Saskia Miller<\/p>\n
Emri q\u00eb iu vendos pandemis\u00eb s\u00eb murtaj\u00ebs bubonike t\u00eb shekullit XIV e cila, gjat\u00eb kat\u00ebr viteve shkaktoi vdekjen e deri 60 p\u00ebrqind t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb Evrop\u00ebs, ishte Vdekja e Zez\u00eb. Si\u00e7 e thot\u00eb emri, s\u00ebmundja vinte me nj\u00eb mori simptomash t\u00eb r\u00ebnda fizike dhe nj\u00eb probabilitet t\u00eb madh p\u00ebr t\u00eb vdekur. Por ajo pati edhe efekte an\u00ebsore t\u00eb konsiderueshme, sociale dhe psikologjike. T\u00eb nxitura nga frik\u00ebra t\u00eb justifikuara, por t\u00eb gabuara, thashetheme, dezinformata dhe supersticione. Disa provuan ila\u00e7e mrekullib\u00ebr\u00ebse, t\u00eb tilla si gjakderdhja; Papa u rrethua me nj\u00eb unaz\u00eb zjarri; dhe n\u00eb nj\u00eb t\u00ebrbim ve\u00e7an\u00ebrisht t\u00eb eg\u00ebr t\u00eb nj\u00eb histerie t\u00eb pabaz\u00eb, mij\u00ebra hebrenj n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb kontinentin u vran\u00eb, t\u00eb akuzuar se kishin helmuar ujin e pijsh\u00ebm. Kur njer\u00ebzit nuk mund t\u00eb p\u00ebrballojn\u00eb m\u00eb aktualitetin, m\u00eb tha historiania e Evrop\u00ebs mesjetare Eva Schlotheuber, ata \u201crrokin \u00e7do shpjegim q\u00eb mund t\u00eb gjejn\u00eb\u201d.<\/p>\n
Sot, ne p\u00ebrballemi me shp\u00ebrthimin global t\u00eb nj\u00eb s\u00ebmundjeje q\u00eb, megjith\u00ebse biologjikisht shum\u00eb m\u00eb pak shkat\u00ebrruese se Vdekja e Zez\u00eb, ka potencialin t\u00eb nxis\u00eb at\u00eb q\u00eb Schlotheuber e quan nj\u00eb \u201cpandemi e mendjes\u201d, ngjit\u00ebse dhe shtremb\u00ebruese e t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs. Nd\u00ebrsa dezinformatat p\u00ebrhapen dhe vijat ndar\u00ebse midis fakteve dhe trillimeve kryq\u00ebzohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb rutinore, udh\u00ebheq\u00ebsit bot\u00ebror\u00eb, tani m\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb, duhet t\u00eb ndri\u00e7ojn\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb mir\u00ebmenduar drejt t\u00eb ardhmes, e cila mb\u00ebshtetet n\u00eb shkenc\u00eb dhe arsyetim t\u00eb bazuar n\u00eb prova. N\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, shum\u00eb e kan\u00eb b\u00ebr\u00eb. Nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebse ka shkuar edhe m\u00eb tej. Me besimin e popullit t\u00eb saj p\u00ebr t\u00eb lundruar n\u00ebp\u00ebr uj\u00ebrat e err\u00ebta t\u00eb k\u00ebtij shp\u00ebrthimi pandemie, pa nxitur ose pa u zhytur n\u00eb nj\u00eb pandemi t\u00eb mendjes, nj\u00eb politikane \u00ebsht\u00eb m\u00eb pak komandante e p\u00ebrgjithshme, dhe m\u00eb shum\u00eb kryeshkenc\u00ebtare: Angela Merkel.<\/p>\n
