{"id":20920,"date":"2020-04-04T21:57:21","date_gmt":"2020-04-04T19:57:21","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=20920"},"modified":"2020-04-04T21:57:21","modified_gmt":"2020-04-04T19:57:21","slug":"kole-kamsi-pioneri-i-studimeve-per-arbereshet","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920","title":{"rendered":"Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt"},"content":{"rendered":"<p>Shkruan: Willi Kamsi<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kolonit\u00eb arb\u00ebreshe n\u00eb Ital\u00ed kan\u00eb qen\u00eb, kah fundi i pes\u00eb shekujve t\u00eb pushtimit turk, p\u00ebr arsye t\u00eb shk\u00ebputjes s\u00eb gjat\u00eb, nji njimend\u00ebs\u00ed e cila ishte deridiku jasht\u00eb sfer\u00ebs s\u00eb njohunive t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb atdhe. Vet\u00ebm disa njer\u00ebz t\u00eb dijtun e t\u00eb ndritun pat\u00ebn t\u00eb p\u00ebrpjekun dhe njoh\u00ebn, e shumta n\u00ebp\u00ebrmjet shk\u00ebmbimit t\u00eb letrave, personalitete t\u00eb nji bote q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsonte tradit\u00ebn e lasht\u00eb heroike t\u00eb popullit shqiptar.<\/p>\n<p>Erdhi nji koh\u00eb kur emni arb\u00ebresh filloi t\u00eb hynte n\u00eb sht\u00ebpiat e shqiptar\u00ebve, dhe kjo n\u00ebp\u00ebrmjet interesimit t\u00eb Angelo Scalabrini-t, n\u00eb at\u00eb koh\u00eb drejtor i p\u00ebrgjithsh\u00ebm i shkollave italiane p\u00ebrjashta e rektor i Kolegj\u00ebs italo-arb\u00ebreshe t\u00eb Sh\u00ebn Mit\u00ebr Koron\u00ebs, i cili nxori nga Ministria e Jashtme e Italis\u00eb bursa p\u00ebr shkollimin e djelmve t\u00eb rij shqiptar\u00eb. K\u00ebshtu, prej krahinave e qyteteve t\u00eb ndryshme t\u00eb Shqipnis\u00eb, t\u00eb Veriut e t\u00eb Jugut, por edhe prej t\u00eb gjitha besimeve e shtresave shoqnore t\u00eb vendit ton\u00eb, t\u00eb rijt ton\u00eb val\u00eb-val\u00eb mor\u00ebn rrug\u00ebn drejt Kolegj\u00ebs s\u00eb Sh\u00ebn Adrianit n\u00eb Sh\u00ebn Mit\u00ebr Koron\u00eb t\u00eb Kalabris\u00eb. Nd\u00ebr ta kujtojm\u00eb, nji p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb, Luigj Gurakuqin, por pati shum\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, t\u00eb njohun e t\u00eb panjohun, t\u00eb cil\u00ebt dhan\u00eb m\u00e2 von\u00eb n\u00eb Shqipn\u00ed kontributin e tyne kulturor e atdhet\u00e1r. Atdhetar\u00ed q\u00eb e kishin fitue, jo vet\u00ebm n\u00eb familjet e veta, por edhe n\u00eb nji shkoll\u00eb ku frynte era e dashunis\u00eb s\u00eb flakt\u00eb p\u00ebr Atdheun e larg\u00ebt, e futun n\u00eb dejt e tyne prej atdhetar\u00ebsh t\u00eb m\u00ebdhaj e t\u00eb nderuem si qe, n\u00eb koh\u00ebn kur studjonte aty Luigj Gurakuqi, poeti i madh Jeronim De Rada.<\/p>\n<p>Nuk qen\u00eb t\u00eb pak\u00ebt shkodran\u00ebt, nd\u00ebr t\u00eb cil\u00ebt, m\u00e2 von\u00eb, pionier i studimeve arb\u00ebreshe n\u00eb Shqipn\u00ed, do t\u00eb ishte Kol\u00eb Kamsi q\u00eb p\u00ebr m\u00ebsues shqipje n\u00eb Kolegj\u00eb pat Prof. Aleksand\u00ebr Xhuvanin. N\u00eb at\u00eb vjet\u00eb (1904), bashk\u00eb me Kol\u00eb Kamsin, qen\u00eb pranue edhe shkodran\u00eb t\u00eb tjer\u00eb, si: Pjet\u00ebr Troshani, Luigj Kodheli, Zef Kurti, Laz\u00ebr Prendushi, Ndoc Martin-Camaj e, nga krahina t\u00eb tjera t\u00eb Shqipnis\u00eb, Naum Avrami e Beso Panajoti.