Skandali i Watergate-it.<\/p>\n<p>Xher\u00eblld Ford kishte qen\u00eb gjithashtu kongresmen dhe kryetar i grupit t\u00eb minoranc\u00ebs republikane dhe ishte i njohur nga Tames thuajse prej m\u00eb se 25 vitesh. Sipas vet\u00eb Tamesit, ai nuk e imagjinonte se nj\u00eb dit\u00eb ai do t\u2019i adresohej atij \u201cZoti President\u201d.<\/p>\n<p>Her\u00ebt George u b\u00eb i njohur me Fordin kur at\u00eb e caktuan t\u00eb p\u00ebrshkruante \u201cNj\u00eb dit\u00eb n\u00eb jet\u00ebn e Gerald Ford\u201d, udh\u00ebheq\u00ebsi i minoranc\u00ebs n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb. Regjimi i tij ditor fillonte n\u00eb or\u00ebn 6 t\u00eb m\u00ebngjesit me gjys\u00ebm ore ushtrime fizike dhe, pastaj not n\u00eb pishin\u00ebn e tij t\u00eb ngroht\u00eb, bashk\u00eb me qenin. Lexonte shtypin e dit\u00ebs dhe para or\u00ebs tet\u00eb ndodhej n\u00eb Zyr\u00ebn Ovale. Tames e fotografoi p\u00ebr \u00e7do veprim. Si gjith\u00eb president\u00ebt, edhe Fordi do t\u00eb b\u00ebhej \u201cviktim\u00eb\u201d e fotografimit.<\/p>\n<p>N\u00eb muajin prill 1975 The New York Times botoi nj\u00eb artikull prej 21 faqesh rreth presidentit Ford. \u201cAi b\u00ebnte 20 ulje-ngritje(pompa) dhe 20 ulje-ngritje t\u00eb torsit t\u00eb tij, lexohet prapa fotos q\u00eb i ka b\u00ebr\u00eb George Tames. \u201cAi (Gerald Ford) thot\u00eb se e zinte gjumi p\u00ebr 10 sekonda, b\u00ebnte 5 or\u00eb gjum\u00eb t\u00eb thell\u00eb dhe \u00e7ohej shum\u00eb i fresk\u00ebt.\u201d<\/p>\n<p>Edhe marr\u00ebdh\u00ebniet fotografike t\u00eb Georges me gruan e tij Beti ishin shum\u00eb t\u00eb ngrohta e njer\u00ebzore, pasi ajo ishte nj\u00eb zonj\u00eb me nj\u00eb natyr\u00eb t\u00eb dashur, t\u00eb gjall\u00eb, e k\u00ebndshme, zem\u00ebrbardh\u00eb. George i b\u00ebri asaj mjaft foto shoq\u00ebrore.<\/p>\n<p>Dy jav\u00eb para p\u00ebrfundimit t\u00eb detyr\u00ebs, George realizoi disa foto t\u00eb Fordit n\u00eb Rose Garden. Sipas kujtimeve t\u00eb vet\u00eb G. Tames: \u201cUn\u00eb nuk mund ta ndihmoja dot q\u00eb ai t\u00eb zgjidhej p\u00ebr nj\u00eb mandat presidencial t\u00eb tijin. Dy vjet e gjys\u00ebm jan\u00eb nj\u00eb koh\u00eb tep\u00ebr e shkurt\u00ebr p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb vler\u00ebsim p\u00ebrfundimtar presidencial. Ne kemi qen\u00eb miq p\u00ebr m\u00eb se 30 vjet dhe un\u00eb e rendit at\u00eb s\u00eb bashku me Xhon Kenedin dhe Harri Truman-in, si nj\u00eb nga tre president\u00ebt e mi t\u00eb preferuar.<\/p>\n<p>Xhimi Karter (Jimmy Carter, 1924, president XXXIX i ShBA -ve (1977-1981), ishte po ashtu i njohur i vjet\u00ebr i Georges. Ai e kujton me k\u00ebt\u00eb rast nj\u00eb pasdite vizite n\u00eb sht\u00ebpin\u00eb e n\u00ebn\u00ebs s\u00eb kandidatit p\u00ebr president n\u00eb shtetin Georgia, ku piqej peshk i sapogjuajtur n\u00eb liqenin e vog\u00ebl t\u00eb sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb saj e ku u realizua nj\u00eb seri fotografish lirike e familiare. P\u00ebrshtypjet e Tames-it p\u00ebr k\u00ebt\u00eb kandidat e president ishin t\u00eb mira dhe mbet\u00ebn po ashtu. Nj\u00eb njeri i kthjell\u00ebt, i matur, i ndersh\u00ebm dhe konsiderues ndaj t\u00eb tjer\u00ebve, ai dukej edhe me influenc\u00eb fetare. Por, midis t\u00eb tjerash, ai e konsideronte fotografin\u00eb si nj\u00eb gj\u00eb t\u00eb tep\u00ebrt, t\u00eb tejkaluar. Dukej se nuk ishte i dashuruar pas pamjes fizike, pas imazhit fotografik, por m\u00eb tep\u00ebr pas fjal\u00ebve t\u00eb shkruara rreth karrier\u00ebs s\u00eb tij politike.