Prej disa jav\u00ebsh, udh\u00ebheq\u00ebsja e Gjermanis\u00eb ka v\u00ebn\u00eb n\u00eb pun\u00eb racionalitetin e saj karakteristik, shoq\u00ebruar me nj\u00eb sentimentaliz\u00ebm jokarakteristik, p\u00ebr t\u00eb udh\u00ebhequr vendin mesp\u00ebrmes asaj q\u00eb deri m\u00eb tani ka qen\u00eb nj\u00eb betej\u00eb relativisht e suksesshme kund\u00ebr COVID-19. Pandemia \u00ebsht\u00eb duke u d\u00ebshmuar, n\u00eb shum\u00eb drejtime, si sfida kuror\u00ebzuese p\u00ebr t\u00eb diplomuar\u00ebn n\u00eb Kimi kuantike q\u00eb u b\u00eb politikane, stili i udh\u00ebheqjes s\u00eb t\u00eb cil\u00ebs vazhdimisht \u00ebsht\u00eb p\u00ebrshkruar si analitik, joemocional dhe i matur. N\u00eb p\u00ebrpjekjen e saj p\u00ebr stabilitet shoq\u00ebror dhe ekonomik gjat\u00eb k\u00ebsaj pandemie, Merkel g\u00ebzon disa avantazhe: nj\u00eb sistem i respektuar dhe i mir\u00ebkoordinuar i ekspertiz\u00ebs shkencore dhe mjek\u00ebsore, i shp\u00ebrndar\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Gjermanin\u00eb, besimi i publikut i fituar me mund, dhe fakti i pamohuesh\u00ebm q\u00eb, duke pasur parasysh pasigurin\u00eb e skajshme t\u00eb k\u00ebtyre koh\u00ebve, udh\u00ebheqja e q\u00ebndrueshme dhe e ndjeshme \u00ebsht\u00eb papritur p\u00ebrs\u00ebri n\u00eb mod\u00eb. Me 30 vjet p\u00ebrvoj\u00eb politike, dhe duke u p\u00ebrballur me nj\u00eb sfid\u00eb t\u00eb madhe q\u00eb lyp qet\u00ebsi mendore dhe arsyetim t\u00eb kujdessh\u00ebm, Merkel \u00ebsht\u00eb n\u00eb kulmin e performanc\u00ebs, duke u shfaqur me besueshm\u00ebrin\u00eb dhe p\u00ebrunj\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb shkenc\u00ebtareje n\u00eb pun\u00eb e sip\u00ebr. Dhe duket se po shp\u00ebrblehet, si politikisht ashtu edhe shkenc\u00ebrisht.<\/p>\n
E lindur n\u00eb Gjermanin\u00eb Per\u00ebndimore n\u00eb vitin 1954, Merkel u rrit n\u00eb nj\u00eb qytez\u00eb t\u00eb vog\u00ebl t\u00eb Gjermanis\u00eb Lindore n\u00eb veri t\u00eb Berlinit. Babai i saj ishte pastor luteran dhe objekt survejimi nga STASI, ose sigurimi i Gjermanis\u00eb Lindor. Nj\u00eb studente e shk\u00eblqyer, Merkel m\u00ebsoi q\u00eb her\u00ebt \u201ct\u00eb mos vendosej n\u00eb qend\u00ebr t\u00eb gj\u00ebrave\u201d, q\u00eb t\u00eb mos ekspozonte veten ose familjen ndaj kontrollit t\u00eb agjent\u00ebve t\u00eb sigurimit, sipas Stefan Kornelius, biograf i saj zyrtar dhe redaktor i gazet\u00ebs S\u00fcddeutsche Zeitung. Kur ra Muri i Berlinit n\u00eb vitin 1989, Merkel, e cila tashm\u00eb kishte mbrojtur nj\u00eb doktorat\u00eb n\u00eb kimi kuantike, punonte si shkenc\u00ebtare k\u00ebrkimore. Menj\u00ebher\u00eb pas k\u00ebsaj, ajo la pun\u00ebn p\u00ebr t\u2019u bashkuar me nj\u00eb grup t\u00eb ri politik q\u00eb ishte formuar n\u00eb lagjen e saj, duke nisur k\u00ebshtu n\u00eb heshtje karrier\u00ebn politike. Ngjiti shkall\u00ebt n\u00eb politik\u00ebn gjermane dhe, p\u00ebrmes inteligjenc\u00ebs s\u00eb past\u00ebr dhe nj\u00eb serie manovrimesh taktike n\u00eb koh\u00ebn e duhur, u ngjit n\u00eb vitin 2005 n\u00eb krye t\u00eb kancelaris\u00eb, si kreu i qeveris\u00eb federale t\u00eb Gjermanis\u00eb. Trajektorja e saj ishte dramatike dhe e pazakont\u00eb \u2013 p\u00ebr nj\u00eb grua, p\u00ebr nj\u00eb gjermano-lindore dhe p\u00ebr nj\u00eb shkenc\u00ebtare pa p\u00ebrvoj\u00eb n\u00eb ligje ose sh\u00ebrbim civil.<\/p>\n
