{"id":22294,"date":"2020-05-28T18:28:02","date_gmt":"2020-05-28T16:28:02","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=22294"},"modified":"2020-05-28T18:28:02","modified_gmt":"2020-05-28T16:28:02","slug":"viti-1000-duke-pritur-apokalipsin-e-pare","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294","title":{"rendered":"VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d"},"content":{"rendered":"<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Pyetja num\u00ebr 1: a do t\u00eb blinit sht\u00ebpi po t\u00eb dinit se nj\u00eb meteor do t\u2019ju b\u00ebj\u00eb cop\u00eb? Pyetja 2: do t\u00eb b\u00ebnit f\u00ebmj\u00eb n\u00ebse do t\u00eb ishit i sigurt\u00eb se jan\u00eb t\u00eb destinuar t\u00eb vdesin n\u00eb luft\u00eb? Pyetja 3: do t\u00eb investonit n\u00eb Burs\u00eb n\u00ebse aksionet tuaj jan\u00eb t\u00eb d\u00ebnuar t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb pashitsh\u00ebm, si pasoj\u00eb e fundit t\u00eb bot\u00ebs? Nj\u00ebmb\u00ebdhjet\u00eb shekuj m\u00eb par\u00eb, pak p\u00ebrpara vitit 1000 t\u00eb epok\u00ebs s\u00eb krishter\u00eb, njer\u00ebzimi b\u00ebnte po k\u00ebto pyetje (p\u00ebrve\u00e7 t\u00eb tret\u00ebs, pasi Bursa e aksionet ende nuk ekzistonin); pastaj, duke besuar n\u00eb afrimin e Dit\u00ebs s\u00eb gjykimit, u paralizua.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Lamtumir\u00eb projekte, bij, investime: bota u pushtua nga psikoza e fundit t\u00eb af\u00ebrt. \u201cNj\u00eb mij\u00eb dhe s\u2019ka m\u00eb\u201d, kishte parath\u00ebn\u00eb Jezu Krishti. Madje edhe nj\u00eb antiklerik si Kardu\u00e7i, 900 vite m\u00eb von\u00eb, kishte shprehur mir\u00ebkuptim p\u00ebr ata q\u00eb kishin besuar tek profecia.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Viti i Ri mes frik\u00ebs<br \/>\nM\u00eb pas erdhi nata e Sh\u00ebn Silvestrit e vitit 999: nj\u00eb nat\u00eb e gjat\u00eb dhe e trisht\u00eb, pa festime, madje edhe pa at\u00eb alegrin\u00eb e detyruar q\u00eb kan\u00eb t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebng\u00ebt e fundit t\u00eb mjelmave. Por dit\u00ebn tjet\u00ebr, kur k\u00ebndez\u00ebt nis\u00ebn t\u00eb k\u00ebndojn\u00eb, njer\u00ebzimi pa se nuk kishte ndodhur asgj\u00eb. Ishte pothuajse nj\u00eb mrekulli, nj\u00eb premtim p\u00ebr nj\u00eb jet\u00eb t\u00eb re. \u201cDielli, burimi i p\u00ebrjetsh\u00ebm i jet\u00ebs doli triumfues\u2026 Dielli! Dielli! Fundi i bot\u00ebs ishte shtyr\u00eb\u2026\u201d<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Ajo dit\u00eb u pasua nga nj\u00eb periudh\u00eb euforie t\u00eb madhe: nj\u00eb lloj shkarkimi adrenaline, si ajo q\u00eb organizmi prodhon pas nj\u00eb goditjeje. Toka t\u00eb papunuara nis\u00ebn t\u00eb shfryt\u00ebzohen, t\u00eb bonifikohen e riciklohen n\u00eb fusha. T\u00eb krishter\u00ebt nis\u00ebn s\u00ebrish t\u00eb b\u00ebjn\u00eb f\u00ebmij\u00eb dhe, n\u00ebse m\u00eb pas i d\u00ebrgonin n\u00eb luft\u00eb, kjo nuk ndodhte prej intrigave t\u00eb Satanait, por p\u00ebr t\u00eb \u00e7liruar Jeruzalemin nga t\u00eb pafet\u00eb. N\u00eb nd\u00ebrkoh\u00eb, Europa ishte \u201cmbuluar nga nj\u00eb mantel kishash\u201d, si\u00e7 shkruante nj\u00eb frat i asaj kohe.