{"id":21315,"date":"2020-04-18T22:24:22","date_gmt":"2020-04-18T20:24:22","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=21315"},"modified":"2020-04-18T22:24:22","modified_gmt":"2020-04-18T20:24:22","slug":"sokrat-i-vuejtun-apo-derr-i-kenaqun-nga-migjeni","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=21315","title":{"rendered":"Sokrat i vuejtun apo derr i k\u00ebnaqun \u2013 nga Migjeni"},"content":{"rendered":"
\n

Nj\u00eb alternativ\u00eb me dy ftyra, si\u00e7 jan\u00eb t\u00eb gjitha alternativat. Tue u krue mbas veshi, rri njeriu p\u00ebrpara alternativ\u00ebs; dy ftyra \u2013 mbrapa nji ftyre asht Sokrati i vuejtun me rropatmet e veta e mbrapa s\u00eb dyt\u00ebs ashte derri i k\u00ebnaqun me trup t\u00eb rrumbullak\u00ebt t\u00eb vetin.<\/span>\u00a0Te Sokrati nuk ke \u00e7ka shef: dy syt\u00eb t\u00eb tretun n\u00eb rrasht\u00eb, disa shkarravina t\u00eb palexueshme dhe nj\u00eb trup me do gjymtyr\u00eb t\u00eb zhgatrrueme e pa asnj\u00eb vij\u00eb harmonike; e te derri ke \u00e7ka shef: at frot\u00eb t\u00eb kombinuese mbas rregullave strikt estetike, \u2013 e sidomos q\u00eb t\u00eb k\u00ebnaq\u00eb synin \u2013 aj trup i majun e i shndosh\u00eb e me andje zhigatuni, dhe n\u00eb fund ai bisht i p\u00ebrculluem n\u00eb flak\u00ebn e bukuris\u00eb hyjnore. Rri njeriu p\u00ebrpara k\u00ebsaj alternative tue u krue gjithnji mbas veshi, ku e ha dyshimi \u2013 se nuk di se \u00e7\u2019ftyr\u00eb t\u00eb zgjedhi.<\/p>\n

Por, falemi Per\u00ebndis\u00eb! Praktik ashtu si\u00e7 e ka dhan\u00eb natyra, n\u00eb fund t\u00eb fundit njeriu dijti me zgjedh\u00eb. Edhe dijti me zgjedh\u00eb fare mir\u00eb; aq mir\u00eb sa edhe krijesat e planeteve t\u00eb tjer\u00eb, dhe ma t\u00eb p\u00ebrparuem se njeriu, ja pat\u00ebn lakmi. Vet\u00eb Per\u00ebndia, tue i ra kok\u00ebs me dor\u00eb, tha se nx\u00ebn\u00ebsi e kaloi m\u00ebsuesin, dhe shum\u00eb-shum\u00eb u pendue se \u00e7\u2019shkatht\u00ebsi i dhe njeriut. Njeriut iu shtue vullneti p\u00ebr tu praktikue n\u00eb shkatht\u00ebsi. \u2013 E dikush dikur tha: \u201cNuk mundet me ken\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtori ma i madh se zotnia e tij, as nxan\u00ebsi ma i madh se m\u00ebsuesi i tij.\u201d O vall! \u00c7\u2019ironi groteske.<\/p>\n