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu, ilustrimi viziv i Karterit n\u00eb momente t\u00eb ve\u00e7anta psikologjikisht t\u00eb bukura, t\u00eb natyr\u00ebs s\u00eb tij t\u00eb dashur, t\u00eb thell\u00ebsis\u00eb n\u00eb mendime, t\u00eb besimit t\u00eb tij, por sidomos t\u00eb momenteve t\u00eb r\u00ebnda e t\u00eb v\u00ebshtira gjat\u00eb detyr\u00ebs s\u00eb tij, sidomos gjat\u00eb d\u00ebshtimeve t\u00eb tij si ajo e lirimit t\u00eb pengjeve n\u00eb Iran, nuk u realizua plot\u00ebsisht. Ai trishtohej privatisht, kur i nevojitej simpati publike.<\/p>\n<p>George Tames ka qen\u00eb d\u00ebshmitar okular dhe fotograf shoq\u00ebrues i nat\u00ebs s\u00eb shpalljes s\u00eb fitores s\u00eb Karterit kund\u00ebr Fordit, e cila \u00ebsht\u00eb shoq\u00ebruar me nj\u00eb fest\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb dhe n\u00eb nj\u00eb festival fotosh, ashtu si kund\u00ebr ka qen\u00eb edhe d\u00ebshmitar i dit\u00ebs s\u00eb humbjes s\u00eb tij p\u00ebr mandatin e dyt\u00eb m\u00eb 1980, kur per\u00ebndoi edhe dielli i karier\u00ebs presidenciale t\u00eb Xhimi Karterit.<\/p>\n<p>George Tames ka realizuar p\u00ebr k\u00ebt\u00eb personalitet t\u00eb madh amerikan nj\u00eb album t\u00eb madh fotosh zyrtare, mediatike e familiare.<\/p>\n<p>Ekspozita e Bibliotek\u00ebs \u201cHenderson\u201d u \u00e7el (1-28 Shkurt 2013) p\u00ebr nder t\u00eb fjalimit t\u00eb fundit t\u00eb ish presidentit Xhimi Karter dhe zonj\u00ebs s\u00eb par\u00eb Rozalin Karter, si dhe n\u00eb respektim t\u00eb Dit\u00ebs s\u00eb President\u00ebve q\u00eb celebrohet \u00e7do vit t\u00eb H\u00ebn\u00ebn e tret\u00eb t\u00eb muajit shkurt. Eksponatet e Artikujve e Letrave t\u00eb president\u00ebve, kujtimet presidenciale, fotot presidenciale nga fotografi i famsh\u00ebm presidencial George Tames (p\u00ebrfshir\u00eb edhe fotografin\u00eb shum\u00eb t\u00eb njohur \u201cPuna m\u00eb e Vetmuar\u201d t\u00eb Xhon Kenedit), nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje t\u00eb librave t\u00eb Xhimi Karterit dhe botimet e Xhorxhias Jugore q\u00eb dokumentonin vizitat e m\u00ebparshme t\u00eb Karterit n\u00eb Xhorxhian Jugore dhe puna e r\u00ebnd\u00ebsishme ndaj drejt\u00ebsis\u00eb sociale ishin objekte t\u00eb ekspozit\u00ebs.<\/p>\n<p>Ronald Regan (Ronald Reagan, 1911-2004, presidenti XXXX i ShBA-ve me dy mandate 1981-1989. Ka qen\u00eb guvernator dhe aktor hollivudian filmash e televizioni. Presidenca e tij shoq\u00ebrohet me implementimin e iniciativave politike e ekonomike gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, rritjen ekonomike, uljen e inflancionit, reduktimin e taksave, uljen e shpenzimeve qeveritare,etj. N\u00eb mandatine tij t\u00eb dyt\u00eb kundrejt politik\u00ebs s\u00eb jashtme sh\u00ebnoi mbarimin e Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, bombardimin e Libis\u00eb(1986), hakmarrjen kund\u00ebr Iranit. Duke e quajtur Bashkimin Sovjetik si Perandori t\u00eb Djallit, mb\u00ebshteti l\u00ebvizjet antikomuniste n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Iu atribua merit\u00eb e ve\u00e7ant\u00eb p\u00ebr gjenerimin e nj\u00eb rilindjeje ideologjike mbi t\u00eb drejt\u00ebn politike amerikane.\u201d)<\/p>\n<p>Por, ka mb\u00ebrritur nj\u00eb etap\u00eb q\u00eb, p\u00ebrs\u00ebri e p\u00ebrgjithmon\u00eb, fotograf\u00ebt t\u00eb mos ken\u00eb akses t\u00eb pakufizuar tek president\u00ebt. Shum\u00ebllojshm\u00ebria e fotograf\u00ebve t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, gazetave, revistave, rrjetet televizive dhe stacionet private e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb e t\u00eb pamundur realizimin e fotove, madje edhe kur b\u00ebhet marr\u00ebveshje p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb nga koha e presidentit qoft\u00eb edhe 5 minuta p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim. \u201cKy \u00ebsht\u00eb nj\u00eb show fantastik\u201d thosh George Tames n\u00eb at\u00eb koh\u00eb.