{"id":22403,"date":"2020-06-01T13:49:23","date_gmt":"2020-06-01T11:49:23","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=22403"},"modified":"2020-06-01T13:49:23","modified_gmt":"2020-06-01T11:49:23","slug":"zgjedhjet-e-reja-ne-universitete-kane-shijen-e-nje-tragjedie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22403","title":{"rendered":"Zgjedhjet e reja n\u00eb universitete kan\u00eb shijen e nj\u00eb tragjedie"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n
\n

Nga Ndri\u00e7im Kulla<\/strong><\/p>\n

Do t\u00eb doja t\u2019i radhisja q\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb shkrimit t\u00eb gjitha tagret q\u00eb mund t\u00eb m\u00eb jepnin t\u00eb drejt\u00ebn p\u00ebr t\u00eb folur p\u00ebr problemet e universiteteve. S\u00eb pari, si njeri publik, sepse universitetet jan\u00eb pasuri komb\u00ebtare q\u00eb i takon edhe opinionit publik; s\u00eb dyti, sepse si njeri i librit dhe kultur\u00ebs kam pasur mund\u00ebsin\u00eb t\u2019i njoh nga af\u00ebr universitetet tona; m\u00eb pas si prind dhe si taksapagues; e s\u00eb fundi, si nj\u00eb person, q\u00eb p\u00ebr shkak edhe t\u00eb detyrave publike shtet\u00ebrore, kam pasur rastin t\u00eb ndihmoj n\u00eb zgjidhjen dhe trajtimin e situatave konfliktuale n\u00eb disa universitete publike, madje ku kan\u00eb qen\u00eb p\u00ebrfshir\u00eb drejtues t\u00eb universiteteve dhe ministria p\u00ebrgjegj\u00ebse.<\/p>\n

<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

<\/ins>
\n<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

<\/ins>
\n<\/p>\n

\"\"<\/div>\n

<\/ins>N\u00eb k\u00ebt\u00eb p\u00ebrgjegjshm\u00ebri t\u00eb shum\u00ebfisht\u00eb do t\u00eb doja t\u00eb shtroja edhe k\u00ebt\u00eb pyetje problematike: cil\u00ebt do t\u00eb ishin pritshm\u00ebrit\u00eb e mia si studiues, intelektual, njeri publik, taksapagues dhe qytetar nga nj\u00eb model i p\u00ebrzgjedhjes s\u00eb rektor\u00ebve dhe dekan\u00ebve t\u00eb universiteteve publike? E n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb qart\u00eb dhe pa ndonj\u00eb ekuivok, mund t\u00eb p\u00ebrgjigjesha: t\u00eb krenohesha me nivelin akademik dhe intelektual t\u00eb rektor\u00ebve dhe dekan\u00ebve t\u00eb universiteteve t\u00eb vendit tim q\u00eb i paguajm\u00eb me taksat tona; t\u00eb shikoja q\u00eb k\u00ebta rektor\u00eb dhe dekan\u00eb po i zhvillojn\u00eb v\u00ebrtet, me ritmin e k\u00ebtij shekulli t\u00eb dijes, universitetet dhe fakultetet tona; t\u00eb p\u00ebrgatisin student\u00ebt me dijet dhe aft\u00ebsit\u00eb q\u00eb u duhen atyre p\u00ebr kat\u00ebr dekadat e k\u00ebtij shekulli; t\u00eb rekrutojn\u00eb si pedagog\u00eb vajzat dhe djemt\u00eb m\u00eb t\u00eb talentuar shqiptar dhe s\u00eb fundi, t\u2019i zhvillojn\u00eb universitetet dhe fakultetet\u00a0 tona si qendra q\u00eb i paraprijn\u00eb zhvillimit t\u00eb gjithansh\u00ebm t\u00eb vendit, kombit \u00a0si dhe t\u00eb demokracis\u00eb son\u00eb t\u00eb re.<\/p>\n