Pse e la Merkeli, at\u00eb q\u00eb dukej t\u00eb ishte nj\u00eb karrier\u00eb premtuese, p\u00ebr pasigurin\u00eb e politik\u00ebs? N\u00eb nj\u00eb profil t\u00eb New Yorker dedikuar kancelares gjermane, George Packer e quajti k\u00ebt\u00eb vendim, \u201cmisteri kryesor i nj\u00eb jete t\u00eb paqart\u00eb\u201d. Kornelius ia atribuon ndryshimin drastik nj\u00eb vet\u00ebdij\u00ebsimi se, si shkenc\u00ebtare nga Gjermania Lindore e varf\u00ebr dhe e mang\u00ebt n\u00eb burime, ajo do t\u00eb lihej pas nga homolog\u00ebt e saj per\u00ebndimor\u00eb.<\/p>\n
Merkel nuk ka folur kurr\u00eb publikisht p\u00ebr arsyet pse e la shkenc\u00ebn, por mbase kjo ndodh ngaq\u00eb ajo nuk e ka l\u00ebn\u00eb kurr\u00eb. Mendimi shkencor \u2013 k\u00ebrkimi i kujdessh\u00ebm i \u00e7do informacioni t\u00eb ri, konsultimi i kujdessh\u00ebm me ekspert\u00ebt \u2013 mbetet pjes\u00eb integrale p\u00ebr procesin e vendimmarrjes ditore t\u00eb Merkelit, por edhe personalitetit t\u00eb saj politik. Ajo \u00ebsht\u00eb pa dyshim e vet\u00ebdijshme se trajtimi i matur, modest q\u00eb u b\u00ebn problemeve t\u00eb Gjermanis\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u00eb pakt\u00ebn pjes\u00ebrisht arsyeja p\u00ebrse, ajo ka gati 15 vjet q\u00eb g\u00ebzon mb\u00ebshtetjen e nj\u00eb vendi, nderimi historik i t\u00eb cilit p\u00ebr arritjet shkencore dhe mendjet e m\u00ebdha (mendoni Kantin, Einsteinin, dhe t\u00eb tjer\u00eb) ekuilibrohet ngahera nga nj\u00eb maturi akute kundrejt udh\u00ebheq\u00ebsve karizmatik\u00eb me ide t\u00eb m\u00ebdha (mendoni Hitlerin).<\/p>\n
Para pandemis\u00eb, ylli politik i Merkelit ishte zbehur. Ajo ishte b\u00ebr\u00eb e njohur, sipas Korneliusit, si kancelarja \u201cq\u00eb m\u00eb shum\u00eb shmangte gj\u00ebrat, se sa ajo q\u00eb nd\u00ebrtonte gj\u00ebra\u201d. Po, Merkeli e kishte parandaluar cop\u00ebtimin e Evrop\u00ebs gjat\u00eb kriz\u00ebs financiare dhe kishte udh\u00ebhequr kontinentin nd\u00ebrsa zhytej n\u00eb kriz\u00ebn e m\u00ebvonshme t\u00eb migrimit. Por, koh\u00ebt e fundit ajo ishte m\u00ebnjanuar politikisht nga rritja e brendshme e populizmit, e djathta ekstreme, e majta ekstreme dhe nga udh\u00ebheq\u00ebsit autokratik\u00eb n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn.<\/p>\n
Pastaj erdhi koronavirusi. Rasti i par\u00eb i Gjermanis\u00eb u konfirmua n\u00eb 28 janar, por k\u00ebrc\u00ebnimi nuk e transformoi realisht jet\u00ebn e p\u00ebrditshme, deri n\u00eb mes t\u00eb marsit. Kufizimet e urdh\u00ebruara nga qeveria n\u00eb Berlin ishin t\u00eb vogla, por shkaktonin gjithnj\u00eb e m\u00eb shum\u00eb nd\u00ebrprerje. Disa u shqet\u00ebsuan nga anulimi i tubimeve t\u00eb m\u00ebdha si konferencat e industris\u00eb, por kur qendrat kulturore t\u00eb qytetit \u2014 teatrot, operat dhe sallat e koncerteve \u2014 u mbyll\u00ebn m\u00eb 10 mars, di\u00e7ka thelb\u00ebsore u zhduk. Disa dit\u00eb m\u00eb von\u00eb, skena e famshme e jet\u00ebs s\u00eb nat\u00ebs s\u00eb Berlinit u err\u00ebsua gjithashtu. K\u00ebmb\u00ebsor\u00ebt u zhduk\u00ebn, pronar\u00ebt e trembur t\u00eb restoranteve ul\u00ebn qepenat ose ngrit\u00ebn barrierat me pleksiglas. Vet\u00eb struktura e jet\u00ebs shoq\u00ebrore dhe kulturore t\u00eb kryeqytetit u dob\u00ebsua. Banor\u00ebt e k\u00ebtij qyteti dikur t\u00eb ndar\u00eb, u kujtuan p\u00ebrs\u00ebri se sa shpejt mund t\u00eb humbet liria.<\/p>\n