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Nj\u00eb mij\u00eb dhe s\u2019ka m\u00eb! Shum\u00eb sugjestionuese. M\u00ebkat q\u00eb ndoshta t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebto jan\u00eb false: vargjet e m\u00ebhersh\u00ebm jan\u00eb p\u00ebr t\u2019u hedhur tej, apo t\u00eb pakt\u00ebn p\u00ebr t\u2019u trajtuar si nj\u00eb p\u00ebrrall\u00eb t\u00eb v\u00ebllez\u00ebrve Grim. \u201cQ\u00eb njer\u00ebzit prisnin fundin e bot\u00ebs n\u00eb p\u00ebrfundim t\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb par\u00eb, kjo<span class=\"Apple-converted-space\">\u00a0\u00a0<\/span>\u00ebsht\u00eb nj\u00eb legjend\u00eb e krijuar m\u00eb pas, n\u00eb periudh\u00ebn mes viteve 500 dhe epok\u00ebs romantike\u201d, shpjegon Glauko Kantarela, docent i historis\u00eb mesjetare n\u00eb Universitetin e Bolonj\u00ebs. \u201cMadje edhe fraza e famshme \u2018Nj\u00eb mij\u00eb dhe nuk ka m\u00eb\u2019 \u00ebsht\u00eb false: nuk b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr nj\u00eb profeci t\u00eb Jezusit, por p\u00ebr nj\u00eb shpikje t\u00eb Kardu\u00e7it\u201d.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.12-AM.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-191090\" src=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.12-AM.jpg\" sizes=\"(max-width: 1546px) 100vw, 1546px\" srcset=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.12-AM.jpg 1546w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.12-AM-300x185.jpg 300w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.12-AM-768x473.jpg 768w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.12-AM-1024x631.jpg 1024w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.12-AM-750x462.jpg 750w\" alt=\"\" width=\"1546\" height=\"952\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Profesor Kantarela nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb solist q\u00eb k\u00ebndon jasht\u00eb korit: sot, pothuajse t\u00eb gjith\u00eb historian\u00ebt e Mesjet\u00ebs mendojn\u00eb pothuajse t\u00eb gjith\u00eb k\u00ebshtu. Ata q\u00eb kontestuan t\u00eb par\u00ebt rr\u00ebfimin tradicional p\u00ebr Vitin Nj\u00eb Mij\u00eb ishin disa studiues francez\u00eb t\u00eb viteve 900: Mark Bloh, Henri Fokijo, Edmond Ponjo dhe mbi t\u00eb gjitha Zhorzh Dubi, docent i prestigjozit College de France dhe an\u00ebtar i akademis\u00eb franceze. Sot, n\u00eb pozicionin e Kardu\u00e7it mbeten vet\u00ebm disa tradicionalist\u00eb t\u00eb pakthyesh\u00ebm, mes t\u00eb cil\u00ebve Jyrgen Mitke, docent n\u00eb Haidelberg.<br \/>\nFrik\u00ebra t\u00eb fshehura<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">P\u00ebrse ka z\u00ebn\u00eb vend tendenca revizioniste? \u201cN\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, duhet q\u00eb t\u00eb pyesim p\u00ebrse lindi miti\u201d, thot\u00eb Kantarela. \u201cN\u00eb fakt, mes autor\u00ebve antik\u00eb q\u00eb kan\u00eb shkruajtur p\u00ebr periudh\u00ebn n\u00eb fjal\u00eb, asnj\u00ebri nuk flet p\u00ebr terror t\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arit: vet\u00ebm nj\u00ebri, Rudolf Glabri shkruan diku shkurt p\u00ebr nj\u00eb lidhje t\u00eb mundshme mes disa ngjarjeve q\u00eb ndodhnin dhe nj\u00eb profecie biblike. Me aq sa dim\u00eb, ata q\u00eb shpall\u00ebn se dita e gjykimit ishte af\u00ebr ishin vet\u00ebm dy predikues, nj\u00ebri n\u00eb Toskan\u00eb dhe tjetri n\u00eb Paris; por b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr raste t\u00eb izoluar, jo p\u00ebr nj\u00eb tendenc\u00eb masive\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Megjithat\u00eb, tradicionalisti Mitke nuk heq dor\u00eb. Autor\u00ebt antik\u00eb nuk kan\u00eb shkruajtur p\u00ebr psikoz\u00ebn e Mij\u00ebvje\u00e7arit? Sipas studiuesit gjerman kjo ndodh vet\u00ebm sepse, duke jetuar n\u00eb nj\u00eb epok\u00eb \u201cmashkullore\u201d, historiograf\u00ebt mesjetar\u00eb kishin turp q\u00eb t\u00eb rr\u00ebfenin p\u00ebr frik\u00ebrat e tyre. Ve\u00e7 t\u00eb tjerash, Rudolf Glabri nuk duhet n\u00ebnvler\u00ebsuar: n\u00ebse rr\u00ebfimi i tij p\u00ebr Dit\u00ebn e Gjykimit \u00ebsht\u00eb i shkurt\u00ebr, kjo ndodh sepse teksti q\u00eb ka mb\u00ebrritur tek ne \u00ebsht\u00eb i mang\u00ebt. At\u00ebher\u00eb, kush ka t\u00eb drejt\u00eb? E rishohim nga e para problemin.