<\/p>\n<p>Regan, sidoqoft\u00eb, ndjehej jo fort komod me k\u00ebt\u00eb lloj fotografie. Fotograf\u00ebt me v\u00ebshtir\u00ebsi mund t\u00eb b\u00ebnin vet\u00ebm nj\u00eb shkrepje, e mir\u00eb, apo e dob\u00ebt; e botueshme apo jo.<\/p>\n<p>Regan e shprehte hapur se fotografia ishte nj\u00eb \u00e7ast i ngrir\u00eb, nj\u00eb shtirje, apo spontanitet ku nuk mund t\u00eb shfaqje gjith\u00e7ka nga ndjenjat e bota jote e brendshme. Filmi dhe televizioni, sipas tij ishin m\u00eb komod\u00eb, m\u00eb komunikativ\u00eb, pasi shoq\u00ebroheshin me l\u00ebvizje por edhe me fjal\u00eb e ku njeriu mund t\u00eb shprehte mir\u00eb vetveten, pamjen e brendin\u00eb e tij.<\/p>\n<p>N\u00eb kujtes\u00ebn e tij profesionale e humane George Tames e vendos presidentin Regan n\u00eb tipat e personaliteteve q\u00eb nuk i vler\u00ebsonte objektivisht, ishte irracional, n\u00ebnvleft\u00ebsues, inert, alergjik, mosp\u00ebrfill\u00ebs. Si produkt i fush\u00ebs kinematografike, ai konsideronte superior televizionin dhe filmin. Andaj ai realizonte fjalimet direkte n\u00eb TV q\u00eb t\u00eb shihej e t\u00eb d\u00ebgjohej nga votuesit n\u00eb dhomat e ndenjes. Dhe kjo u b\u00eb nj\u00eb loj\u00eb politike. T\u00eb gjitha k\u00ebto George i p\u00ebrhin me shembuj n\u00eb disa raste, madje edhe me humor kur ai d\u00ebrgohej nga revista e tij, apo nga organ tjet\u00ebr p\u00ebr seanca fotografimi si n\u00eb rastin e rubrik\u00ebs tradicionale \u201cThe Mind of President\u201d (Kujtesa e Presidentit) q\u00eb bazohej, si p\u00ebr \u00e7do president tjet\u00ebr, n\u00eb dhjet\u00eb librat m\u00eb t\u00eb preferuar t\u00eb presidentit e q\u00eb, p\u00ebr rastin e Reganit, George dyshonte me humor se personazhi i tij nuk kishte lexuar gjat\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij dhjet\u00eb libra, apo n\u00eb rastn kur fotografi d\u00ebrgohej p\u00ebr nj\u00eb foto zyrtare e klienti i tij me shum\u00eb kund\u00ebrshtim e refuzonte nj\u00eb shkrepje t\u00eb till\u00eb, derisa shfaqte pak\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb dhe bezdin\u00eb ndaj fotografit\u2026<\/p>\n<p>Foton m\u00eb t\u00eb mir\u00eb George ia kish b\u00ebr\u00eb Reganit n\u00eb nj\u00eb ikje t\u00eb till\u00eb d\u00ebshp\u00ebruese, nga jasht\u00eb der\u00ebs s\u00eb hapur t\u00eb Zyr\u00ebs Ovale, rast\u00ebsisht me nj\u00eb lente 85 mm q\u00eb u botua n\u00eb nj\u00eb faqe t\u00eb plot\u00eb t\u00eb revist\u00ebs The New York Times t\u00eb s\u00eb Diel\u00ebs, foto q\u00eb u b\u00eb shum\u00eb e k\u00ebrkuar, sepse u konsiderua si nj\u00eb nga m\u00eb t\u00eb sinqertat e m\u00eb t\u00eb realizuarat e k\u00ebtij presidenti.<\/p>\n<p>Gjithashtu, nj\u00eb mbres\u00eb e pashlyeshme e Georges p\u00ebrb\u00ebnte fakti q\u00eb Regani ishte presidenti q\u00eb vishej shum\u00eb bukur, shik, i p\u00ebrpikt\u00eb n\u00eb mod\u00eb e estetikisht, i nd\u00ebrronte dy her\u00eb n\u00eb dit\u00eb kostumet e tij dhe mbetej, pa dyshim, presidenti i veshur m\u00eb mir\u00eb gjat\u00eb gjith\u00eb historis\u00eb presidenciale amerikane.<\/p>\n<p>Regani mish\u00ebroi parashikimin e presidentit Truman q\u00eb nj\u00eb kandidat i suksessh\u00ebnm duhet t\u00eb jet\u00eb 70% aktor dhe vet\u00ebm 30% i zoti.