Merkeli \u2013 p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn, si ish gjermano-lindore, liria dihet se \u00ebsht\u00eb par\u00ebsore \u2013 e kuptoi edhe personalisht se \u00e7far\u00eb n\u00ebnkupton bllokimi p\u00ebr bashk\u00ebqytetar\u00ebt e saj. M\u00eb 18 Mars, pasi vendi kishte mbyllur shkollat, ekonomin\u00eb, m\u00ebnyr\u00ebn e vet t\u00eb jet\u00ebs, ajo mbajti nj\u00eb fjalim t\u00eb rrall\u00eb n\u00eb televizion, q\u00eb forcoi shum\u00eb udh\u00ebheqjen e saj.<\/p>\n
P\u00ebrball\u00eb kamer\u00ebs nga prapa nj\u00eb tavoline, me flamurin gjerman dhe at\u00eb t\u00eb Bashkimit Evropian n\u00eb krah, ajo filloi me nj\u00eb sh\u00ebnim emocionues, duke pranuar se \u201cideja jon\u00eb p\u00ebr normalitetin, p\u00ebr jet\u00ebn publike, bashk\u00ebsin\u00eb shoq\u00ebrore \u2013 e gjith\u00eb kjo po vihet n\u00eb prov\u00eb si asnj\u00ebher\u00eb m\u00eb par\u00eb\u201d. Ajo theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e demokracis\u00eb dhe marrjes s\u00eb vendimeve politike transparente, dhe k\u00ebmb\u00ebnguli q\u00eb \u00e7do informacion q\u00eb po ndante n\u00eb lidhje me pandemin\u00eb, bazohej n\u00eb k\u00ebrkime t\u00eb holl\u00ebsishme. Pastaj, n\u00eb nj\u00eb deklarat\u00eb mahnit\u00ebse p\u00ebr nj\u00eb udh\u00ebheq\u00ebse gjermane, nj\u00eb deklarat\u00eb t\u00eb cil\u00ebn ajo \u201cduhet ta ket\u00eb menduar pafund\u00ebsisht\u201d, si\u00e7 m\u00eb tha Kornelius, ajo foli p\u00ebr or\u00ebn m\u00eb t\u00eb err\u00ebt t\u00eb vendit t\u00eb saj. \u201cQ\u00eb nga Lufta e Dyt\u00eb Bot\u00ebrore,\u201d tha Merkel, \u201cnuk ka pasur nj\u00eb sfid\u00eb p\u00ebr vendin ton\u00eb, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn veprimi n\u00eb nj\u00eb frym\u00eb solidariteti nga ana jon\u00eb, t\u00eb jet\u00eb kaq i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm\u201d.<\/p>\n
Ajo q\u00eb spikaste n\u00eb k\u00ebt\u00eb fjalim, nuk ishin aq shum\u00eb k\u00ebshillat mjek\u00ebsore t\u00eb Merkelit, por thirrja e saj jasht\u00ebzakonist e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb p\u00ebr nocionin e bashk\u00ebsis\u00eb shoq\u00ebrore dhe p\u00ebr kufizimet e asaj vet\u00eb, si individ dhe si udh\u00ebheq\u00ebse (\u201cUn\u00eb besoj fort se ne do ta kalojm\u00eb k\u00ebt\u00eb test, n\u00ebse t\u00eb gjith\u00eb qytetar\u00ebt e shohin v\u00ebrtet si detyr\u00ebn e tyre\u201d). Sigurit\u00eb e saj racionale dhe t\u00ebrheqja emocionale ishin vendimtare n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb paniku n\u00eb rritje. Nd\u00ebrsa gjendja shpirt\u00ebrore nuk \u00ebsht\u00eb aq e err\u00ebt n\u00eb Gjermani \u2013 fal\u00eb nj\u00eb s\u00ebr\u00eb faktor\u00ebsh, Gjermania duket se e ka p\u00ebrballur pandemin\u00eb m\u00eb mir\u00eb se shum\u00eb vende t\u00eb tjera \u2013 gjerman\u00ebt n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi vazhdojn\u00eb t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb direktivat e holl\u00ebsishme t\u00eb kancelares.<\/p>\n