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.25-AM.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-191091\" src=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.25-AM.jpg\" sizes=\"(max-width: 1136px) 100vw, 1136px\" srcset=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.25-AM.jpg 1136w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.25-AM-300x220.jpg 300w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.25-AM-768x564.jpg 768w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.25-AM-1024x752.jpg 1024w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.25-AM-750x551.jpg 750w\" alt=\"\" width=\"1136\" height=\"834\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Djalli n\u00eb kat\u00ebrsh<br \/>\nN\u00eb parim nuk ishte fraza false e Jezusit, por libri i fundit i Bibl\u00ebs, Apokalipsi, ku thuhet: \u201cM\u00eb pas pa nj\u00eb engj\u00ebll q\u00eb zbriste nga qielli me \u00e7el\u00ebsin e humner\u00ebs dhe nj\u00eb zinxhir t\u00eb madh n\u00eb dor\u00eb. E mb\u00ebrtheu dragoin, gjarp\u00ebrin antik \u2013 dometh\u00ebn\u00eb djallin, satanain \u2013 dhe e lidhi me zinxhir\u00eb p\u00ebr nj\u00eb mij\u00eb vjet\u201d. Por m\u00eb pas, me kalimin e nj\u00eb mij\u00ebvje\u00e7ari \u201csatanai do t\u00eb clirohet nga burgu dhe do t\u00eb arrij\u00eb t\u00eb josh\u00eb shtetet\u201d. At\u00ebher\u00eb t\u00eb fuqishmit e bot\u00ebs, t\u00eb frym\u00ebzuar prej tij, do t\u00eb nisin nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb madhe, por \u201cnj\u00eb zjarr zbriti nga qielli e i p\u00ebrlau dhe djalli p\u00ebrfundoi n\u00eb kazanin e zjarrit dhe squfurit\u201d. Le ta themi: teksti nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb kryevep\u00ebr qart\u00ebsie, n\u00eb disa vargje i ngjan profecive t\u00eb famshme t\u00eb Nostradamusit, ku mund t\u00eb lexosh gjith\u00e7ka, dhe t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn e gjith\u00e7kaje. K\u00ebtu, me pak fantazi, mund t\u00eb deduktohet kjo: engj\u00eblli i p\u00ebrmendur \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb lajm\u00ebron Marin\u00eb, p\u00ebr lindjen e Jezusit; ardhja e Mesias e fut n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi satanain (zinxhir\u00ebt); por nj\u00eb mij\u00eb vite pas Krishtit, djalli kthehet n\u00eb \u201cliri t\u00eb p\u00ebrkohshme\u201d dhe pak p\u00ebrpara se t\u00eb p\u00ebrballet me Gjykimin e Fundit, prej ku do t\u00eb dal\u00eb i humbur, shp\u00ebrthen nj\u00eb kasaphan\u00eb q\u00eb p\u00ebrfshin gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">N\u00eb gjith\u00eb frontet<br \/>\nTani t\u00eb vihemi n\u00eb pozit\u00ebn e nj\u00eb besimtari t\u00eb shekullit X, q\u00eb njeh rr\u00ebfimin e apokalipsit dhe t\u00eb hedhim syt\u00eb p\u00ebrreth. Europa nuk po ec\u00ebn mir\u00eb: ka zi buke, murtaj\u00eb, kanosje nga Lindja (hungar\u00ebt), nga veriu (viking\u00ebt) dhe nga jugu (arab\u00ebt). Dhe n\u00eb fundin e mij\u00ebvje\u00e7arit shum\u00ebfishohen ngjarjet q\u00eb duket se v\u00ebn\u00eb n\u00eb jet\u00eb t\u00eb famshmen profeci biblike: nj\u00eb t\u00ebrmet (Benevento 990) mund t\u00eb jet\u00eb shenja q\u00eb Satanai ka hedhur tej zinxhir\u00ebt e tij; nj\u00eb zbarkim i fuqish\u00ebm i viking\u00ebve (Angli 991) \u00ebsht\u00eb ndoshta fillimi i \u201cluft\u00ebs s\u00eb