Nga George Weigel<\/p>\n
Student\u00ebt e \u201carteve\u201d t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, e din\u00eb shum\u00eb mir\u00eb se sh\u00ebrbimet sekrete komuniste dep\u00ebrtuan thell\u00eb n\u00eb Vatikan gjat\u00eb viteve 1970. E megjithat\u00eb, shum\u00eb pak njer\u00ebz e din\u00eb se Papa Gjon Pali II, q\u00eb m\u00eb 18 maj kishte 100-vjetorin e lindjes, kishte agjenten e vet t\u00eb fsheht\u00eb n\u00eb Bashkimin Sovjetik gjat\u00eb viteve 1980.<\/p>\n
Kjo marr\u00ebdh\u00ebnie \u00e7oi n\u00eb nj\u00eb takim t\u00eb jasht\u00ebzakonsh\u00ebm personal, q\u00eb ndihmon n\u00eb shpjegimin se \u00e7far\u00eb e b\u00ebri at\u00eb Pap\u00eb njeriun q\u00eb ishte. Agjentja 007 e Papa Gjon Palit II ishte Irina Ilovajskaja Alberti, e veja e nj\u00eb diplomati italian, e lindur n\u00eb Rusi.<\/p>\n
Ish-ndihm\u00ebsja personale e shkrimtarit t\u00eb famsh\u00ebm rus Aleksand\u00ebr Solzhenicin n\u00eb Vermont, SHBA, ajo u njoh me Pap\u00ebn fare rast\u00ebsisht gjat\u00eb nj\u00eb audience papale publike n\u00eb fillim t\u00eb viteve 1980. Shum\u00eb shpejt mes tyre u zhvillua nj\u00eb miq\u00ebsi e fort\u00eb. Nd\u00ebrsa reformat e Gorba\u00e7ovit e b\u00ebn\u00eb m\u00eb t\u00eb leht\u00eb shkuarjen n\u00eb Bashkimin Sovjetik, Alberti shkoi aty disa her\u00eb n\u00eb vit.<\/p>\n
\u201cN\u00ebse do t\u00eb m\u00ebsoja ndonj\u00eb gj\u00eb interesante\u201d- m\u00eb tha ajo vite m\u00eb von\u00eb, \u201cdo t\u2019i telefonoja Pap\u00ebs, do t\u00eb takoheshim dhe do t\u2019i tregoja gjith\u00e7ka\u201d. Diplomat\u00ebt e Vatikanit, t\u00eb cil\u00ebve u p\u00eblqente t\u2019i mbanin shum\u00eb sekrete \u00e7\u00ebshtjet, nuk e vler\u00ebsuan k\u00ebt\u00eb lloj kanali informativ.<\/p>\n
Por Papa Gjon Pali II, e kishte zakon t\u00eb toleronte kur mendonte se n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb mund t\u00eb merrte informacione t\u00eb dobishme. Ai shp\u00ebrfillte menaxher\u00ebt tradicional\u00eb, dhe mbante kontakte me operativen e tij klandestine. Alberti ishte gjithashtu mike e ngusht\u00eb me Jelena Boner, bashk\u00ebshorten e fizikantit b\u00ebrthamor sovjetik, dhe m\u00eb von\u00eb njeriut q\u00eb nisi t\u00eb b\u00ebnte fushat\u00eb p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut n\u00eb vendin e madh komunist, Andrei Sakarov.<\/p>\n
I ndodhur n\u00ebn arrest sht\u00ebpiak n\u00eb vitin 1985, Sakarov nisi nj\u00eb grev\u00eb urie, duke k\u00ebrkuar nga zyrtar\u00ebt sovjetik\u00eb ta lejonin gruan e tij t\u00eb dilte jasht\u00eb shtetit, p\u00ebr t\u2019u kuruar nga nj\u00eb s\u00ebmundje e r\u00ebnd\u00eb. Autoritetet ran\u00eb m\u00eb n\u00eb fund dakord, por Sakarov ishte peng i sjelljes s\u00eb mir\u00eb t\u00eb Boner jasht\u00eb vendit.<\/p>\n
Kjo n\u00ebnkuptonte asnj\u00eb takim me udh\u00ebheq\u00ebsit bot\u00ebror\u00eb apo shtypin per\u00ebndimor. Alberti mendonte se Boner duhet t\u00eb takonte Pap\u00ebn. Kur ajo erdhi n\u00eb Rom\u00eb pas kurimit t\u00eb saj, Alberti organizoi nj\u00eb arratisje t\u00eb saj, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb nd\u00ebrsa gazetar\u00ebt italian\u00eb t\u00eb merreshin me f\u00ebmij\u00ebt e Boner, nd\u00ebrsa ajo t\u00eb hynte fshehurazi n\u00eb Qytetin e Vatikanit.<\/p>\n
E ngurt\u00ebsuar emocionalisht nga dekadat e p\u00ebrndjekjes nga KGB-ja, Boner nuk u tregua shum\u00eb sentimentale. Ajo nuk ishte as besimtare. Gjithsesi, takimi 2-or\u00ebsh kok\u00eb m\u00eb kok\u00eb me Papa Gjon Palin II, i la mbresa t\u00eb forta. Ajo i tha Irin\u00ebs m\u00eb pas: \u201cAi \u00ebsht\u00eb njeriu m\u00eb i pabesuesh\u00ebm q\u00eb kam takuar ndonj\u00ebher\u00eb. \u00cbsht\u00eb i gjithi drit\u00eb. \u00cbsht\u00eb nj\u00eb burim drite!\u201d.<\/p>\n