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.radiandradi.com\/wp-content\/uploads\/2013\/11\/kol.jpg\" alt=\"Familja Kamsi, intelektual\u00ebt e djesh\u00ebm e t\u00eb sot\u00ebm t\u00eb Shkodr\u00ebs nga ...\" \/><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Kol\u00eb Kamsi pat l\u00e9 n\u00eb Shkod\u00ebr me 23 shtator 1886. Tue ec\u00eb n\u00eb gjurm\u00ebt e nji tradite patriotike e kulturore shekullore t\u00eb t\u00eb par\u00ebve t\u00eb vet, Kol\u00eb Kamsi ndoqi shkoll\u00ebn fillore e t\u00eb mesme tue marr\u00eb diplom\u00ebn n\u00eb Shkoll\u00ebn Teknike Tregtare italiane n\u00eb qytetin e lindjes. I vijoi, pra, me 1904 studimet n\u00eb Kolegj\u00ebn e Sh\u00ebn Adrianit, tue krye me 1907 shkoll\u00ebn normale n\u00eb at\u00eb qend\u00ebr arb\u00ebnore. Po at\u00eb vjet\u00eb emnohet m\u00ebsues i gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Shkoll\u00ebn e Vlon\u00ebs. Nd\u00ebrsa m\u00eb 1915-1916 emnohet drejtor kur \u00e7elet shkolla fillore p\u00ebr djelm n\u00eb Vlon\u00eb, dhe gjat\u00eb vjet\u00ebve t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb par\u00eb Botnore boton disa libra p\u00ebr shkollat fillore (abetarin \u00abJeta e r\u00e9\u00bb q\u00eb pati dy botime e nji botim t\u00eb tret\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitun, por t\u00eb pabotuem; \u00abM\u00ebsime p\u00ebrmbi natyr\u00ebn\u00bb e antologjin\u00eb \u00abLulet e mendimit\u00bb).<\/p>\n<p>Jep m\u00ebsim shqipje, bashk\u00eb me Jani Ming\u00ebn, n\u00eb kursin e shkurt\u00eb pedagogjik p\u00ebr p\u00ebrgatitjen e m\u00ebsuesve shqiptar\u00eb, q\u00eb do t\u00eb jepshin m\u00ebsim n\u00eb 44 shkollat e hapuna n\u00eb krahinat e Vlon\u00ebs e t\u00eb Gjinokastr\u00ebs.<\/p>\n<p>Me 1921 kthen n\u00eb Shkod\u00ebr p\u00ebr me dhan\u00eb m\u00ebsim n\u00eb shkoll\u00ebn qytet\u00ebse t\u00eb fran\u00e7eskan\u00ebve e me 1922-23 \u00e2sht m\u00ebsues i gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb Gjimnazin e shtetit t\u00eb posa\u00e7elun.<\/p>\n<p>Prej 1907, deri kur vdiq me 25 fruer 1960, punoi pa pr\u00e2 p\u00ebr m\u00ebsimin e gjuh\u00ebs shqipe n\u00eb shkolla t\u00eb t\u00eb gjitha kategorive, prej fillores deri te e nalta.<\/p>\n<p>Aft\u00ebsia q\u00eb tregoi n\u00eb kryemjen e detyr\u00ebs s\u00eb vet t\u00eb m\u00ebsuesit bani q\u00eb t\u00eb vler\u00ebsohej e t\u00eb zente edhe kamb\u00eb p\u00ebrgjegj\u00ebsie n\u00eb drejtimin e shkollave n\u00eb arsimin kombtar. Qe drejtor i shkoll\u00ebs fillore \u00abTeuta\u00bb n\u00eb Shkod\u00ebr (1924), drejtor i Kursit pedagogjik n\u00eb Kor\u00e7\u00eb (1925) si dhe themeluesi e i pari drejtor i shkoll\u00ebs Tregtare e i Konviktit n\u00eb Uj\u00eb t\u00eb Ftoht\u00eb \u2013 Vlon\u00eb (1926); drejtor i Institutit Tregtar, po n\u00eb at\u00eb qytet (1927); drejtor i Institutit Femnor \u00abDonika Kastrioti\u00bb (Shkod\u00ebr, 1936); drejtor i Institutit \u00abNana e Skanderbegut\u00bb (Tiran\u00eb, 1939); drejtor i Gjimnazit t\u00eb Shtetit (Shkod\u00ebr, 1942). P\u00ebrve\u00e7 k\u00ebtyne detyrave, q\u00eb diftojn\u00eb zot\u00ebs\u00ed e vler\u00ebsim, e q\u00eb lidheshin vet\u00ebm me nji an\u00eb t\u00eb veprimtaris\u00eb s\u00eb tij, Kol\u00eb Kamsi qysh heret pat fillue me dhan\u00eb ndihmes\u00ebn e vet n\u00eb fush\u00ebn e folklorit, si