madhe finale\u201d; dhe n\u00eb fund, nj\u00eb shp\u00ebrthim (Vezuvi 993) sjell n\u00eb v\u00ebmendje \u201czjarrin nga qielli\u201d. Rudolf Glabri u tmerrua mbi t\u00eb gjitha nga shp\u00ebrthimi. N\u00eb Historit\u00eb e tij, murgu transalpin na jep nj\u00eb p\u00ebrshkrim t\u00eb ngjarjes: \u201cMali Vezuv, rriti numrin e goj\u00ebve t\u00eb tij dhe nisi t\u00eb vjell\u00eb, bashk\u00eb me zjarrin dhe squfurin, edhe nj\u00eb sasi masash shum\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, q\u00eb shkonin deri n\u00eb tre milje distanc\u00eb; dhe me gjith\u00eb k\u00ebto e b\u00ebri t\u00eb pabanuesh\u00ebm territorin pran\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Zjarr dhe flak\u00eb<br \/>\nN\u00eb ato vite nuk shkonin n\u00eb zjarr vet\u00ebm rrethinat e Vezuvit: m\u00eb par\u00eb u dogj Kisha e Mont Saint-Michel, n\u00eb Normandi, m\u00eb pas \u00e7atia e Bazilik\u00ebs s\u00eb par t\u00eb Sh\u00ebn Pjetrit, n\u00eb Rom\u00eb. Rudolfi rr\u00ebfen: \u201cAt\u00ebher\u00eb nj\u00eb mas\u00eb besimtar\u00ebsh, duke mos gjetur m\u00ebnyr\u00eb p\u00ebr t\u00eb penguar tragjedin\u00eb, rendi masivisht me britma d\u00ebshp\u00ebrimi drejt vendit ku ishte varrosur princi i t\u00eb gjith\u00eb apostujve, t\u00eb trembur se, n\u00ebse nuk do t\u00eb mbronin menj\u00ebher\u00eb Kish\u00ebn, shum\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn do t\u00eb braktisnin fen\u00eb\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Ka edhe m\u00eb: fundi i mij\u00ebvje\u00e7arit t\u00eb par\u00eb qe mushur edhe me ngjarje q\u00eb Apokalipsi nuk i kish parashikuar. Vet\u00eb Rudolfi ka b\u00ebr\u00eb nj\u00eb list\u00eb n\u00eb librin e tij: n\u00eb n\u00ebntor 996 u pa n\u00eb Detin e Veriut nj\u00eb balen\u00eb e madhe sa nj\u00eb ishull; n\u00eb maj 997, n\u00eb Orleans nga nj\u00eb imazh i Krishtit kishin dal\u00eb lot\u00eb dhe k\u00ebmbana e nj\u00eb kishe nisi t\u00eb bjer\u00eb, sepse nj\u00eb ujk ishte kapur n\u00eb zinxhirin e saj; n\u00eb fund, nj\u00eb t\u00eb shtun\u00eb n\u00eb mbr\u00ebmje, n\u00eb vigjilje t\u00eb Krishtlindjeve u shfaq n\u00eb qiejt francez\u00eb nj\u00eb dragua shum\u00eb i madh fluoreshent, q\u00eb fluturonte nga veriu n\u00eb jug.<br \/>\nTani \u00ebsht\u00eb e qart\u00eb se nj\u00eb mendje me fantazi, e prirur t\u00eb besoj\u00eb n\u00eb ujq q\u00eb u bien k\u00ebmbanave apo dragonj fluturues, do t\u00eb kish besuar edhe n\u00eb fundin e bot\u00ebs. E megjithat\u00eb, frati yn\u00eb nuk e b\u00ebri: u kufizua q\u00eb t\u00eb p\u00ebrmendte vet\u00ebm profecin\u00eb biblike t\u00eb \u00e7lirimit t\u00eb Satanait, me nj\u00eb herezi q\u00eb po p\u00ebrhapej n\u00eb Sardenj\u00eb dhe n\u00eb Spanj\u00eb. Pastaj \u00ebsht\u00eb logjike: Rudolfi shkruante kur viti Nj\u00eb Mij\u00eb kishte kaluar tashm\u00eb, ndon\u00ebse prej pak koh\u00ebsh; pra n\u00ebse p\u00ebrmendte gabimet e shekullit X, e b\u00ebnte p\u00ebr t\u00eb zmadhuar m\u00eb shum\u00eb sukseset e shekullit XI, jo p\u00ebr t\u00eb zymt\u00ebsuar t\u00eb ardhmen.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">P\u00ebrg\u00ebnjeshtrime<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.41-AM.