<\/p>\n<p>Mund\u00ebsia m\u00eb e mir\u00eb p\u00ebr t\u00eb fotografuar presidentin ishte gjat\u00eb udh\u00ebtimeve e vizitave n\u00eb ngjarje t\u00eb ndryshme. Por edhe aty, \u201ckur ne arrinim, \u00e7do spot televiziv ishte realizuar. Ne gjithmon\u00eb p\u00ebrpiqeshim dhe \u201cluftonim\u201d minut\u00ebn e fundit dhe nuk mund t\u00eb pretendoje t\u00eb b\u00ebje dot ndonj\u00eb foto t\u00eb mir\u00eb\u2026\u201d.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pun\u00ebsim n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb b\u00ebhet nj\u00eb sfid\u00eb \u201cm\u00eb pak fotografike\u201d ndaj durimit t\u00eb fotograf\u00ebve. Nj\u00eb fotograf mund t\u00eb rrij\u00eb e t\u00eb pres\u00eb n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb p\u00ebr dit\u00eb t\u00eb t\u00ebra q\u00eb t\u00eb thirret p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb foto, e cila zgjat vet\u00ebm disa minuta.<\/p>\n<p>Fotot dhe videoklipet p\u00ebr presidentin Regan jan\u00eb m\u00eb shum\u00eb rezultat i nj\u00eb \u201cfoto opp\u201d i ekipit t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb. Nj\u00eb shpur\u00eb fotograf\u00ebsh ftohen n\u00eb pranin\u00eb e presidentit Regan dhe, m\u00eb pas, dalin p\u00ebrs\u00ebri me kujdes p\u00ebr t\u00eb mos tejkaluar koh\u00ebn e fotografimit. Fotograf\u00ebt t\u00eb cil\u00ebt vijn\u00eb v\u00ebrdall\u00eb p\u00ebr nj\u00eb apo dy poza ekstra ballafaqohen me sh\u00ebrbimin sekret q\u00eb zor se i lejon ta kryejn\u00eb at\u00eb. Sidoqoft\u00eb detyra duhej b\u00ebr\u00eb, pasioni ishte edhe m\u00eb mbizot\u00ebrues. K\u00ebtij q\u00ebllimi i sh\u00ebrbeu formimi nga G. Tames dhe Michael Evans (fotograf i Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb) i nj\u00eb grupi fotograf\u00ebsh t\u00eb cil\u00ebsuar si \u201cTurfbuilders\u201d. Q\u00ebllimi i k\u00ebtij grupi t\u00eb themeluar me \u201cbekimin\u201d e presidentit Regan ishte mbulimi i udh\u00ebtimeve presidenciale jasht\u00eb shtetit nga fotograf\u00eb me rrotacion.<\/p>\n<p>Xhorxh H. W. Bush (George H.W. Bush 1924-2018 \u00ebsht\u00eb presidenti XXXXI i ShBA-ve 1989-1993. Ishte aviatori m\u00eb i ri i ushtris\u00eb amerikane gjat\u00eb Luft\u00ebs II Bot\u00ebrore, ku ai u rreshtua deri n\u00eb fundin e saj dhe milioner nafte n\u00eb mosh\u00ebn 40 vje\u00e7are. Ka qen\u00eb an\u00ebtar i Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb P\u00ebrfaq\u00ebsuesve, senator dhe drejtor i Central Inteligence (Inteligjenc\u00ebs Qendrore). Politika e jashtme p\u00ebrfshiu aksionet e Panamas\u00eb dhe t\u00eb Gjirit Persik, r\u00ebnien e murit t\u00eb Berlinit(1989) dhe shp\u00ebrb\u00ebrjen e Bashkimit Sovjetik dy vjet m\u00eb von\u00eb. N\u00eb politik\u00ebn e brendshme ekonomike, p\u00ebr shkak t\u00eb ekonomis\u00eb s\u00eb paq\u00ebndrueshme, defi\u00e7itit t\u00eb madh buxhetor e recesionit ai rriti taksat dhe kjo u b\u00eb shkaku kryesor p\u00ebr humbjen n\u00eb zgjedhjet presidenciale t\u00eb vitit 1992.<\/p>\n<p>Sipas George Tames, presidenti Bush ishte i ngjash\u00ebm me presidentin Truman; t\u00eb dy pat\u00ebn impakte t\u00eb ngjashme n\u00eb mjediset e tyre presidenciale e personale.<\/p>\n<p>T\u00eb dy e konsideronin Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb si sht\u00ebpi, me stafin dhe shtypin si an\u00ebtar\u00eb t\u00eb nj\u00eb familjeje t\u00eb madhe q\u00eb p\u00ebrfshinte gjith\u00eb kombin.