mbledh\u00ebs e si studjues. K\u00ebshtu qe mis i rregullsh\u00ebm i Institutit t\u00eb Studimeve Shqiptare (1940), themelue prej Ernest Koliqit, e i Institutit Shqiptar p\u00ebr Studime e Arte (1944), president i t\u00eb cilit qe \u00c1t Anton Harapi. Nji koh\u00eb t\u00eb shkurt\u00eb punoi n\u00eb Institutin e Shkencave n\u00eb Tiran\u00eb (1948), Institut q\u00eb kishte trashigue, p\u00ebrve\u00e7 veprimtaris\u00eb, arkivin dhe bibliotek\u00ebn e \u00e7mueshme albanologjike t\u00eb Institutit t\u00eb m\u00e2parsh\u00ebm, tue qen\u00eb praktikisht vijim i tij. Kthei p\u00ebrs\u00ebr\u00ed n\u00eb Shkod\u00ebr dhe me 1957 qe emnue pedagog i folklorit n\u00eb Institutin e Lart\u00eb Pedagogjik Dyvje\u00e7ar t\u00eb Shkodr\u00ebs.<\/p>\n<p>Qysh me 1907 e deri me 1960 do t\u00eb shquhej p\u00ebr kontributin dhan\u00eb shkencave albanologjike, sidomos n\u00eb fush\u00ebn e gjuh\u00ebs me \u00abManuale pratico della lingua albanese\u00bb (Zara, E. De Sch\u00f6nfeld, 1930 e Shkod\u00ebr 1940, 1942). Qe nji nd\u00ebr bashk\u00ebpuntor\u00ebt e vlefsh\u00ebm t\u00eb Fjalorit t\u00eb F. Cordignano-s (Dizionario italiano-albanese, Shkod\u00ebr 1938). P\u00ebr t\u00ea autori i fjalorit shprehet si vijon: \u00abM\u00e2 n\u00eb fund i detyroj nji d\u00ebshm\u00ed shum\u00eb t\u00eb posa\u00e7me mir\u00ebnjohjeje Z. Prof. Kol\u00eb Kamsi, i cili shqyrtoi rishtas e qortoi (tue b\u00e2 edhe shtesa) dor\u00ebshkrimin tue nis\u00eb prej shkroj\u00ebs C deri n\u00eb fund\u00bb. Qe autor monograf\u00edsh t\u00eb ndryshme, autor e bashk\u00ebpuntor i antologjive m\u00e2 t\u00eb para, tue nis\u00eb me \u00abShkoll\u00eb e jet\u00eb\u00bb (1935) n\u00eb bashk\u00ebpunim me Ndue Paluc\u00ebn e Ernest Koliqin; m\u00e2 von\u00eb me Karl Gurakuqin p\u00ebrgatitte antologjit\u00eb \u00abTe Praku i jet\u00ebs\u00bb (1940) dhe \u00abRreze Drite\u00bb e mandej ato t\u00eb nji niveli shkencor q\u00eb qen\u00eb p\u00ebrgatit\u00eb p\u00ebr shkollat e mesme nga nji grup studjuesish, si qen\u00eb me t\u00ea: Karl Gurakuqi, Namik Ressuli, Aleksand\u00ebr Xhuvani, Eqrem \u00c7abej, n\u00ebn kujdesin e Ernest Koliqit (Shkrimtar\u00ebt shqiptar\u00eb, I-II, 1941, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn punoi monografit\u00eb kushtue arb\u00ebresh\u00ebve Anton Argondizza, Bernard Bilotta, Agostin Ribecco e Salvatore Braile kurse te Bota shqiptare, 1943 \u00e2sht autor i disa shkrimeve kushtue arb\u00ebresh\u00ebve si: Dyndjet e shqiptarvet n&#8217;Ital\u00ed e Ndihmesa e italo-shqiptarvet n\u00eb Rilindjen italiane). Tjet\u00ebr vep\u00ebr e rand\u00ebsishme, e kjo n\u00eb lam\u00ebn e folklorit, qe v\u00ebllimi \u00abGoja e popullit ton\u00eb\u00bb (1943, land\u00eb e cila qe botue p\u00ebr disa vjet, num\u00ebr p\u00ebr num\u00ebr, n\u00eb faqet e revist\u00ebs s\u00eb rand\u00ebsishme shkodrane, t\u00eb Jezuit\u00ebve, \u00abLeka\u00bb, lib\u00ebr n\u00eb t\u00eb cilin kishte p\u00ebrfsh\u00ee shum\u00eb fjal\u00eb t&#8217;urta t\u00eb bot\u00ebs arb\u00ebreshe t\u00eb nxjerruna prej veprave t\u00eb Dh. Kamard\u00ebs, Pitr\u00e8-s e Z. Schir\u00f2-s. Kurse m\u00e2 p\u00ebrpara, sa koh\u00eb punoi n\u00eb Vlon\u00eb, pati kujdesin t\u00eb studjoj\u00eb e t\u00eb mbledh\u00eb folklorin e Lab\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p>Por fusha