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-191092\" src=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.41-AM.jpg\" sizes=\"(max-width: 2298px) 100vw, 2298px\" srcset=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.41-AM.jpg 2298w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.41-AM-300x159.jpg 300w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.41-AM-768x406.jpg 768w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.41-AM-1024x542.jpg 1024w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.20.41-AM-750x397.jpg 750w\" alt=\"\" width=\"2298\" height=\"1216\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">E kot\u00eb t\u00eb gjesh prova t\u00eb psikoz\u00ebs s\u00eb fundit t\u00eb mij\u00ebvje\u00e7arit n\u00eb t\u00eb tjer\u00eb tekste t\u00eb periudh\u00ebs 950- 1050: madje ndonj\u00ebher\u00eb gjen tregues p\u00ebr t\u00eb kund\u00ebrt\u00ebn. P\u00ebr shembull, rreth vitit 998 nj\u00eb far\u00eb Aboni, abat n\u00eb lugin\u00ebn e Loiras, n\u00eb nj\u00eb Liber Apologeticus shkruante: \u201cKam d\u00ebgjuar t\u2019i predikohet popullit n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb n\u00eb Paris, q\u00eb Antikrishti do t\u00eb vinte n\u00eb fundin e vitit Nj\u00eb Mij\u00eb dhe q\u00eb menj\u00ebher\u00eb do t\u00eb pasohej nga gjykimi universal. Kam kund\u00ebrshtuar me forc\u00eb k\u00ebt\u00eb opinion\u201d. Pra, predikuesit e rrall\u00eb t\u00eb fatkeq\u00ebsis\u00eb p\u00ebrg\u00ebnjeshtroheshin dhe margjinalizoheshin prej hierarkive.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Por n\u00eb fund, p\u00ebrtej asaj q\u00eb thon\u00eb tekstet mesjetar\u00eb, p\u00ebr t\u00eb patur t\u00eb pakt\u00ebn dyshime mbi psikoz\u00ebn e vitit Nj\u00eb Mij\u00eb mjafton t\u00eb arsyetosh me mendje t\u00eb ftoht\u00eb: \u201cN\u00eb shekullin X, bota e krishter\u00eb nuk kishte nj\u00eb kalendar unik\u201d, thot\u00eb Kantarela. \u201cN\u00eb Rom\u00eb, viti i ri ishte n\u00eb janar, por n\u00eb Piza, n\u00eb Angli dhe n\u00eb Irland\u00eb e festonin n\u00eb 25 mars, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb Perandoria bizantine p\u00ebrve\u00e7 pjes\u00ebs s\u00eb Italis\u00eb e shtynin p\u00ebr n\u00eb shtator. N\u00eb k\u00ebt\u00eb kuad\u00ebr, cila mund t\u00eb ket\u00eb qen\u00eb \u201cnata e Kardu\u00e7it\u201d? Duhet t\u00eb mendojm\u00eb q\u00eb njer\u00ebzimi priste nj\u00eb fund bote me etapa: nj\u00eb hipotez\u00eb absurde\u201d.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">\u201cVe\u00e7 k\u00ebsaj\u201d, vazhdon eksperti, \u201cka edhe nj\u00eb arsye teologjike p\u00ebr t\u2019iu kund\u00ebrv\u00ebn\u00eb ides\u00eb q\u00eb bota priste nj\u00eb gjykim universal prapa qoshes. N\u00eb mendimin katolik askush, edhe ata q\u00eb kan\u00eb studiuar Shkrimet e Shenjt\u00eb, nuk mund t\u00eb thot\u00eb q\u00eb di projektet e Zotit: ky do t\u00eb ishte nj\u00eb m\u00ebkat i madh. Vet\u00ebm Kisha mund t\u00eb b\u00ebj\u00eb nj\u00eb interpretim autentik t\u00eb Bibl\u00ebs. Pra \u00ebsht\u00eb e pamendueshme q\u00eb n\u00eb Mesjet\u00eb t\u00eb kishte nj\u00eb l\u00ebvizje milenaristike pa miratimin e Rom\u00ebs: do t\u00eb trajtohej si nj\u00eb herezi\u201d.<br \/>\nKa nj\u00eb tjet\u00ebr arsye p\u00ebr t\u00eb dyshuar q\u00eb i v\u00eb vul\u00ebn: n\u00eb shekullin X, shumica e popullsis\u00eb europiane ishte analfabete; at\u00ebher\u00eb kush mund t\u00eb kishte studiuar nj\u00eb lib\u00ebr si Apokalipsi, p\u00ebrve\u00e7 ndonj\u00eb eruditi, njeri t\u00eb Kish\u00ebs? N\u00ebnt\u00eb t\u00eb krishter\u00eb n\u00eb dhjet\u00eb nuk mund t\u00eb kishin frik\u00eb nga profecia biblike, p\u00ebr arsyen e thjesht\u00eb se as nuk e dinin \u00e7far\u00eb ishte.