<\/p>\n<p>P\u00ebr fotograf\u00ebt puna me Trumanin dhe Bushin ishin g\u00ebzim. Bushi nuk kishte probleme vizuale. Madje edhe kur reporter\u00ebt e pashpirt e cinik\u00eb e gjenin n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr t\u00eb qen\u00eb objektiv i problemmeve t\u00eb Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, ai i th\u00ebrriste ata me emrin e par\u00eb dhe i pyeste p\u00ebr familjet tyre. Ai ishte shum\u00eb miq\u00ebsor me shumic\u00ebn e fotograf\u00ebve por, m\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishmja, ai ishte edhe i vet\u00ebdijsh\u00ebm p\u00ebr gjith\u00eb pun\u00ebn e tyre fisnike. Ai komplimentonte fotograf\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb edhe p\u00ebr fotot e tyre t\u00eb bukura q\u00eb nuk kishin lidhje me politik\u00ebn ose tensioneve n\u00eb Sht\u00ebpin\u00eb e Bardh\u00eb. \u201cUn\u00eb e konsideroja at\u00eb si nj\u00eb stil natyral, q\u00eb pasqyronte faktin q\u00eb ai ishte i lir\u00eb t\u00eb ishte q\u00ebnja e tij pas tet\u00eb vitesh njoll\u00eb t\u00eb presidentit Regan\u2026 P\u00ebrshtypjet e mia paraprake ishin se ai do t\u00eb ishte nj\u00eb president i mir\u00eb p\u00ebr kohrat dhe se kishte potencial p\u00ebr madh\u00ebshti. Me zvog\u00eblimin e tensioneve t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb vjen nj\u00eb mund\u00ebsi e rrall\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrshtypje t\u00eb gjat\u00eb dhe nj\u00eb shenj\u00eb p\u00ebr paqeje\u201d.<\/p>\n<p>Gjat\u00eb drek\u00ebs vjetore p\u00ebr nder t\u00eb tij presidenti Bush theksonte se ai po iu referohej fotograf\u00ebve me \u201cepitetin\u201d si \u201cPhoto Dogs\u201d pasi ai kishte d\u00ebgjuar protest\u00ebn e humorit me lehje qensh t\u00eb fotograf\u00ebve prapa litar\u00ebve, gjat\u00eb foto-ops-eve n\u00eb Rose Garden. Shum\u00eb her\u00eb kishte ndodhur q\u00eb l\u00ebvizjet e mediave t\u00eb kufizoheshin, apo ndaloheshin gjoja p\u00ebr arsye sigurie apo turmash. Bushi b\u00ebri t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn duke qen\u00eb shum\u00eb i hapur e i drejtp\u00ebrdrejt\u00eb jo vet\u00ebm me mediat e fotograf\u00ebt, por edhe me njer\u00ebzit e thjesht\u00eb n\u00eb rrug\u00eb, dyqane, peshkim, sh\u00ebtitje\u2026<\/p>\n<p>Gjat\u00eb gjith\u00eb jet\u00ebs s\u00eb tij politike presidenti Bush besonte n\u00eb kontaktet personale. Ai ka qen\u00eb nj\u00eb shkrues lakmitar e prodhimtar sh\u00ebnimesh. N\u00ebse, ashtu t\u00eb shkruara, ato do t\u00eb mbeten trash\u00ebgimi e vyer personale e komb\u00ebtare, k\u00ebshtu mund t\u00eb konsiderohet edhe nj\u00eb prej tyre q\u00eb i drejtohej George Tames: \u201cMe admirim p\u00ebr profesionalizmin tuaj dhe vler\u00ebsimin p\u00ebr mir\u00ebsjelljen e v\u00ebrtet\u00eb. Patshi fat, George Bush\u201d.<\/p>\n<p>Fotot e realizuara nga George Tames p\u00ebr presidentin Bush sh\u00ebnojn\u00eb p\u00ebrfundimin zyrtar t\u00eb karier\u00ebs s\u00eb tij profesionale dhe jan\u00eb b\u00ebr\u00eb n\u00ebn trysnin\u00eb e nj\u00eb \u201cprivimi\u201d dhe censure t\u00eb rrept\u00eb proceduriale, p\u00ebr arsye t\u00eb siguris\u00eb fizike dhe rrethanave politike t\u00eb koh\u00ebs.<\/p>\n<p>Dhjetra ballina t\u00eb revist\u00ebs \u201cThe New York Times\u201d dhe revista e organe t\u00eb tjera mbajn\u00eb firm\u00ebn e George Tames.