n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn u dallue, krahas asaj t\u00eb folklorit, qe bota arb\u00ebreshe, e cila qysh n\u00eb koh\u00ebn kur ndoqi shkoll\u00ebn aty, kishte lan\u00eb gjurm\u00eb t\u00eb pashlyeshme n\u00eb shpirtin e tij t\u00eb ndiesh\u00ebm djaloshar. Prandej, qysh heret, te \u00abKalendari kombiar\u00bb, nis\u00eb me dy shkrime kushtue dy personaliteteve arb\u00ebreshe, si Nikoll\u00eb Keta (1912) e Fran\u00e7esk Anton Santori (1914). Te ky i dyti do t\u00eb kthente m\u00e2 von\u00eb, me 1943, me nji studim t\u00eb botuem s\u00eb pari te revista \u00abLeka\u00bb (Nji dor\u00ebshkrim i panjoftun i At Anton Santorit. Prralla t\u00eb zgjedhuna), q\u00eb doli edhe si vep\u00ebr m\u00eb vete, n\u00eb vargun e botimeve t\u00eb asaj s\u00eb p\u00ebrkohshmeje.<\/p>\n<p>Vepra kryesore, s\u00eb cil\u00ebs ju kushtue Kol\u00eb Kamsi, qe Fjalori i arb\u00ebrishtes, me t\u00eb cilin u mor nji koh\u00eb t\u00eb gjat\u00eb. Cena e kujdesi p\u00ebr hartimin e k\u00ebtij fjalori spikasin n\u00eb nji m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb ve\u00e7ant\u00eb prej nji studimi t\u00eb botuem te Buletini i Institutit t\u00eb Shkodr\u00ebs (1957, nr. 1, ff. 41-44), me titull Nga t\u00eb folmet dhe nga let\u00ebrsia e Arb\u00ebresh\u00ebvet t&#8217;Italis\u00eb. Aty kemi disa fjal\u00eb (drug\u00eb, zgjet\u00ebs-sh\u00ebgjet\u00eb, kuc\u00ebr-kucar, koc, koc-kocorah, oht\u00eb-oh\u00eb, pem\u00eb, kok-kokonar, kuf\u00eb), q\u00eb dalin n\u00eb fjalor, por q\u00eb k\u00ebtu jan\u00eb t\u00eb shtjellueme gjan\u00ebsisht, me kuptime e burime, thuejse nji studim i posa\u00e7\u00ebm p\u00ebr secil\u00ebn fjal\u00eb. Nji shembull kuptimplot\u00eb q\u00eb difton rrug\u00ebn e ndjekun nga autori n\u00eb studimin e tij leksikologjik. Prej k\u00ebsaj kuptojm\u00eb pohimin q\u00eb m\u00eb pat b\u00e2 n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb p\u00ebrs\u00ebritun Prof. Eqrem \u00c7abej, tue e cil\u00ebsue ket\u00eb fjalor si m\u00e2 t\u00eb mirin n\u00eb ket\u00eb lam\u00eb, e m\u00eb shprehte idh\u00ebnimin e vet p\u00ebr mosbotimin e k\u00ebsaj vepre t\u00eb rand\u00ebsishme t\u00eb studimeve arb\u00ebreshe, por q\u00eb plot 37 vjet grumbulloi pluhnin e raftave t\u00eb Institutit t\u00eb Gjuh\u00ebsis\u00eb.<\/p>\n<p>K\u00ebtu nuk do t\u00eb lam\u00eb pa kujtue edhe vler\u00ebsimin q\u00eb i kan\u00eb b\u00e2 arb\u00ebresh\u00ebt Kol\u00eb Kamsit si shkenc\u00ebtar, kur n\u00eb Shqipn\u00ed ndodhte e kund\u00ebrta, madj\u00e8 harrohej me dashje, bashk\u00eb me sa dijetar\u00eb t\u00eb shquem t\u00eb bot\u00ebs shqiptare, q\u00eb nuk i vijshin p\u00ebr shtat antishkenc\u00ebs. Vler\u00ebsimi i arb\u00ebresh\u00ebve e cil\u00ebsonte : \u00abFigur\u00eb intelektuali p\u00ebr t&#8217;u v\u00fb n\u00eb pah, Kol\u00eb Kamsi p\u00ebrfaq\u00ebson nji nd\u00ebr personalitetet m\u00e2 t\u00eb spikatuna t\u00eb kultur\u00ebs shqiptare n\u00eb gjysm\u00ebn e par\u00eb t\u00eb k\u00ebtij shekulli\u00bb (shih G. Faraco), nd\u00ebrsa Karl Gurakuqi, i cili e kishte njoht\u00eb, tue e pa n\u00eb nji priz\u00ebm m\u00e2 njerzor, na jep Kol\u00eb Kamsin q\u00eb kan\u00eb njoh\u00eb t\u00eb gjith\u00eb:<\/p>\n<p>\u00abKol\u00eb Kamsi k\u00e1 q\u00ean\u00eb njer\u00ed i urt\u00eb dhe i matun, prandej k\u00e1 q\u00ean\u00eb dasht\u00eb dhe afrue prej t\u00eb gjithvet. Nuk flitte p\u00e1 pr\u00e9, nuk ishte i goj\u00ebs, por arsyet e veta dinte me i mprojt\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb bukur, p\u00e1 u tall\u00eb e p\u00e1 fye njer\u00ed. Nuk ishte aq fort i shoqnuesh\u00ebm, por me gjith k\u00ebt\u00ea, kishte nji shumic\u00eb shok\u00ebsh e miqsh, pse i a njifshin karakterin. Jeta e tij ishte familja e shkolla, libri e penda.