{"id":20784,"date":"2020-04-02T09:23:30","date_gmt":"2020-04-02T07:23:30","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=20784"},"modified":"2020-04-02T09:24:53","modified_gmt":"2020-04-02T07:24:53","slug":"kur-fryma-poetike-percillet-brez-pas-brezi-familja-arbereshe-dara","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784","title":{"rendered":"Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi"},"content":{"rendered":"<p>Nga Kol\u00eb Kamsi<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Katundi i Palac Adrianit ka qitun shum njerz t\u00eb dijsh\u00ebm e shkrimtar\u00eb qi jan\u00eb marr\u00eb me lavrim t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, me mbledhjen e kangvet e t\u00eb traditavet historike t\u00eb trashigueme prej st\u00ebrgjyshavet e me \u00e7ashtjen shqiptare. M\u00eb e famshmja mes tyre eshte edhe familja Dara.<\/p>\n<p>Gavril Dara, plaku, lindi me 15 t\u00eb Korrikut 1765 e vdiq me 19 Maj 1832. K\u00ebndimet e mesme i bani n\u00eb Seminarin Italo-Shqiptar t\u00eb Palermit e n\u00eb ket qytet u laureu n\u00eb mjeksi e n\u00eb drejt\u00ebsi.<\/p>\n<p>Qe i pari qi filloi me mbledhun nga goja e pleqvet e t\u00eb plakavet \u201ck\u00ebnkat e pleq\u00ebris\u00eb\u201d. Ka hartue edhe disa vjersha n\u00eb gjuh\u00ebn shqipe nd\u00ebr t\u00eb cilat \u00e2sht shum e njoftun nd\u00ebr Arbresh\u00ebt e Kolonivet t\u00eb Siqil\u00ecs kanga fetare e Sh\u00ebn Lazrit.<\/p>\n<p>Ndriz a Andrea Dara, i biri i Gavrilit, lindi me 17 Maj 1796. M\u00ebsimet e para i kreu n\u00eb Seminarin shqiptar e n\u2019Universitetin e Palermit muer laur\u00ebn n\u00eb drejt\u00ebsi. Vdiq me 2 Prill 1872.<br \/>\nPlotsoi p\u00ebrmbledhjen e kangvet t\u00eb vjetra popullore qi kishte fillue i ati. Ka lan\u00eb k\u00ebto shkrime t\u00eb pabotueme:<br \/>\n\u201cFjaluer shqip-italisht e italisht-shqip\u201d (Vocabolario albanese-italiano e italiano-albanese) t\u00eb pasun me fjal\u00eb e me nji gramatik\u00eb t\u00eb vog\u00ebl;<br \/>\nUngjilli i Sh\u00ebn Mateut \u2013 (il Vangelo di San Matteo) p\u00ebrkthye n\u00eb djalektin shqip t\u00eb Palac Adrianit;<br \/>\nDoke e zakone t\u00eb Palac Adrianit \u2013 (Usi e costumi di Palazzo Adriano).<\/p>\n<p>Gavril Dara, i riu, i biri i Andr\u00e8 Dar\u00ebs e i Fran\u00e7esk\u00ebs Dragota, lindi me 8 Kallnduer 1825.<br \/>\nK\u00ebndimet e mesme i kreu n\u00eb Seminarin italo-shqiptar t\u00eb Palermit ku menjiher\u00eb u da n\u00eb sh\u00eaj p\u00ebr holl\u00ebsi t\u00eb mendes, p\u00ebr zell e dashuni p\u00ebr studime letrare e per prirje prej natyre p\u00ebr hartin e poezis. \u2013 Mbasi kreu n\u2019Universitetin e Palermit studimet e nalta e u laureu n\u00eb ligj\u00eb, vojti n\u00eb qytetin e Agrigjentit p\u00ebr t\u2019ushtrue advokatur\u00ebn nen drejtimin e ungjit t\u00eb vet Nikoll\u00eb Dar\u00ebs. K\u00ebtu muer pjes\u00eb n\u00eb levizjet e ringjalles italjane si antar i Komitetit kryengrit\u00ebs t\u2019Agrigjentit e me 1860 p\u00ebr meritime u emnue me dekret t\u00eb Zef Garibaldit sekretar u p\u00ebrgjithsh\u00ebm i Qeveris s\u2019atij qyteti. N\u00eb vjetin 1862 u dergue si k\u00ebshilltar i par\u00eb n\u00eb prefektur\u00ebn e Palermit, mandej me detyr\u00eb si nenprefekt n\u00eb Bobbio, n\u2019Aost\u00eb e n\u00eb Lugo, e m\u00eb 1867 u emnue prefekt i Trapanit. Me 1870, si e la ket detyr\u00eb p\u00ebr arsyena politike, shkoi n\u00eb Rom\u00eb e aty drejtoi p\u00ebr disa vjet (1871-1874) fletoren \u201cLa Riforma\u201d ku u dallue edhe si gazetar.<br \/>\nMbas pak vjet\u00ebsh u kthye n\u2019Agrigjent. Vdiq me 19 nanduer 185.<\/p>\n<p>Gavril Dara qe letrar, poet, gazetar, kurist; u muer edhe me studime filozofije e me arkeologji. Malli i fort\u00eb p\u00ebr tok\u00ebn e st\u00ebrgjyshavet e nziti t\u00eb punoj\u00eb p\u00ebr lavrimin e gjuh\u00ebs shqipe. I pajisun me nji kultur\u00eb t\u00eb mir\u00eb historike e letrare i fali let\u00ebrsis s\u2019on\u00eb poemin e bukur \u201cK\u00ebnka e Sprasme e Ball\u00ebs\u201d, qi u botue s\u00eb parit me p\u00ebrkthimin n\u2019italishtet t\u00eb bam\u00eb nga vet\u00eb auktori n\u00eb t\u00eb p\u00ebrkohshm\u00ebn \u201cLa Nazione Albanese\u201d (1900-1902) e mandej m\u00eb 1906 lib\u00ebr m\u00eb vehte. N\u00eb ket poemth k\u00ebndon koh\u00ebt kreshnike t\u00eb Skanderbeut e pasqyrohen traditat popullore t\u2019Arbreshvet t\u00eb Siqil\u00ecs. Ka lan\u00eb edhe t\u00eb tjera shkrime, nji kang\u00eb fetare t\u00eb Sh\u00ebn Lazrit e nji Fjaluer shqip-italisht (Vocabolario albanese-italiano) t\u00eb pabotuem, ku krahason fjal\u00ebt me greqishte e me latinishte. Ky poet p\u00ebrmendet edhe n\u00eb poezin siqiljane t\u00eb revolucjonit p\u00ebr kang\u00ebt me ndiesi t\u00eb flakta atdhetare qi ka qitun nd\u00ebr ato koh\u00eb t\u00eb ringjalles.