Prej vitesh rektor\u00ebt dhe dekan\u00ebt zgjidhen gjoja me vot\u00eb direkte t\u00eb pedagog\u00ebve dhe me pjes\u00ebmarrjen e student\u00ebve. N\u00eb aparenc\u00eb duket si nj\u00eb model demokratik, por cili ka qen\u00eb rezultati ose produkti i k\u00ebtij zhvillimi?! Zgjedhjet kan\u00eb favorizuar gjithmon\u00eb\u00a0 grupe t\u00eb ngushta interesash q\u00eb nuk jan\u00eb elita universitare, shpesh jo politike, p\u00ebrgjith\u00ebsisht t\u00eb mbyllur e q\u00eb vet\u00ebm nd\u00ebrrojn\u00eb vendet me njeri tjetrin. Madje, fatkeq\u00ebsisht, k\u00ebto grupe kan\u00eb mpleksje interesash edhe me grupe apo individ\u00eb jasht\u00eb universiteteve dhe me prapavij\u00eb t\u00eb rrezikshme. Ligji i arsimit t\u00eb lart\u00eb duket qart\u00eb\u00a0 se\u00a0\u00a0 e ka favorizuar s\u00eb tep\u00ebrmi k\u00ebt\u00eb gjendje t\u00eb mbrapsht\u00eb. Kam informacione\u00a0 q\u00eb po kandidojn\u00eb shum\u00eb nga k\u00ebto grupe t\u00eb vogla, madje diku\u00a0 fare trup\u00ebrisht edhe si kandidatur\u00eb e vetme me mb\u00ebshtetje politike dhe t\u00eb\u00a0 grupeve t\u00eb njohura p\u00ebr veprimtari q\u00eb nuk kan\u00eb t\u00eb b\u00ebjn\u00eb me universitetin. K\u00ebto grupe kan\u00eb interesa direkte fitimi n\u00eb universitete me prona dhe tender\u00eb, madje edhe me em\u00ebrime pedagog\u00ebsh dhe punonj\u00ebsish t\u00eb administrat\u00ebs.<\/p>\n

At\u00ebher\u00eb shtrohet pyetja: si ka mund\u00ebsi q\u00eb n\u00eb nj\u00eb universitet me rreth 10 mij\u00eb student\u00eb nj\u00eb person mediok\u00ebr qenka e vetmja kandidatur\u00eb! Kush nuk lejon t\u00eb kandidojn\u00eb t\u00eb tjer\u00eb?! \u00c7far\u00eb mekanizma kan\u00eb vepruar? A \u00ebsht\u00eb n\u00eb dijeni Ministria e Arsimit znj. Besa Shahini p\u00ebr k\u00ebt\u00eb paudh\u00ebsi\u00a0\u00a0 q\u00eb e shpie nivelin e Arsimit t\u00eb Lart\u00eb shqiptar\u00eb n\u00eb zgrip? A\u00a0\u00a0\u00a0 \u00ebsht\u00eb n\u00eb dijeni dhe\u00a0\u00a0 p\u00ebr \u00e7far\u00eb arsye\u00a0 po hesht p\u00ebr k\u00ebt\u00eb z. Lul\u00ebzim Basha\u00a0 kryetari i opozit\u00ebs q\u00eb duhej ta shikonte n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kritike k\u00ebt\u00eb zhvillim denigrues t\u00eb votimit n\u00eb arsimin e lart\u00eb? A jan\u00eb n\u00eb dijeni ambasadat per\u00ebndimore t\u00eb atashuara n\u00eb Shqip\u00ebri dhe konkretisht\u00a0 z. Luigji\u00a0 Soreka\u00a0 q\u00eb monitoron procesin\u00a0 p\u00ebr k\u00ebt\u00eb katrahur\u00eb n\u00eb arsimin shqiptar\u00eb, ku eliminohet hapur konkurrimi demokratik dhe sidomos n\u00eb institucionet e dijes? Nuk i lejon politika apo bota e krimit t\u00eb konkurrojn\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt?! \u00c7far\u00eb interesash p\u00ebrfaq\u00ebson kjo kandidatur\u00eb e vetme?! Mund t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsoj \u00e7do interes tjet\u00ebr, por jo at\u00eb t\u00eb universitetit. Dhe n\u00eb se\u00a0 nuk\u00a0 e besoni hetojeni se mund ti gjeni\u00a0 aty arsyet. \u00cbsht\u00eb e kuptueshme at\u00ebher\u00eb se ky model zgjedhjesh ka l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb universiteteve t\u00eb rinj t\u00eb talentuar dhe vendet e tyre t\u00eb pun\u00ebs rektor\u00ebt dhe dekan\u00ebt ua kan\u00eb dh\u00ebn\u00eb t\u00eb af\u00ebrmve, miqve me lidhje nepotike, ose, m\u00eb keq akoma, duke abuzuar me rekrutimet. Kjo ka nxitur largimin masiv t\u00eb trurit dhe sidomos ekselent\u00ebt q\u00eb \u00ebsht\u00eb nj\u00eb prioritet i qart\u00eb i qeveris\u00eb.<\/p>\n