<\/p>\n<p>\u00abI u pat kushtue krejt\u00ebsisht e me gjith shpirt arsimit, p\u00e1 prit\u00eb shp\u00ebrblime, p\u00e1 k\u00ebrkue lavdime e \u00e7mime. Punonte n\u00eb heshtje, punonte me sistem e p\u00e1 u lodh\u00eb, prandej puna e tij k\u00e1 l\u00e2n\u00eb gjurm\u00eb n\u00eb histor\u00edn e arsimit kombt\u00e1r dhe t\u00eb let\u00ebrs\u00eds shqiptare\u00bb.1<\/p>\n<p>Krahas fjalorit, tjet\u00ebr vep\u00ebr me rand\u00ebs\u00ed n\u00eb lidhje me studimet arb\u00ebreshe, mbet\u00eb monografia \u00abe shk\u00eblqyeshme e interesante\u00bb (Faraco) Shqiptar\u00ebt e Italis\u00eb, botue pjes\u00eb-pjes\u00eb te \u00abLeka\u00bb (1934-1944), ku jepen, n\u00eb t\u00eb gjitha pamjet, ve\u00e7antit\u00eb e kolonive arb\u00ebreshe t\u00eb Italis\u00eb. Monograf\u00ed e cila qe prit\u00eb shum\u00eb mir\u00eb n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebs\u00ed nga studjuesit e n\u00eb ve\u00e7ant\u00ed prej Prof. Carlo Tagliavini n\u00eb nji recension t\u00eb botuem n\u00eb \u00abRivista d&#8217;Albania\u00bb (1940). Mendohet t\u00eb botohet si v\u00ebllim m\u00eb vete, ashtu si e kishte parap\u00e1 autori. Kjo p\u00ebr njohjen e vler\u00ebsimin e duhun t\u00eb trashigimis\u00eb atdhetare, kulturore e shkencore t\u00eb Kombit Shqiptar.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Shkruar nga Willy Kamsi- Ish Ambasador i Republik\u00ebs s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Vatikan<\/p>\n<blockquote class=\"wp-embedded-content\" data-secret=\"8t10wARMGW\"><p><a href=\"https:\/\/redaktori.com\/\">Kreu<\/a><\/p><\/blockquote>\n<p><iframe class=\"wp-embedded-content\" sandbox=\"allow-scripts\" security=\"restricted\" style=\"position: absolute; clip: rect(1px, 1px, 1px, 1px);\" title=\"\u201cKreu\u201d &#8212; Informohu qart\u00ebsisht!\" src=\"https:\/\/redaktori.com\/?embed=true#?secret=WnzrhhOqjk#?secret=8t10wARMGW\" data-secret=\"8t10wARMGW\" width=\"600\" height=\"338\" frameborder=\"0\" marginwidth=\"0\" marginheight=\"0\" scrolling=\"no\"><\/iframe><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Shkruan: Willi Kamsi &nbsp; Kolonit\u00eb arb\u00ebreshe n\u00eb Ital\u00ed kan\u00eb qen\u00eb, kah fundi i pes\u00eb shekujve t\u00eb pushtimit turk, p\u00ebr arsye t\u00eb shk\u00ebputjes s\u00eb gjat\u00eb, nji njimend\u00ebs\u00ed e cila ishte deridiku jasht\u00eb sfer\u00ebs s\u00eb njohunive t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb atdhe. Vet\u00ebm disa njer\u00ebz t\u00eb dijtun e t\u00eb ndritun pat\u00ebn t\u00eb p\u00ebrpjekun dhe njoh\u00ebn, e shumta n\u00ebp\u00ebrmjet shk\u00ebmbimit [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20921,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[14,15],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Shkruan: Willi Kamsi &nbsp; Kolonit\u00eb arb\u00ebreshe n\u00eb Ital\u00ed kan\u00eb qen\u00eb, kah fundi i pes\u00eb shekujve t\u00eb pushtimit