Marr\u00ebdh\u00ebnia Boner-Gjon Pali II vazhdoi p\u00ebr vite me rradh\u00eb, dhe \u00e7oi m\u00eb von\u00eb n\u00eb nj\u00eb takim t\u00eb gjat\u00eb privat midis Pap\u00ebs dhe Sakarov, i cili k\u00ebrkoi k\u00ebshilla p\u00ebr t\u00eb luajtur nj\u00eb rol politik n\u00eb shembjen zyrtare t\u00eb Bashkimit Sovjetik. Ishte q\u00eb takimi i par\u00eb me Boner, dhe reagimi i saj ndaj k\u00ebtij polaku q\u00eb nuk e kishte takuar kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb, dhe nj\u00ebherazi drejtues i nj\u00eb besimi q\u00eb ajo nuk e ndante, fton p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb reflektim n\u00eb 100-vjetorin e lindjes s\u00eb Papa Gjon Palit II.<\/p>\n
Po si i preku Papa Gjon Pali II zemrat dhe mendjet, madje edhe ato t\u00eb jobesimtar\u00ebve, me m\u00ebnyr\u00ebn e tij t\u00eb sjelljes? Vojtila ishte nj\u00eb burr\u00eb inteligjent, nj\u00eb klerik me p\u00ebrvoj\u00eb, nj\u00eb poliglot dhe nj\u00eb aktor i zgjuar n\u00eb sken\u00ebn bot\u00ebrore. Angazhimi i tij n\u00eb mbrojtje t\u00eb t\u00eb drejtave themelore t\u00eb njeriut, pavar\u00ebsisht nga bindja fetare apo mungesa e tyre, ishte treguar me koh\u00eb, q\u00eb gjat\u00eb viteve t\u00eb tij si kryepeshkop i Krakovit n\u00eb Poloni, dhe m\u00eb pas si Pap\u00eb. Ai e kishte paguar me gjakun e tij \u00e7mimin e k\u00ebsaj mb\u00ebshtetje, kur i mbijetoi nj\u00eb atentati, p\u00ebr t\u00eb cilin ai me siguri dyshonte se ishte urdh\u00ebruar nga Moska.<\/p>\n
Por kjo CV dhe besueshm\u00ebria e tij, nuk e shpjegojn\u00eb plot\u00ebsisht faktin pse nj\u00eb jobesimtar duhet t\u00eb thot\u00eb i p\u00ebrlotur:\u201cAi \u00ebsht\u00eb i gjithi drit\u00eb. Ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb burim drite!\u201d. Ose pse n\u00eb vitet e tij t\u00eb fundit t\u00eb jet\u00ebs, i sfilitur nga s\u00ebmundja e Parkinsonit, ai t\u00ebrhiqte ende turma t\u00eb m\u00ebdha njer\u00ebzish, dhe arrinte ngrinte ende pesh\u00eb shpirtrat e t\u00eb vuajturve.<\/p>\n
Papa Gjon Pali II nuk mund t\u00eb shpjegohet apo kuptohet, n\u00ebse nuk merret p\u00ebr at\u00eb q\u00eb ai tha se ishte:nj\u00eb dishepull i krishter\u00eb, rr\u00ebnj\u00ebsisht i konvertuar. Ai besonte se Zoti ia ka zbuluar veten e tij historis\u00eb, n\u00eb fillim hebrenjve, dhe n\u00eb fund Jezusit t\u00eb Nazaretit.<\/p>\n
Ai besonte se ringjallja e nazaretasit t\u00eb kryq\u00ebzuar, ishte pika fokale e sag\u00ebs njer\u00ebzore:nj\u00eb ngjarje brenda dhe p\u00ebrtej asaj q\u00eb ne e njohim si \u201chistori\u201d, e cila zbuloi se dashuria pasionante e Zotit p\u00ebr njer\u00ebzimin, ishte m\u00eb e fort\u00eb se vet\u00eb vdekja. Duke e besuar k\u00ebt\u00eb gj\u00eb, ai jetoi pa frik\u00eb. Dhe duke jetuar pa frik\u00eb, ai frym\u00ebzoi kurajo tek t\u00eb tjer\u00ebt. Ai ishte \u201cnj\u00eb burim drite\u201d, pasi e kaloi jet\u00ebn duke lejuar q\u00eb t\u00eb shk\u00eblqej\u00eb p\u00ebrmes tij, at\u00eb q\u00eb e kishte p\u00ebrjetuar si drit\u00eb hyjnore.<\/p>\n
Sh\u00ebnim: George Weigel, \u00ebsht\u00eb nj\u00eb an\u00ebtar i vjet\u00ebr i Qendr\u00ebs s\u00eb Etik\u00ebs dhe Politik\u00ebs Publike, dhe nj\u00eb biograf i Papa Gjon Palit II. \/ \u201cThe Wall Street Journal\u201d \u2013 Bota.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Nga George Weigel Student\u00ebt e \u201carteve\u201d t\u00eb err\u00ebta t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Ftoht\u00eb, e din\u00eb shum\u00eb mir\u00eb se sh\u00ebrbimet sekrete komuniste dep\u00ebrtuan thell\u00eb n\u00eb Vatikan gjat\u00eb viteve 1970. E megjithat\u00eb, shum\u00eb pak njer\u00ebz e din\u00eb se Papa Gjon Pali II, q\u00eb m\u00eb 18 maj kishte 100-vjetorin e lindjes, kishte agjenten e vet t\u00eb fsheht\u00eb n\u00eb Bashkimin […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22414,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[6,10,3,20],"tags":[],"yoast_head":"\n