<\/p>\n<p>Dhe k\u00ebshtu, pas nj\u00eb pune t\u00eb gjat\u00eb e intensive, por edhe shum\u00eb produktive e gjurm\u00ebl\u00ebn\u00ebse, n\u00eb vitin 1986, George Tames, zyrtarisht, del n\u00eb pension. Dekada t\u00eb t\u00ebra pune gjeneroze, pasionante, p\u00ebrkushtuese, protagonizmi profesional, inovativ, artistik, q\u00eb do t\u2019i linin kapitujve t\u00eb historis\u00eb politike t\u00eb Capitol Hill dhe Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb, por edhe asaj bot\u00ebrore d\u00ebshmi autentike t\u00eb panum\u00ebrta pamore t\u00eb 10 gjeneratave presidenciale rresht, p\u00ebrmbylleshin nga ligjet natyrale t\u00eb jet\u00ebs humane, t\u00eb cilat edhe aq ishin treguar shum\u00eb bujare ndaj soliditetit e energjive t\u00eb tij fizike e shpirt\u00ebrore. Kjo ngjarje u shoq\u00ebrua me aktivitete t\u00eb panumurta festive, takimesh e celebrimesh zyrtare e private, n\u00eb shenj\u00eb vler\u00ebsimi e mir\u00ebnjohjeje ndaj kontributit t\u00eb tij t\u00eb gjat\u00eb n\u00eb fotogazetarin\u00eb kontemporane amerikane. N\u00eb k\u00ebto tubime p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebse ishte s\u00ebrish karakteri i zhd\u00ebrvjell\u00ebt, shpirti i tij human i rip\u00ebrt\u00ebrir\u00eb, stoik, \u00e7ilt\u00ebrsia dhe humori i tij origjinal, aft\u00ebsia p\u00ebr t\u00eb krijuar situata t\u00eb ngrohta e plot humor me dhjetra e dhjetra koleg\u00eb, miq e politikan\u00eb t\u00eb lart\u00eb, epiqendra e krijimit t\u00eb nj\u00eb atmosfere t\u00eb paharrueshme miq\u00ebsore, q\u00eb u pasqyruan gjer\u00ebsisht n\u00eb shtypin e koh\u00ebs dhe kujtohen edhe sot me nostalgji si nj\u00eb model i tipareve t\u00eb tij njer\u00ebzore.<\/p>\n<p>Por, edhe pas daljes n\u00eb pension, ai nuk heshti. Ai vijoi t\u00eb punoj\u00eb si fotograf i lir\u00eb, kryesisht p\u00ebr revist\u00ebn \u201cTimes\u201d95), si dhe kudo ku e th\u00ebrrisnin dhe e ftonin, qoft\u00eb edhe p\u00ebr pasionin e jet\u00ebs s\u00eb tij. Edhe nga kjo koh\u00eb ai ka l\u00ebn\u00eb shum\u00eb foto emocionuese t\u00eb karakterit privat e familiar, ve\u00e7an\u00ebrisht me miqt\u00eb e familiar\u00ebt e vet. N\u00eb pinakotek\u00ebn e tij zen\u00eb vend edhe shum\u00eb foto objektesh e permendoresh monumentale, artist\u00ebsh, shkenc\u00ebtar\u00ebsh, sportist\u00ebsh, si dhe shum\u00eb peizazhe, natyra t\u00eb qeta, fotografi familjare, intime lirike, etj.<\/p>\n<p>Ai kishte nj\u00eb konstrukt vibrues dhe gjithmon\u00eb k\u00ebrkonte t\u00eb ish n\u00eb l\u00ebvizje n\u00ebp\u00ebr qytetin q\u00eb ai e dashuronte. Ai ishte nj\u00eb rr\u00ebfimtar i palodhur, duke treguar anekdoda ai i p\u00ebrcillte ato me zem\u00ebrgjer\u00ebsi, duke i mbuluar me nj\u00eb qeshje t\u00eb thell\u00eb. Ai ishte nj\u00eb pjes\u00eb e atij karakteri t\u00eb kultivuar q\u00eb e b\u00ebri at\u00eb popullor jo vet\u00ebm me politikan\u00ebt, por edhe me koleg\u00ebt e vet. Shakat\u00eb dhe qyfyret q\u00eb ai tregonte p\u00ebr president\u00ebt, sidoqoft\u00eb, synonin t\u00eb konfirmonin vizionin popullor t\u00eb \u00e7do presidenti me mendjempreht\u00ebsi.<\/p>\n<p>Ai ishte shpirti dhe jeta e nj\u00eb feste. \u201cAi ishte kampioni\u201d- thoshte Cornell Capa, ish fotograf i revist\u00ebs \u201cLife\u201d. \u201cAi i \u2018mposhtte\u2019 t\u00eb gjith\u00eb\u201d (From the New York Times, Feb. 24, 1994)<\/p>\n<p>George ishte nj\u00eb njeri interesant kur e shihje dhe kur e d\u00ebgjoje. Me siguri duhej ta d\u00ebgjonit sepse ai e zinte dashin p\u00ebr brir\u00ebsh. Ai kishte nj\u00eb ego dhe sy artisti p\u00ebr ta mundur at\u00eb.<\/p>\n<p>\u201cGeorge ish ndryshe\u201d, thosh Jim Mones, drejtor i fotoarkiv\u00ebs s\u00eb New York Times. \u201cAi ishte nj\u00eb shakaxhi, i madh n\u00eb thashetheme, n\u00eb tregimin e historive, nj\u00eb qeshje e madhe. Ai mund t\u00eb b\u00ebhej gjall\u00ebria e nj\u00eb takimi dhe u miq\u00ebsua me senator\u00ebt q\u00eb u b\u00ebn\u00eb president\u00eb. Ata t\u00eb gjith\u00eb e njihnin dhe e deshin at\u00eb, dhe George ishte i aft\u00eb t\u00eb miq\u00ebsohej fort me njer\u00ebzit, politikan\u00ebt, ve\u00e7an\u00ebrisht me president\u00ebt.