N\u00eb nj\u00eb k\u00ebndv\u00ebshtrim tjet\u00ebr, nga protestat e student\u00ebve dhe raportet e anketimeve apo edhe ato t\u00eb KLSH duket se ky model shpesh prodhon rektor\u00eb dhe dekan\u00eb arrogant\u00eb dhe q\u00eb abuzojn\u00eb skajsh\u00ebm me fondet publike dhe ato t\u00eb tarifave t\u00eb student\u00ebve. K\u00ebto pasoja i vuajn\u00eb universitetet, student\u00ebt dhe pedagog\u00ebt. Kjo pap\u00ebrgjegjshm\u00ebri n\u00eb drejtim po i shkat\u00ebrron universitetet tona. N\u00ebp\u00ebr to\u00a0 jan\u00eb em\u00ebruar militant\u00eb partish\u00a0 nga t\u00eb gjitha krah\u00ebt dhe shpesh njer\u00ebz q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsojn\u00eb edhe interesa t\u00eb bizneseve dhe kompanive t\u00eb oligark\u00ebve. Por s\u2019duhet t\u00eb harrojm\u00eb p\u00ebr asnj\u00eb \u00e7ast se administrator\u00ebt, rektor\u00ebt dhe dekan\u00ebt e universiteteve tona publike manaxhojn\u00eb rreth 130-140 milion\u00eb euro n\u00eb vit. Student\u00ebt paguajn\u00eb tarifa t\u00eb shtrenjta, por kushtet n\u00eb auditore jan\u00eb mizerab\u00ebl, pedagog\u00ebt dhe student\u00ebt nuk kan\u00eb \u00a0kushte elementare, student\u00ebt nuk kan\u00eb as PC n\u00eb klasa, bibliotekat nuk kan\u00eb libra, kushtet higjienike jan\u00eb p\u00ebr tok\u00eb, etj. Ku i \u00e7ojn\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto fonde administrator\u00ebt dhe rektor\u00ebt?! Kujt i raportojn\u00eb? Kush i kontrollon?!<\/p>\n

<\/div>\n
<\/div>\n

Por ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb m\u00eb e keqja, mediokriteti, arroganca, abuzimet e rektor\u00ebve dhe dekan\u00ebve i kan\u00eb izoluar universitetet tona nga bota, nga\u00a0 studimet, nga shkenca, nga krijimet, \u00e7ka \u00ebsht\u00eb e paimagjinueshme n\u00eb k\u00ebt\u00eb shekull. Ndaj pyetja themelore q\u00eb duhet t\u00eb shtrohet\u00a0 \u00ebsht\u00eb: si arrijn\u00eb vall\u00eb t\u00eb zgjidhen k\u00ebta njer\u00ebz mediok\u00ebr si rektor\u00eb dhe dekan\u00eb? E ky \u00ebsht\u00eb nj\u00eb aspekt shum\u00eb i dhimbsh\u00ebm.\u00a0Vota n\u00eb universitete ka degraduar akoma m\u00eb keq se ajo politike. Mekanizmat q\u00eb p\u00ebrdorin k\u00ebto klane gjoja p\u00ebr t\u2018u votuar jan\u00eb okulte, duke p\u00ebrfshir\u00eb nepotizmin, abuzimin me premtime p\u00ebr pun\u00ebsim apo grada e tituj, korrupsionin, presionin sidomos mbi asistent\u00ebt e rinj, premtimet abuzive ndaj student\u00ebve, e deri tek indiciet p\u00ebr blerje vote dhe p\u00ebr aktivizim t\u00eb grupeve nga jasht\u00eb universitetit, me mjete t\u00eb ndryshme presioni dhe joshjeje ndaj pedagog\u00ebve (rasti i UT n\u00eb zgjedhjet e fundit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebs).<\/p>\n

Cilat jan\u00eb k\u00ebshtu interesat baz\u00eb p\u00ebr t\u2019u zgjedhur rektor apo dekan? Ato nuk jan\u00eb interesa akademike apo p\u00ebr t\u00eb kontribuar n\u00eb zhvillimin e universitetit, por kryesisht t\u00eb lidhura me pasurimin n\u00eb forma nga m\u00eb t\u00eb ndryshmet, me p\u00ebrdorimin e postit p\u00ebr interesa private: OJQ, zyra konsulence, avokatie, projektimi, klinika private, etj., apo dhe me privilegje t\u00eb tjera abuzive (pun\u00ebsimet abuzive, promovimet abuzive me grada e tituj, etj.<\/p>\n