Numri i personave t\u00eb infektuar nga koronavirusi \u00ebsht\u00eb rritur, si\u00e7 ka ndodhur n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb bot\u00ebn. Por, ndryshe nga Italia, ku m\u00eb shum\u00eb se 22,000 njer\u00ebz kan\u00eb humbur jet\u00ebn prej COVID-19, ose Shtetet e Bashkuara, ku numri i vdekjeve e ka tejkaluar at\u00eb shif\u00ebr dhe vazhdon t\u00eb rritet me shpejt\u00ebsi, vdekjet totale n\u00eb Gjermani jan\u00eb di\u00e7ka m\u00eb shum\u00eb se 4,000. P\u00ebr ta par\u00eb n\u00eb perspektiv\u00eb, m\u00eb shum\u00eb se dyfishi i njujorkez\u00ebve kan\u00eb humbur jet\u00ebn nga koronavirusi, se sa individ\u00ebt n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb Gjermanin\u00eb deri m\u00eb sot.<\/p>\n
Nd\u00ebrsa t\u00eb dh\u00ebnat krahasuese t\u00eb shteteve mund t\u00eb jen\u00eb pak t\u00eb besueshme, dhe shifrat me siguri mund t\u00eb marrin nj\u00eb kthes\u00eb p\u00ebr keq n\u00eb Gjermani ashtu si kudo tjet\u00ebr, ekspert\u00ebt p\u00ebrmendin nj\u00eb num\u00ebr faktor\u00ebsh t\u00eb mundsh\u00ebm, p\u00ebr numrin relativisht t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb vdekjeve n\u00eb vend: Mosha mesatare e pacient\u00ebve me koronavirus ka qen\u00eb m\u00eb e ul\u00ebt k\u00ebtu se sa tjet\u00ebrkund, gj\u00eb q\u00eb kufizon rrezikun; numri i personave t\u00eb testuar p\u00ebr virusin \u00ebsht\u00eb m\u00eb i lart\u00eb se n\u00eb vendet e tjera, dhe rastet n\u00eb pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe ndiqen me kujdes; dhe sistemi i kujdesit sh\u00ebndet\u00ebsor publik ka qen\u00eb mjaft efikas p\u00ebr t\u00eb rritur numrin e nj\u00ebsive t\u00eb kujdesit intensiv, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrmbushur k\u00ebrkes\u00ebn potenciale.<\/p>\n
Duke pasur parasysh jet\u00ebgjat\u00ebsin\u00eb e saj, \u00e7do sukses i mundsh\u00ebm, t\u00eb pakt\u00ebn deri n\u00eb nj\u00eb far\u00eb mase i atribuohet udh\u00ebheqjes s\u00eb Merkelit. Kancelarja ka nj\u00eb aft\u00ebsi p\u00ebr t\u00eb sjell\u00eb \u201cinteresat divergjente drejt kompromisit\u201d, thot\u00eb Kornelius. Aft\u00ebsia e saj p\u00ebr t\u00eb pranuar at\u00eb q\u00eb nuk e di dhe p\u00ebr t\u00eb deleguar vendime, ka qen\u00eb nj\u00eb element thelb\u00ebsor p\u00ebr struktur\u00ebn politike t\u00eb federalizuar t\u00eb Gjermanis\u00eb s\u00eb pasluft\u00ebs.<\/p>\n
Merkel \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetur n\u00eb ekspert\u00eb t\u00eb organizatave k\u00ebrkimore-shkencore t\u00eb mir\u00ebfinancuara, p\u00ebrfshir\u00eb agjensit\u00eb e sh\u00ebndetit publik, si\u00e7 \u00ebsht\u00eb Instituti Robert Koch dhe rrjeti i universiteteve publike t\u00eb vendit. Instituti i Sh\u00ebndetit n\u00eb Berlin, nj\u00eb institucion k\u00ebrkimor biomjek\u00ebsor, ashtu si organizata t\u00eb tjera, koh\u00ebt e fundit ka p\u00ebrq\u00ebndruar p\u00ebrpjekjet e veta n\u00eb studimin e koronavirusit. Kryetari i tij, Axel Radlach Pries, m\u00eb tha q\u00eb institucionet k\u00ebrkimore t\u00eb Gjermanis\u00eb aktualisht po punojn\u00eb ngusht\u00eb s\u00eb bashku p\u00ebr t\u00eb \u201ckrijuar sisteme mbar\u00ebkomb\u00ebtare\u201d k\u00ebrkimi. Qeveria federale, me Merkelin n\u00eb krye, luan nj\u00eb rol bashkues, duke mbledhur s\u00eb fundmi t\u00eb gjitha departamentet mjek\u00ebsore universitare t\u00eb vendit, n\u00eb nj\u00eb task forc\u00eb t\u00eb vetme koronavirus.<\/p>\n