\u201d<\/p>\n<p>George Tames do t\u00eb ishte sot 100 vjet. Veprimtaria jashtzakonisht e madhe, e gjer\u00eb cil\u00ebsore n\u00eb fush\u00ebn fotografike t\u00eb Kapitol Hill dhe Sht\u00ebpis\u00eb s\u00eb Bardh\u00eb e vendos at\u00eb midis elites t\u00eb historian\u00ebve viziv\u00eb e artist\u00ebve t\u00eb fotografis\u00eb bot\u00ebrore, pasi ajo konsiderohet si historia n\u00eb fotografi e nj\u00eb gjys\u00ebm shekulli.<\/p>\n<p>Ai botoi n\u00eb disa gazeta e revista, por shumica e tyre i takon gazet\u00ebs \u201cThe New York Times\u201d dhe suplementit t\u00eb saj \u201cSunday Magazine\u201d. Ato q\u00eb nuk jan\u00eb botuar ndodhen n\u00eb arkivin e madh \u201cLively Morgue\u201d (Morgu i Gjall\u00eb), i cili \u00ebsht\u00eb hapur dhe po promovon n\u00eb internet fotot e panjohura t\u00eb George Tames.<\/p>\n<p>\u201dSi gjith\u00eb fotograf\u00ebt e rradh\u00ebs s\u00eb par\u00eb, George kishte syrin e nj\u00eb artisti dhe reflekset e nj\u00eb sportisti\u2026, ai ishte i aft\u00eb t\u00eb fiksonte ndjesin\u00eb e nj\u00eb ngjarjeje dhe jo vet\u00ebm identitetin e subjekteve t\u00eb tij.\u201d(Howell Raines \u2013 shkrimtar). \u201cTames e pranonte q\u00eb ai pati sukses n\u00eb gazet\u00ebn p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn punonte. Duke e konsideruar veten si \u2018anije akullthyese\u2019 me pesh\u00ebn e The New York Times-it prapa tij, ai l\u00ebvizte n\u00ebp\u00ebr Capitol si nj\u00eb pjes\u00ebmarr\u00ebs aktiv n\u00eb procesin politik.<\/p>\n<p>Nj\u00eb pjes\u00eb e fotove t\u00eb tij ndodhen n\u00eb muzeume, biblioteka presidenciale, institucione e fototeka t\u00eb shumta. Me fotot e tij jan\u00eb hapur gjithashtu dhjetra ekspozita brenda dhe jasht\u00eb SHBA, midis t\u00eb cilave e fundit \u00ebsht\u00eb \u00e7elur n\u00eb Shqip\u00ebri n\u00eb vitin 2015. Ai, gjithashtu ka fituar shum\u00eb \u00e7mime presidenciale, organesh e shoqatash mediatike, artistike,etj., si dhe vler\u00ebsime e dedikime kritike, profesionale e artistike t\u00eb panum\u00ebrta, por t\u00eb merituara t\u00eb cilat i q\u00ebndrojn\u00eb si nj\u00eb brerore rrezatimi human, q\u00eb do ta mbajn\u00eb ndezur kujtimin e jet\u00ebs dhe vepr\u00ebs s\u00eb tij.<\/p>\n<p>Vet\u00eb George Tames mbetet nj\u00eb foto e gjall\u00eb kujtimi e vepr\u00ebs s\u00eb tij d\u00ebshmitare e rikrijuese, q\u00eb do t\u00eb p\u00ebrcillet e do t\u00eb admirohet p\u00ebrjet\u00ebsisht. Amerikan\u00ebt dhe shqiptar\u00ebt kan\u00eb nj\u00eb arsye m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr t\u2019u krenuar me qytetarin e p\u00ebrkat\u00ebsis\u00eb s\u00eb tyre.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Kristaq Balli George Tames (Xhorxh Tejms) 1919-1994, ishte pinjoll i nj\u00eb familjeje emigrant\u00ebsh t\u00eb brezit t\u00eb par\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb ShBA. Si p\u00ebr koincidenc\u00eb, ai lindi n\u00eb Washington D.C., n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi q\u00eb ndodhej n\u00ebn hijen e Capitol Dom-it, pik\u00ebrisht aty ku ai do t\u00eb punonte thuajse p\u00ebr gjysm\u00eb shekulli p\u00ebr gazetat \u201cLife-Time\u201d, \u201cThe [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2262,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[14,19],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga Kristaq Balli George Tames (Xhorxh Tejms) 1919-1994, ishte