P\u00ebr t\u00eb gjitha k\u00ebto arsye qeverisja e universiteteve tona publike \u00ebsht\u00eb larg \u00e7do standardi t\u00eb nj\u00eb vet\u00ebqeverisje transparente n\u00eb t\u00eb gjitha planet: institucional, financiar, madje edhe akademik e shkencor. Madje, duket se kjo situat\u00eb \u00ebsht\u00eb p\u00ebrkeq\u00ebsuar me shpejt\u00ebsi dhe ka b\u00ebr\u00eb q\u00eb rektori, administratori dhe dekan\u00ebt t\u00eb sundojn\u00eb universitetin sikur jan\u00eb pronar\u00eb dhe jo t\u00eb zgjedhur.\u00a0Kjo ka sjell\u00eb q\u00eb universitetet publike t\u00eb shnd\u00ebrrohen n\u00eb institucione t\u00eb mbyllura n\u00eb vetvete, q\u00eb gjoja vet\u00ebqeverisen,\u00a0por komuniteti akademik, student\u00ebt, dhe aq m\u00eb pak prind\u00ebrit, publiku dhe gjith\u00eb shoq\u00ebria din\u00eb shum\u00eb pak se si qeverisen ato, cili \u00ebsht\u00eb niveli i zhvillimit t\u00eb tyre dhe \u00e7far\u00eb roli mund t\u00eb luajn\u00eb ato jo vet\u00ebm p\u00ebr shkollimin universitar t\u00eb t\u00eb rinjve, por edhe p\u00ebr zhvillimin t\u00ebr\u00ebsor t\u00eb vendit.<\/p>\n

Si p\u00ebrfundim, mund t\u00eb themi se ky model i zgjedhjes s\u00eb rektor\u00ebve dhe dekan\u00ebve mbjell mediokritetin, arroganc\u00ebn, dhe abuzimin n\u00eb drejtimin e universiteteve, \u00e7ka \u00e7on n\u00eb shkat\u00ebrrimin e k\u00ebsaj pasurie publike dhe t\u00eb shum\u00eb qendrave t\u00eb dijes t\u00eb vendit. Vet\u00ebm se ky nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb d\u00ebm e as i p\u00ebrkohsh\u00ebm, kjo ka shijen e nj\u00eb tragjedie q\u00eb do t\u00eb b\u00ebhet mbizot\u00ebruese, ndaj k\u00ebrkon vendime t\u00eb guximshme politike. Ky model duket flakur sa m\u00eb shpejt si nj\u00eb model thell\u00ebsisht i d\u00ebshtuar, abuziv dhe populist, p\u00ebr t\u00eb hapur rrug\u00ebn q\u00eb Shqip\u00ebria t\u00eb aplikoj\u00eb modelet m\u00eb t\u00eb p\u00ebrparuara t\u00eb per\u00ebndimit. Qeveria, por duke u p\u00ebrfshir\u00eb edhe\u00a0 opozita, duhet ta shfryt\u00ebzojn\u00eb k\u00ebt\u00eb situate me nj\u00eb mir\u00ebkuptim qoft\u00eb edhe t\u00eb sforcuar, p\u00ebr t\u00eb krijuar dhe p\u00ebr ta ndryshuar me shpejt\u00ebsi k\u00ebt\u00eb model. Rektor\u00ebve dhe dekan\u00ebve u ka p\u00ebrfunduar mandati dhe ata duhet t\u00eb z\u00ebvend\u00ebsohen, sepse do t\u00eb jen\u00eb pengesa kryesore p\u00ebr t\u00eb ndryshuar modelin e degraduar t\u00eb zgjedhjeve. Ata duhet nxjerr\u00eb nga zyra me zgjedhje t\u00eb v\u00ebrteta. Kjo duhet b\u00ebr\u00eb tani pa humbur asnj\u00eb dit\u00eb. Pas 4 viteve do t\u00eb jet\u00eb shum\u00eb von\u00eb. Vet\u00ebm k\u00ebshtu pedagog\u00ebt do shp\u00ebtojn\u00eb nga presionet banditeske p\u00ebr vot\u00eb nga ana e dekan\u00ebve apo rektor\u00ebve. Degradimi i universiteteve vet\u00ebm k\u00ebshtu do t\u00eb arrij\u00eb t\u00eb ndalet, dhe shpresa rinore do t\u00eb ringjallet dhe frym\u00ebmarrja e meritokracis\u00eb n\u00ebp\u00ebr auditor\u00ebt e dijes do t\u00eb jet\u00eb e leht\u00eb dhe frym\u00ebzuese.<\/p>\n

 <\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n

<\/main><\/p>\n

<\/p>\n
<\/div>\n

<\/ins><\/div>\n