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Lindja e nj\u00eb legjende<br \/>\nPor n\u00ebse psikoza e Vitit nj\u00eb Mij\u00eb nuk ekzistoi asnj\u00ebher\u00eb, at\u00ebher\u00eb mbetet t\u00eb kuptohet kur dhe p\u00ebrse u krijua ai mit. Ka pasur p\u00ebrgjegj\u00ebs t\u00eb ndrysh\u00ebm, nj\u00ebri i pavullnetsh\u00ebm dhe shum\u00eb t\u00eb vullnetsh\u00ebm, t\u00eb gjith\u00eb t\u00eb bashkuar t\u00eb pakt\u00ebn n\u00eb fillim, nga tunikat e p\u00ebrbashk\u00ebta t\u00eb murgut. I pari qe prifti belg, Sigebert i Gembluse, \u201cfajtor\u201d se u kish l\u00ebn\u00eb pasardh\u00ebsve nj\u00eb Kronografi ku sinjalizonte se n\u00eb vitin Nj\u00eb Mij\u00eb ishte dukur nj\u00eb komet\u00eb: shum\u00eb ftoht\u00eb, pa komente apo lidhje me profeci biblike.<\/span><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Kat\u00ebr shekuj m\u00eb von\u00eb, lajmi i yllit me bisht u mor nga nj\u00eb tjet\u00ebr murg, abati gjerman Johan Tritemius, nj\u00eb humanist i apasionuar. Autor i nj\u00eb libri t\u00eb njohur si Analet e Hirsaut, Johanes ishte m\u00eb pak esencial se sa Sigeberti; k\u00ebshtu n\u00eb faqet e tij, kometa e shfaqur disa shekuj m\u00eb her\u00ebt u pasurua me mbiemrin \u201ce tmerrshme\u201d dhe nj\u00eb fjali: \u201cShum\u00eb, kur e pan\u00eb menduan se erdhi dita e fundit t\u00eb bot\u00ebs\u201d.<\/span><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.21.29-AM.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-full wp-image-191093\" src=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.21.29-AM.jpg\" sizes=\"(max-width: 2530px) 100vw, 2530px\" srcset=\"https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.21.29-AM.jpg 2530w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.21.29-AM-300x145.jpg 300w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.21.29-AM-768x370.jpg 768w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.21.29-AM-1024x494.jpg 1024w, https:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2017\/02\/Screen-Shot-2017-09-23-at-11.21.29-AM-750x362.jpg 750w\" alt=\"\" width=\"2530\" height=\"1220\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"p1\"><span class=\"s1\">Propaganda<br \/>\nDhe zuri vend. Edhe sepse, n\u00eb 500 vite q\u00eb kaluan nga Tritemiusi, opinion leader-at e interesuar p\u00ebr ta akredituar legjend\u00ebn Vitit Nj\u00eb Mij\u00eb ishin t\u00eb shumt\u00eb: humanist\u00ebt e rilindjes p\u00ebr t\u00eb demonstruar se sa e err\u00ebt ishte mesjeta e hershme; protestant\u00ebt p\u00ebr t\u2019i v\u00ebn\u00eb nj\u00eb faj m\u00eb shum\u00eb kish\u00ebs katolike; iluminist\u00ebt e shtat\u00ebqind\u00ebs p\u00ebr t\u00eb nxjerr\u00eb n\u00eb pah ep\u00ebrsin\u00eb e arsyes ndaj supersticioneve t\u00eb \u201cshekujve t\u00eb err\u00ebt\u201d; n\u00eb fund romantik\u00ebt e tet\u00ebqind\u00ebs, t\u00eb mrekulluar nga t\u00eb gjith\u00eb misteret e t\u00eb kaluar\u00ebs son\u00eb t\u00eb larg\u00ebt. Pra, si\u00e7 shkruante 40 vjet m\u00eb par\u00eb Zhorzh Dubi, me kalimin e koh\u00ebs, legjenda e Vitit Nj\u00eb Mij\u00eb \u201cu shnd\u00ebrrua n\u00eb nj\u00eb mirazh historik, n\u00eb gjendje t\u00eb imponohej me leht\u00ebsi n\u00eb nj\u00eb univers mental q\u00eb ishte i prirur ta pranonte\u201d. \/<\/span><span class=\"s1\">Storica \u2013 Bota.al<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Pyetja num\u00ebr 1: a do t\u00eb blinit sht\u00ebpi po t\u00eb dinit se nj\u00eb meteor do t\u2019ju b\u00ebj\u00eb cop\u00eb? Pyetja 2: do t\u00eb b\u00ebnit f\u00ebmj\u00eb n\u00ebse do t\u00eb ishit i sigurt\u00eb se jan\u00eb t\u00eb destinuar t\u00eb vdesin n\u00eb luft\u00eb? Pyetja 3: do t\u00eb investonit n\u00eb Burs\u00eb n\u00ebse aksionet tuaj jan\u00eb t\u00eb d\u00ebnuar t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb pashitsh\u00ebm, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":22295,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[6,10,3],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Pyetja