Philip N. Howard<\/p>\n
Q\u00eb nga viti 2016, nj\u00eb bashk\u00ebsi globale e kontrolluesve t\u00eb fakteve ka marr\u00eb form\u00eb, p\u00ebr t\u00eb luftuar lajmet e rreme dhe dezinformimin n\u00eb internet, shumica e t\u00eb cilave gjenerohen nga regjimet autoritare. Tani q\u00eb jemi n\u00eb kthetrat e nj\u00eb pandemie vdekjeprur\u00ebse, k\u00ebto p\u00ebrpjekje duhet t\u00eb mb\u00ebshteten dhe forcohen<\/strong><\/p>\n <\/p>\n OXFORD \u2013 A do t\u00eb besonit se koronavirusi \u00ebsht\u00eb zhvilluar nga nj\u00eb qeveri p\u00ebr t\u00eb dob\u00ebsuar rival\u00ebt e saj t\u00eb huaj? Apo q\u00eb \u201cpatriot\u00ebt\u201d e krijuan at\u00eb p\u00ebr t\u00eb nxitur nj\u00eb revolucion kund\u00ebr \u201cqeveris\u00eb s\u00eb madhe\u201d dhe \u201cshtetit t\u00eb thell\u00eb\u201d? Mjerisht, shum\u00eb njer\u00ebz q\u00eb kan\u00eb hasur n\u00eb nj\u00eb dezinformim t\u00eb till\u00eb n\u00eb internet, e kan\u00eb ndar\u00eb at\u00eb me miqt\u00eb dhe familjen e tyre.<\/p>\n Sidoqoft\u00eb, ne po m\u00ebsojm\u00eb m\u00eb shum\u00eb se kush prodhon lajme t\u00eb rreme pandemike dhe si t\u00eb ndaloj\u00eb qarkullimin e tij. P\u00ebrve\u00e7 punonj\u00ebsve t\u00eb kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor q\u00eb rrezikojn\u00eb jet\u00ebn e tyre dhe shkenc\u00ebtar\u00ebve q\u00eb punojn\u00eb me trajtime dhe p\u00ebr gjetjen e nj\u00eb vaksine, nj\u00eb tjet\u00ebr deg\u00eb e reagimit ndaj COVID-19 meriton gjithashtu njohje. Gjat\u00eb viteve t\u00eb fundit, kontrollor\u00ebt e fakteve n\u00eb bot\u00eb kan\u00eb zhvilluar nj\u00eb aft\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb zbuluar dhe etiketuar g\u00ebnjeshtrat q\u00eb qarkullojn\u00eb n\u00eb sfer\u00ebn publike. Tani, ata e kan\u00eb zhvendosur v\u00ebmendjen e tyre drejt lajmeve t\u00eb rreme p\u00ebr kriz\u00ebn COVID-19, duke ndihmuar platformat e mediave sociale t\u00eb l\u00ebvizin m\u00eb shpejt p\u00ebr t\u00eb ndalur dhe dekurajuar thashethemet, dezinformatat dhe teorit\u00eb e komplotit.<\/p>\n N\u00eb Institutin e Internetit t\u00eb Oksfordit, ne jemi duke ndjekur v\u00ebrshimin n\u00eb shkall\u00eb t\u00eb gjer\u00eb, me shum\u00eb platforma, t\u00eb dezinformatave mbi COVID-19 t\u00eb prodhuara nga regjimet autoritare. Gazeta t\u00eb mb\u00ebshtetura nga shteti n\u00eb Kin\u00eb, Iran, Rusi dhe Turqi kan\u00eb nj\u00eb audienc\u00eb t\u00eb konsiderueshme globale, dhe teorikisht mund t\u00eb arrijn\u00eb n\u00eb nj\u00eb miliard llogari mediash sociale, me p\u00ebrmbajtje n\u00eb gjuh\u00ebn angleze. Megjith\u00ebse disa nga k\u00ebto llogari jan\u00eb false, p\u00ebrmbajtja po ndahet n\u00ebp\u00ebr rrjete me dhjet\u00ebra milion p\u00ebrdorues real\u00eb.