Rana Foroohar<\/p>\n
Gjithmon\u00eb befasohem se sa lineare jan\u00eb shumica e mendimeve ekonomike.<\/p>\n
Ekonomist\u00ebt mbajn\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb prer\u00eb mbi nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb caktuar \u2013 tregtia e lir\u00eb ose po funksionon, ose nuk po funksionon, rregullimi ose \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm ose nuk \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm \u2013 dhe refuzojn\u00eb t\u00eb dalin nga \u201cbota\u201d e tyre, edhe kur bota e v\u00ebrtet\u00eb rezulton t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb vend i \u00e7rregullt dhe kompleks.<\/p>\n
Edhe profesioni tyre p\u00ebr fat t\u00eb keq nuk \u00ebsht\u00eb aq i ndrysh\u00ebm. \u00cbsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb se q\u00eb nga kriza financiare e vitit 2008 ne kemi l\u00ebvizur nga nocioni neoklasik, se dora e padukshme ka gjithmon\u00eb t\u00eb drejt\u00eb, n\u00eb nj\u00eb bot\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn edhe ekonomist\u00ebt kan\u00eb filluar t\u00eb marrin n\u00eb konsiderat\u00eb paragjykimet njer\u00ebzore, politik\u00ebn dhe realitetin institucional, kur hartojn\u00eb modelet e tyre.<\/p>\n
Covid-19 po i zbeh nga syt\u00eb tan\u00eb supozime t\u00eb tilla. Qoft\u00eb edhe duke dh\u00ebn\u00eb nj\u00eb mesazh t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm, q\u00eb politik\u00ebb\u00ebr\u00ebsit duhet ta d\u00ebgjojn\u00eb.<\/p>\n
N\u00ebse profesioni i ekonomistit do q\u00eb t\u00eb ndihmoj\u00eb n\u00eb zgjidhjen e problemeve globale, duke filluar q\u00eb nga pandemit\u00eb dhe ndryshimi i klim\u00ebs, e deri n\u00eb pabarazin\u00eb shoq\u00ebrore \u2013 ekonomist\u00ebt duhet t\u00eb mos p\u00ebrq\u00ebndrohen vet\u00ebm n\u00eb skajet e modeleve t\u00eb tyre, dhe t\u00eb mendojn\u00eb jasht\u00eb skemave.<\/p>\n
\u201cK\u00ebto lloje fenomenesh nuk funksionojn\u00eb k\u00ebshtu\u201d, thot\u00eb William Hines, kreu i nj\u00eb nj\u00ebsie t\u00eb OECD, t\u00eb quajtur Qasje t\u00eb Reja ndaj Sfidave Ekonomike, e ngritur n\u00eb vazhd\u00ebn e kriz\u00ebs financiare, p\u00ebr t\u00eb studiuar se si t\u00eb b\u00ebhet politik\u00ebb\u00ebrja m\u00eb e mir\u00eb brenda sistemeve komplekse.<\/p>\n
\u201cPandemit\u00eb nuk jan\u00eb lineare \u2013 ato jan\u00eb eksponenciale. Kur gj\u00ebrat shk\u00ebputen nga pista, ato jo gjithmon\u00eb kthehen n\u00eb nj\u00eb gjendje t\u00eb q\u00ebndrueshme. Po flasim p\u00ebr sisteme komplekse\u201d.<\/p>\n
E nj\u00ebjta gj\u00eb vlen p\u00ebr mjedisin, populizmin ose sistemin financiar dhe natyrisht ekonomin\u00eb globale.<\/p>\n
Nj\u00eb nga idet\u00eb m\u00eb jasht\u00eb normales: T\u00eb imagjinosh se si do t\u00eb p\u00ebrfundoj\u00eb Covid-19 \u2013 dhe si mund t\u00eb shpalosen borxhet e korporatave ose politikat monetare dhe fiskale \u2013 do t\u00eb k\u00ebrkoj\u00eb shum\u00eb mendime krijuese dhe komplekse, \u201cjasht\u00eb skemave\u201d, dhe jo modele q\u00eb i shohim n\u00eb shkenc\u00ebn e p\u00ebrditshme ekonomike. Efikasiteti \u00ebsht\u00eb homogjen. Maksimumi i fitimit dhe \u201cvlera\u201d e aksionerit jan\u00eb koncepte relativisht t\u00eb thjeshta p\u00ebr t\u2019u kuptuar, edhe n\u00ebse ato krijojn\u00eb shum\u00eb rreziqe t\u00eb fshehura.<\/p>\n
Ekonomist\u00ebt q\u00eb duan t\u00eb ndihmojn\u00eb p\u00ebr t\u00eb zgjidhur problemet e bot\u00ebs duhet t\u00eb p\u00ebrqafojn\u00eb larmin\u00eb dhe kompleksitetin. Profesioni i ekonomistit, megjith\u00eb disa p\u00ebrpjekje drejt diversitetit, \u00ebsht\u00eb ende bardh\u00eb e zi n\u00eb t\u00eb menduarit e tij, si\u00e7 jan\u00eb edhe politikan\u00ebt.<\/p>\n
Ekonomist\u00ebt nuk duhet t\u00eb flasin vet\u00ebm me koleg\u00ebt dhe homolog\u00ebt n\u00eb an\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb spektrit ideologjik, por edhe me ekspert\u00eb t\u00eb fushave t\u00eb ndryshme si biolog\u00eb, ambientalist\u00eb, ekspert\u00eb t\u00eb mbrojtjes, inxhinier\u00eb \u2013 madje edhe me njer\u00ebz t\u00eb thjesht\u00eb. \/ FT \u2013 Bota.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Rana Foroohar Gjithmon\u00eb befasohem se sa lineare jan\u00eb shumica e mendimeve ekonomike. Ekonomist\u00ebt mbajn\u00eb nj\u00eb q\u00ebndrim t\u00eb prer\u00eb mbi nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje t\u00eb caktuar \u2013 tregtia e lir\u00eb ose po funksionon, ose nuk po funksionon, rregullimi ose \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm ose nuk \u00ebsht\u00eb i nevojsh\u00ebm \u2013 dhe refuzojn\u00eb t\u00eb dalin nga \u201cbota\u201d e tyre, edhe kur […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21802,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[9,3,20],"tags":[],"yoast_head":"\n