Q\u00eb nga shp\u00ebrthimi i pandemis\u00eb s\u00eb koronavirusit, ka ekzistuar nj\u00eb ndjenj\u00eb e p\u00ebrgjithshme q\u00eb bota \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb kthese historike dhe se asgj\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb si m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n
N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, teksa koronavirusi b\u00ebn k\u00ebrdin\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, qeverit\u00eb komb\u00ebtare dhe lokale kan\u00eb marr\u00eb barr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb drejtuar luft\u00ebn kund\u00ebr k\u00ebsaj pandemie, e cila ka nevoj\u00eb p\u00ebr veprim dhe mobilizim global.<\/p>\n
Institucionet e qeverisjes globale, p\u00ebrfshir\u00eb G7, G20 dhe BE jan\u00eb hequr m\u00ebnjan\u00eb, nd\u00ebrsa organizatave nd\u00ebrkomb\u00ebtare si FMN dhe OBSH u \u00ebsht\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb pik\u00ebpyetje dobia dhe efektiviteti nga donatori i tyre m\u00eb i madh, Shtetet e Bashkuara.<\/p>\n
Edhe globalizimi duket s\u00eb \u00ebsht\u00eb i k\u00ebrc\u00ebnuar.<\/p>\n
Ekziston nj\u00eb konsensus global q\u00eb asgj\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb nj\u00ebsoj, pas p\u00ebrfundimit t\u00eb pandemis\u00eb, por duket se nuk ka asnj\u00eb marr\u00ebveshje globale p\u00ebr nj\u00eb p\u00ebrgjigje globale ndaj saj. E gjith\u00eb kjo shtron pyetjen, si do t\u00eb ndryshoj\u00eb apo a duhet t\u00eb ndryshoj\u00eb bota, si rezultat i pandemis\u00eb?<\/p>\n
Nj\u00eb bot\u00eb post-liberale<\/strong><\/p>\n Ata q\u00eb flasin p\u00ebr kthimin e shtetit dhe ngritjen e nacionalizmit, si nj\u00eb produkt i ri i pandemis\u00eb s\u00eb koronavirusit, nuk i kan\u00eb kushtuar v\u00ebmendje.<\/p>\n Shteti dhe nacionalizmi nuk kan\u00eb shkuar askund, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb \u201ckthehen\u201d.<\/p>\n Pas sulmeve t\u00eb 11 shtatorit, n\u00eb SHBA dhe n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, \u201cshteti i siguris\u00eb\u201d \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb gjithnj\u00eb e m\u00eb i pranish\u00ebm. Paralelisht, \u201cshteti i tregut\u201d \u00ebsht\u00eb zgjeruar n\u00eb kurriz t\u00eb \u201cshtetit shoq\u00ebror\u201d, pasi politikat neoliberale kan\u00eb hedhur rr\u00ebnj\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n Globalizimi vs izolimi<\/strong><\/p>\n Globalizimi q\u00eb n\u00ebnkupton l\u00ebvizjen e lir\u00eb t\u00eb kapitalit, mallrave dhe qarkullimi i lir\u00eb i informacionit \u00ebsht\u00eb sigurisht di\u00e7ka e mir\u00eb. Bota vazhdon t\u00eb tregtoj\u00eb, t\u00eb komunikoj\u00eb dhe t\u00eb koordinoj\u00eb, pavar\u00ebsisht nga masat anti-COVID-19, t\u00eb marra nga qeveri t\u00eb ndryshme.<\/p>\n Kufijt\u00eb e mbyllur dhe ndalimet e udh\u00ebtimeve jan\u00eb masa t\u00eb p\u00ebrkohshme, t\u00eb cilat do t\u00eb leht\u00ebsohen dhe do t\u00eb hiqen menj\u00ebher\u00eb, pasi pandemia t\u00eb filloj\u00eb t\u00eb bjer\u00eb.