<\/p>\n Portalet e dezinformimit priren t\u00eb prodhojn\u00eb m\u00eb pak p\u00ebrmbajtje sesa mediat e pavarura, profesionale, por ato mund t\u00eb t\u00ebrheqin dhjet\u00eb her\u00eb m\u00eb shum\u00eb angazhim efektiv online, me materialin q\u00eb botojn\u00eb. N\u00eb dallim nga botuesit m\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjegjsh\u00ebm, ata politizojn\u00eb vazhdimisht lajmet p\u00ebr sh\u00ebndetin dhe informacionin, me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb sa m\u00eb shum\u00eb nga frika dhe zhg\u00ebnjimi ekzistues tek njer\u00ebzit. Duke kritikuar demokracit\u00eb si t\u00eb korruptuara dhe t\u00eb paafta, duke vler\u00ebsuar lidershipin global t\u00eb udh\u00ebheq\u00ebsve autoritar\u00eb, dhe duke promovuar teorit\u00eb e konspiracionit n\u00eb lidhje me origjin\u00ebn e koronavirusit dhe motivet e agjencive nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb sh\u00ebndetit, ata jan\u00eb duke u p\u00ebrpjekur q\u00eb t\u00eb form\u00ebsojn\u00eb \u2013 ose t\u00eb pakt\u00ebn t\u00eb turbullojn\u00eb \u2013 sa t\u00eb munden narrativ\u00ebn globale mbi pandemin\u00eb.<\/p>\n Sigurisht, narrativa nj\u00ebsoj shp\u00ebrq\u00ebndruese burojn\u00eb edhe nga demokracit\u00eb e bot\u00ebs. N\u00eb Shtetet e Bashkuara, administrata Trump ka theksuar faktin se virusi e ka origjin\u00ebn n\u00eb Wuhan, Kin\u00eb \u2013 nj\u00eb pik\u00eb q\u00eb \u00ebsht\u00eb kryesisht e par\u00ebnd\u00ebsishme p\u00ebr t\u00eb gjetur nj\u00eb kur\u00eb, ose p\u00ebr t\u00eb organizuar nj\u00eb reagim t\u00eb sh\u00ebndetit publik. Arsyeja e vetme p\u00ebr t\u2019u fiksuar tek lidhja me Wuhanin, \u00ebsht\u00eb politizimi i kriz\u00ebs ose promovimi i stereotipeve n\u00eb lidhje me etnin\u00eb kineze.<\/p>\n Ky \u00ebsht\u00eb lajmi i keq. Lajmi i mir\u00eb \u00ebsht\u00eb se ne tani e dim\u00eb se nga vjen dezinformimi. Duke analizuar nj\u00eb most\u00ebr t\u00eb madhe t\u00eb g\u00ebnjeshtrave mbi COVID-19 t\u00eb lidhura me sh\u00ebndetin, zbuluam se nj\u00eb n\u00eb pes\u00eb e kan\u00eb burimin n\u00eb politikan\u00eb, njer\u00ebz t\u00eb famsh\u00ebm dhe figura t\u00eb spikatura publike, dhe se nj\u00eb pjes\u00eb e madhe e dezinformatave po shtyhen nga agjensit\u00eb e mediave t\u00eb kontrolluara nga qeverit\u00eb autoritare. \/ Project Syndicate \u2013 Bota.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Philip N. Howard Q\u00eb nga viti 2016, nj\u00eb bashk\u00ebsi globale e kontrolluesve t\u00eb fakteve ka marr\u00eb form\u00eb, p\u00ebr t\u00eb luftuar lajmet e rreme dhe dezinformimin n\u00eb internet, shumica e t\u00eb cilave gjenerohen nga regjimet autoritare. Tani q\u00eb jemi n\u00eb kthetrat e nj\u00eb pandemie vdekjeprur\u00ebse, k\u00ebto p\u00ebrpjekje duhet t\u00eb mb\u00ebshteten dhe forcohen OXFORD \u2013 A […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22564,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[3,20,21],"tags":[],"yoast_head":"\n