pinjoll i nj\u00eb familjeje emigrant\u00ebsh t\u00eb brezit t\u00eb par\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb ShBA. Si p\u00ebr koincidenc\u00eb, ai lindi n\u00eb Washington D.C., n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi q\u00eb ndodhej n\u00ebn hijen e Capitol Dom-it, pik\u00ebrisht aty ku ai do t\u00eb punonte thuajse p\u00ebr gjysm\u00eb shekulli p\u00ebr gazetat \u201cLife-Time\u201d, \u201cThe [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-02-20T13:25:06+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"780\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"439\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"43 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261\",\"name\":\"George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg\",\"datePublished\":\"2019-02-20T13:25:06+00:00\",\"dateModified\":\"2019-02-20T13:25:06+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg\",\"width\":780,\"height\":439},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Nga Kristaq Balli George Tames (Xhorxh Tejms) 1919-1994, ishte pinjoll i nj\u00eb familjeje emigrant\u00ebsh t\u00eb brezit t\u00eb par\u00eb t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb ShBA. Si p\u00ebr koincidenc\u00eb, ai lindi n\u00eb Washington D.C., n\u00eb nj\u00eb sht\u00ebpi q\u00eb ndodhej n\u00ebn hijen e Capitol Dom-it, pik\u00ebrisht aty ku ai do t\u00eb punonte thuajse p\u00ebr gjysm\u00eb shekulli p\u00ebr gazetat \u201cLife-Time\u201d, \u201cThe [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2019-02-20T13:25:06+00:00","og_image":[{"width":780,"height":439,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"43 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261","name":"George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg","datePublished":"2019-02-20T13:25:06+00:00","dateModified":"2019-02-20T13:25:06+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=2261"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg","width":780,"height":439},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=2261#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"George Tames, fotografi shqiptar i dhjet\u00eb president\u00ebve amerikan\u00eb"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg",780,439,false]},"categories_names":{"14":{"name":"Kultur\u00eb","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=14"},"19":{"name":"Reportazh \/ Profil","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=19"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg",300,169,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg",305,172,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg",400,225,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg",600,338,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg",780,439,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg",130,73,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Kenedi.jpg",780,439,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2261"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2261"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2261\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2263,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2261\/revisions\/2263"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2262"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2261"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2261"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2261"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}