<\/p>\n Paradoksalisht, fal\u00eb teknologjis\u00eb, njer\u00ebzit po lidhen m\u00eb mir\u00eb sot q\u00eb jan\u00eb n\u00eb izolim fizik, se kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb.<\/p>\n Nj\u00eb pik\u00eb kthese pas pandemis\u00eb<\/strong><\/p>\n N\u00eb nj\u00eb kriz\u00eb globale ekonomike dhe kur miliona njer\u00ebz t\u00eb humbin pun\u00ebt e tyre dhe t\u00eb b\u00ebhen edhe m\u00eb t\u00eb varf\u00ebr, potenciali p\u00ebr zem\u00ebrim popullor, raciz\u00ebm, fanatiz\u00ebm fetar dhe neo-fashiz\u00ebm nuk duhet t\u00eb n\u00ebnvler\u00ebsohet \u2013 ve\u00e7an\u00ebrisht, n\u00ebse pandemia vazhdon.<\/p>\n N\u00eb terma realist\u00eb, kjo do t\u00eb thot\u00eb sisteme shtet\u00ebrore m\u00eb pak t\u00eb hapura, m\u00eb pak t\u00eb lira. Konsolidimi i pushtetit ose rizgjedhja e nacionalist\u00ebve populist\u00eb si Trump, Vladimir Putin, Narendra Modi, Rodrigo Duterte, Jair Bolsonaro dhe Xi Jinping do t\u00eb kishin pasoja t\u00eb m\u00ebdha p\u00ebr t\u00eb ardhmen e bot\u00ebs.<\/p>\n Rruga p\u00ebrpara<\/strong><\/p>\n E th\u00ebn\u00eb thjesht, ne kemi nevoj\u00eb p\u00ebr vizione q\u00eb marrin parasysh nevojat individuale, komunitare, shtet\u00ebrore dhe nd\u00ebrkomb\u00ebtare dhe gjejn\u00eb strategjit\u00eb e duhuara p\u00ebr t\u2019i zbatuar ato. K\u00ebto strategji duhet t\u00eb kombinojn\u00eb kapacitetet private dhe publike q\u00eb gjenerojn\u00eb zgjidhje lokale p\u00ebr probleme globale, dhe p\u00ebrgjigje universale p\u00ebr t\u00eb drejtat e njeriut.<\/p>\n Kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb ndryshimi duhet t\u00eb jet\u00eb nga lart posht\u00eb, duke \u00e7uar n\u00eb qeveri m\u00eb pak autoritare, m\u00eb transparente, t\u00eb p\u00ebrgjegjshme dhe demokratike.<\/p>\n Do t\u00eb thot\u00eb politika q\u00eb p\u00ebrqendrohen m\u00eb pak n\u00eb stoqet e arm\u00ebve dhe tregjet e aksioneve dhe m\u00eb shum\u00eb n\u00eb kapitalin njer\u00ebzor, duke shp\u00ebrblyer infermier\u00ebt, m\u00ebsuesit dhe shkenc\u00ebtar\u00ebt, po aq sa futbollist\u00ebt dhe aktor\u00ebt. \/ Al Jazeera \u2013 Bota.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Q\u00eb nga shp\u00ebrthimi i pandemis\u00eb s\u00eb koronavirusit, ka ekzistuar nj\u00eb ndjenj\u00eb e p\u00ebrgjithshme q\u00eb bota \u00ebsht\u00eb n\u00eb nj\u00eb pik\u00eb kthese historike dhe se asgj\u00eb nuk do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb si m\u00eb par\u00eb. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, teksa koronavirusi b\u00ebn k\u00ebrdin\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn, qeverit\u00eb komb\u00ebtare dhe lokale kan\u00eb marr\u00eb barr\u00ebn p\u00ebr t\u00eb drejtuar luft\u00ebn kund\u00ebr […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21438,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[9,3,4],"tags":[],"yoast_head":"\n