Kur fola me t\u00eb, Pries theksoi r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e nj\u00eb komunikimi t\u00eb ndersh\u00ebm nga nivelet m\u00eb t\u00eb larta t\u00eb udh\u00ebheqjes gjat\u00eb pandemis\u00eb. Merkeli \u00ebsht\u00eb mb\u00ebshtetur shum\u00eb, dhe publikisht, n\u00eb ekspertiz\u00ebn e nj\u00eb morie ekspert\u00ebsh, duke p\u00ebrfshir\u00eb tashm\u00eb t\u00eb famshmin Christian Drosten, kreun e virologjis\u00eb n\u00eb spitalin Charit\u00e9 n\u00eb Berlin. Nga k\u00ebndv\u00ebshtrimi i publikut, m\u00eb tha Pries, kancelarja dhe virologu \u201cjan\u00eb shum\u00eb t\u00eb besuesh\u00ebm\u201d. Njer\u00ebzit e din\u00eb \u201cq\u00eb ato q\u00eb marrin nga Drosten dhe Angela Merkeli jan\u00eb fakte t\u00eb v\u00ebrteta dhe shum\u00eb t\u00eb mir\u00ebmenduara\u201d dhe q\u00eb t\u00eb dy \u201cndajn\u00eb informacione p\u00ebr gj\u00ebra q\u00eb nuk din\u00eb\u201d. P\u00ebr shkak se ata jan\u00eb \u201ct\u00eb sinqert\u00eb n\u00eb lidhje me informacionin q\u00eb japin\u201d, tha ai, k\u00ebto informacione shihen si t\u00eb besueshme. Kjo ndershm\u00ebri, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb dezinformimit t\u00eb gjer\u00eb, m\u00eb tha Pries, po luan nj\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb bindjen e gjerman\u00ebve q\u00eb t\u00eb vazhdojn\u00eb t\u00eb ndjekin rregullat dhe t\u00eb mbajn\u00eb, madje edhe n\u00eb k\u00ebto momente, \u201cnj\u00eb situat\u00eb shum\u00eb t\u00eb qet\u00eb n\u00eb Gjermani\u201d.<\/p>\n
Virusi \u00ebsht\u00eb ende larg mposhtjes dhe askush nuk e di se \u00e7far\u00eb sfidash mbeten p\u00ebrpara p\u00ebr Gjermanin\u00eb, ose pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb bot\u00ebs. Por, duke gjykuar nga qasja e Merkelit \u2014 rigoroziteti i saj n\u00eb mbledhjen e informacionit, ndershm\u00ebria n\u00eb deklarimin e asaj q\u00eb nuk dihet ende, dhe q\u00ebndrimi q\u00eb mban \u2013 ajo nj\u00eb dit\u00eb mund t\u00eb mbahet mend jo si shkenc\u00ebtarja m\u00eb e madhe e Gjermanis\u00eb, por si kryeshkenc\u00ebtarja e saj: udh\u00ebheq\u00ebsja politike q\u00eb ekzekutoi, festoi, dhe personifikoi mendimin e bazuar n\u00eb prova, kur kjo kishte m\u00eb shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi. \/ The Atlantic \u2013 Bota.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Saskia Miller Emri q\u00eb iu vendos pandemis\u00eb s\u00eb murtaj\u00ebs bubonike t\u00eb shekullit XIV e cila, gjat\u00eb kat\u00ebr viteve shkaktoi vdekjen e deri 60 p\u00ebrqind t\u00eb popullsis\u00eb s\u00eb Evrop\u00ebs, ishte Vdekja e Zez\u00eb. Si\u00e7 e thot\u00eb emri, s\u00ebmundja vinte me nj\u00eb mori simptomash t\u00eb r\u00ebnda fizike dhe nj\u00eb probabilitet t\u00eb madh p\u00ebr t\u00eb vdekur. Por ajo […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":21356,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[9,4],"tags":[],"yoast_head":"\n