Por a e dini se ku q\u00ebndron eureka (e gjeta!) e njeriut?<\/p>\n

\u00c7\u2019bani njeriu me alternativ\u00ebn? \u2013 (Ha fort\u2019 e qerrata duel njeriu). Sokrati kursesi nuk iu p\u00eblqente, \u2013 por as derr nuk munb t\u2019u bate q\u00eb ta merrte ftyr\u00ebn e tij. Derr! V\u00ebrtet se asht i lakmuesh\u00ebm derri, por, sadokudo, do t\u00eb ruhet dinjiteti njerzuer p\u00ebrpara bot\u00ebs \u2013 edhe se mikroskopike n\u00eb pik\u00ebpamje t\u00eb toleranc\u00ebs morale. At\u00ebhere, n\u00eb k\u00ebt\u00eb pezullim t\u00eb njeriut, u zgjua n\u00eb t\u00eb ajo gja q\u00eb nuk asht prej k\u00ebsaj bote, ajo gjasend q\u2019i thon\u00eb pjesa qiellore, hyjnore, perendore e kuj dij ma \u2026 u zgjue \u2013 edhe njeriu u ba batak\u00e7i. Ndroi ftyrat: ftyr\u00ebn e derrit ja vu Sokratit, e ftyr\u00ebn e Sokratit ja vu derrit e n\u00eb k\u00ebt\u00eb t\u00eb mbramin u mushniue vet\u00eb. Muer ftyr\u00ebn e Sokratit t\u00eb vuejtun \u2013 por vet\u00ebm ftyr\u00ebn \u2013 e pjes\u00ebn e mbrame ja muer krejt derrit. De iure u ba Sokrat, e de facto ishte derr. Mbet Sokrati i vuejtun me ftyr\u00ebn e derrit \u2013 dhe mbet t\u00eb vuej\u00eb edhe mbas vdekjes s\u00eb vet. (Edhe k\u00ebtu asht tragjedia e Sokratist\u00ebvet dhe nji ar\u00ebsye se njeriu zgjodhi t\u00eb bahet derr). E njeriut \u2013 pos n\u00eb sken\u00eb \u2013 nuk ja k\u00ebnde tragjedin\u00eb. Thash\u00eb se de iure u ba njeriu Sokrat, por de facto ishte derr. Krijesat nuk mund ta njofin se asht derr dhe e nderojn\u00eb si nj\u00eb Sokrat. Por ka i her\u00eb njeriu nuk mund t\u00eb mshehi cilsinat e derrit dhe na paraqitet ashtu si\u00e7 asht.<\/p>\n

K\u00ebshtu njeriu kalon n\u00ebp\u00ebr shekuj. N\u00eb vend q\u00eb t\u00eb naltsohet nd\u00ebr sfera t\u00eb kullueta e t\u00eb shklasi prej hyllit n\u00eb hyll me hapa p\u00ebrparimi \u2013 njeriu poshtnohet e bahet derr dhe Sokratin e d\u00ebbon t\u00eb fyem, tuj ja vu mask\u00ebn e derrit.<\/p>\n

Q\u2019ashtu njeriu ja luejti loj\u00ebn. Kujt? Vehtes, vehtes! \u2013 b\u00ebrtet morali prej m\u00ebrgimit.<\/p>\n

N\u00eb at\u00eb mosh\u00eb q\u00eb isha, thosha me vete se nuk kishte tortur\u00eb m\u00eb t\u00eb madhe p\u00ebr zemr\u00ebn e njeriut, sesa brenga e dashuris\u00eb dhe ashku dashuror. Tani po kujtoja edhe di\u00e7ka tjet\u00ebr, q\u00eb paska edhe nj\u00eb mundim tjet\u00ebr p\u00ebr shpirtin e njeriut, jo m\u00eb pak i tmerrsh\u00ebm se ai i pari: t\u00eb jesh i dashuruar kund\u00ebr vullnetit dhe d\u00ebshir\u00ebs sate, t\u00eb mos kesh asnj\u00eb mund\u00ebsi p\u00ebr t\u2019u mbrojtur nga ky pa- sion i tjetrit, i atij q\u00eb t\u00eb \u00ebsht\u00eb vardisur. T\u00eb shoh\u00ebsh si p\u00ebrv\u00eblohet n\u00eb flak\u00ebt e d\u00ebshir\u00ebs ai tjetri dhe t\u00eb jesh i vet\u00ebdijsh\u00ebm q\u00eb s\u2019ke e ndihmon, t\u00eb mos kesh forca p\u00ebr ta nxjerr\u00eb nga kjo p\u00ebrflakje. Kush dashuron pa shpres\u00eb, ndonj\u00ebher\u00eb gjen forca p\u00ebr t\u2019i v\u00ebn\u00eb<\/p>\n<\/div>\n