num\u00ebr 1: a do t\u00eb blinit sht\u00ebpi po t\u00eb dinit se nj\u00eb meteor do t\u2019ju b\u00ebj\u00eb cop\u00eb? Pyetja 2: do t\u00eb b\u00ebnit f\u00ebmj\u00eb n\u00ebse do t\u00eb ishit i sigurt\u00eb se jan\u00eb t\u00eb destinuar t\u00eb vdesin n\u00eb luft\u00eb? Pyetja 3: do t\u00eb investonit n\u00eb Burs\u00eb n\u00ebse aksionet tuaj jan\u00eb t\u00eb d\u00ebnuar t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb pashitsh\u00ebm, [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-05-28T16:28:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1220\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"558\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"11 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294\",\"name\":\"VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-28T16:28:02+00:00\",\"dateModified\":\"2020-05-28T16:28:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg\",\"width\":1220,\"height\":558},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Pyetja num\u00ebr 1: a do t\u00eb blinit sht\u00ebpi po t\u00eb dinit se nj\u00eb meteor do t\u2019ju b\u00ebj\u00eb cop\u00eb? Pyetja 2: do t\u00eb b\u00ebnit f\u00ebmj\u00eb n\u00ebse do t\u00eb ishit i sigurt\u00eb se jan\u00eb t\u00eb destinuar t\u00eb vdesin n\u00eb luft\u00eb? Pyetja 3: do t\u00eb investonit n\u00eb Burs\u00eb n\u00ebse aksionet tuaj jan\u00eb t\u00eb d\u00ebnuar t\u00eb b\u00ebhen t\u00eb pashitsh\u00ebm, [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2020-05-28T16:28:02+00:00","og_image":[{"width":1220,"height":558,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"11 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294","name":"VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg","datePublished":"2020-05-28T16:28:02+00:00","dateModified":"2020-05-28T16:28:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=22294"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg","width":1220,"height":558},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=22294#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"VITI 1000: Duke pritur \u201capokalipsin e par\u00eb\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg",1220,558,false]},"categories_names":{"6":{"name":"Aktualitet","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=6"},"10":{"name":"Histori","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=10"},"3":{"name":"Kryesore","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=3"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg",300,137,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg",305,140,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg",400,183,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg",600,274,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg",1024,468,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg",130,59,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Apokalipsi.jpg",1220,558,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22294"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=22294"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22294\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":22296,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/22294\/revisions\/22296"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/22295"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=22294"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=22294"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=22294"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}