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Sh\u00ebnim:<\/strong> Kjo pjes\u00eb u shk\u00ebput nga shkrimi i studiuesit Kol\u00eb Kamsi, &#8220;Mbi katundin arb\u00ebresh Palac Adriani&#8221;, botuar n\u00eb revist\u00ebn Leka, n\u00eb vitin 1944. Ai sjell nj\u00eb hulumtim mbi gjitha mendjet e bukura t\u00eb k\u00ebtij fshati, q\u00eb ia kushtuan jet\u00ebn gjuh\u00ebs s\u00eb tyre am\u00ebtare, let\u00ebrsis\u00eb, mbledhjes s\u00eb k\u00ebng\u00ebve e t\u00eb traditave historike t\u00eb trash\u00ebguar nga st\u00ebrgjysh\u00ebrit e tyre arb\u00ebresh\u00eb dhe sidomos \u00e7\u00ebshtjes komb\u00ebtare.<\/p>\n<p>\/http:\/\/redaktori.com<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga Kol\u00eb Kamsi &nbsp; Katundi i Palac Adrianit ka qitun shum njerz t\u00eb dijsh\u00ebm e shkrimtar\u00eb qi jan\u00eb marr\u00eb me lavrim t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, me mbledhjen e kangvet e t\u00eb traditavet historike t\u00eb trashigueme prej st\u00ebrgjyshavet e me \u00e7ashtjen shqiptare. M\u00eb e famshmja mes tyre eshte edhe familja Dara. Gavril Dara, plaku, lindi me 15 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":20787,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[14,19,1],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga Kol\u00eb Kamsi &nbsp; Katundi i Palac Adrianit ka qitun shum njerz t\u00eb dijsh\u00ebm e shkrimtar\u00eb qi jan\u00eb marr\u00eb me lavrim t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, me mbledhjen e kangvet e t\u00eb traditavet historike t\u00eb trashigueme prej st\u00ebrgjyshavet e me \u00e7ashtjen shqiptare. M\u00eb e famshmja mes tyre eshte edhe familja Dara. Gavril Dara, plaku, lindi me 15 [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-04-02T07:23:30+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2020-04-02T07:24:53+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"500\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"300\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784\",\"name\":\"Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg\",\"datePublished\":\"2020-04-02T07:23:30+00:00\",\"dateModified\":\"2020-04-02T07:24:53+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg\",\"width\":500,\"height\":300},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Nga Kol\u00eb Kamsi &nbsp; Katundi i Palac Adrianit ka qitun shum njerz t\u00eb dijsh\u00ebm e shkrimtar\u00eb qi jan\u00eb marr\u00eb me lavrim t\u00eb gjuh\u00ebs shqipe, me mbledhjen e kangvet e t\u00eb traditavet historike t\u00eb trashigueme prej st\u00ebrgjyshavet e me \u00e7ashtjen shqiptare. M\u00eb e famshmja mes tyre eshte edhe familja Dara. Gavril Dara, plaku, lindi me 15 [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2020-04-02T07:23:30+00:00","article_modified_time":"2020-04-02T07:24:53+00:00","og_image":[{"width":500,"height":300,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"4 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784","name":"Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg","datePublished":"2020-04-02T07:23:30+00:00","dateModified":"2020-04-02T07:24:53+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=20784"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg","width":500,"height":300},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=20784#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Familja arb\u00ebreshe Dara, kur fryma poetike p\u00ebrcillet brez pas brezi"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg",500,300,false]},"categories_names":{"14":{"name":"Kultur\u00eb","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=14"},"19":{"name":"Reportazh \/ Profil","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=19"},"1":{"name":"Uncategorized","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=1"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg",300,180,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg",305,183,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg",400,240,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg",500,300,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg",500,300,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg",130,78,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2020\/04\/GavrilDaraiRiu.jpg",500,300,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20784"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=20784"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20784\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":20789,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/20784\/revisions\/20789"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/20787"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=20784"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=20784"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=20784"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}