turk, p\u00ebr arsye t\u00eb shk\u00ebputjes s\u00eb gjat\u00eb, nji njimend\u00ebs\u00ed e cila ishte deridiku jasht\u00eb sfer\u00ebs s\u00eb njohunive t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb atdhe. Vet\u00ebm disa njer\u00ebz t\u00eb dijtun e t\u00eb ndritun pat\u00ebn t\u00eb p\u00ebrpjekun dhe njoh\u00ebn, e shumta n\u00ebp\u00ebrmjet shk\u00ebmbimit [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-04T19:57:21+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"529\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920\",\"name\":\"Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-04T19:57:21+00:00\",\"dateModified\":\"2020-04-04T19:57:21+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg\",\"width\":529,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Shkruan: Willi Kamsi &nbsp; Kolonit\u00eb arb\u00ebreshe n\u00eb Ital\u00ed kan\u00eb qen\u00eb, kah fundi i pes\u00eb shekujve t\u00eb pushtimit turk, p\u00ebr arsye t\u00eb shk\u00ebputjes s\u00eb gjat\u00eb, nji njimend\u00ebs\u00ed e cila ishte deridiku jasht\u00eb sfer\u00ebs s\u00eb njohunive t\u00eb shqiptar\u00ebve n\u00eb atdhe. Vet\u00ebm disa njer\u00ebz t\u00eb dijtun e t\u00eb ndritun pat\u00ebn t\u00eb p\u00ebrpjekun dhe njoh\u00ebn, e shumta n\u00ebp\u00ebrmjet shk\u00ebmbimit [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2020-04-04T19:57:21+00:00","og_image":[{"width":529,"height":720,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"10 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920","name":"Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg","datePublished":"2020-04-04T19:57:21+00:00","dateModified":"2020-04-04T19:57:21+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=20920"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg","width":529,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20920#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Kol\u00eb Kamsi, pioneri i studimeve p\u00ebr Arb\u00ebresh\u00ebt"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg",529,720,false]},"categories_names":{"14":{"name":"Kultur\u00eb","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=14"},"15":{"name":"Libri","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=15"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg",220,300,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg",152,207,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg",400,544,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg",441,600,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg",529,720,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg",70,95,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/kole-kamsi.jpg",529,720,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20920"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20920"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20920\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20922,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20920\/revisions\/20922"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20921"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20920"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20920"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20920"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}