{"id":19928,"date":"2020-02-25T13:52:02","date_gmt":"2020-02-25T12:52:02","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=19928"},"modified":"2020-02-25T13:52:02","modified_gmt":"2020-02-25T12:52:02","slug":"zigmund-bauman-dhe-libri-i-tij-mbi-lirine","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928","title":{"rendered":"Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d"},"content":{"rendered":"<p><em>(Kjo ese i kushtohet kujtimit te mendimtarit te madh Zigmund Bauman dhe librit te tij \u201cMbi Lirine\u201d<\/em>)<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Esht\u00eb e habitshme dhe befasuese (natyrisht p\u00ebr ata q\u00eb kuptojn\u00eb) q\u00eb tek nj\u00eb pergamen\u00eb me l\u00ebkur\u00eb majmuni vigan (t\u00eb ashtuquajtur edhe si Njeriu i D\u00ebbor\u00ebs) q\u00eb ruhet n\u00eb bibliotek\u00ebn e manastirit m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb Tibet, lexohet nj\u00eb paragraf rebel \u2013 p\u00ebr lirin\u00eb e krijimit kozmogonik, \u2013 si liri e mir\u00ebfillt\u00eb e Per\u00ebndis\u00eb s\u00eb paidentifikuar, por t\u00eb perceptuar gjithkund.<\/p>\n<p>Teksti \u00ebsht\u00eb i shkruar t\u00eb pakt\u00ebn dy shekuj para Luft\u00ebs s\u00eb Troj\u00ebs dhe shum\u00eb m\u00eb her\u00ebt se subjekti ekzistencial i Eposit t\u00eb Gilgameshit e librat e Fenikasve e Babilonasve.<\/p>\n<p>Kjo lasht\u00ebsi marramend\u00ebse t\u00eb huton dhe t\u00eb trishton.<\/p>\n<p>Debati p\u00ebr mendimin e lir\u00eb dhe p\u00ebr lirin\u00eb e t\u00eb shprehurit, \u00ebsht\u00eb i pafund edhe kontradiktor, plot paradokse logjike dhe juridike. Ky debat me mjedisin mitik shqiptaro-ballkanik, ka patur dhe ka karakteristika t\u00eb ve\u00e7anta psiko-emocionale, specifike dhe shpesh t\u00eb kobshme, dometh\u00ebn\u00eb edhe unikal\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Tersiti, demokrati i par\u00eb..<\/strong>.<\/p>\n<p>Fjala e paturpshme e Tersitit, k\u00ebtij akeu leckaman kund\u00ebr aristokratit (Bazileut), Agamemnon (shih: \u201cIliada\u201d \u2013 K\u00ebnga e Dyt\u00eb, Vargjet 271-274) esht\u00eb gjesti i par\u00eb i nj\u00eb ardhm\u00ebrie rebeluese, protesta e par\u00eb e paqart\u00eb sociale e Demokratit t\u00eb Par\u00eb t\u00eb Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>Goditja e Tersitit, p\u00ebr arroganc\u00ebn e tij qe shpagimi i liris\u00eb s\u00eb mendimit, tep\u00ebr i nxituar, por jo i parakohsh\u00ebm. Rebeli Tersit u demaskua fuqish\u00ebm me p\u00ebrkorje dhe me tallje publike t\u00eb skajshme.<\/p>\n<p>Homeri e p\u00ebrshkruan Tersitin t\u00eb sh\u00ebmtuar, gunga\u00e7 dhe t\u00eb sh\u00ebmtuar, nj\u00ebsoj si shtypi i sot\u00ebm grotesk i partive i p\u00ebrshkruan kund\u00ebrshtar\u00ebt ino\u00e7ent\u00eb, q\u00eb synojn\u00eb nj\u00ebkoh\u00ebsisht, simultanisht t\u00eb jen\u00eb n\u00eb kreun e pushtetit.<\/p>\n<p>Esht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb besohet se ky personazh i karikaturizuar n\u00eb kuvendin ushtarak t\u00eb mbret\u00ebrve Akeas do t\u00eb ishte prototipi i Sokratit dhe Krishtit, t\u00eb cil\u00ebt guxuan intelektualisht nj\u00ebsoj publikisht dhe p\u00ebsuan t\u00eb nj\u00ebjtin fat t\u00eb turpsh\u00ebm nga turmat e politizuara, nga tradita agamemnonase e autoritetit absolut t\u00eb padiskutuesh\u00ebm.<\/p>\n<p>Sfida estetike e Tersitit, \u00e7oi n\u00eb lindjen e surrealizmit n\u00eb shekullin XX dhe Salvador Dali-a t\u00ebr\u00eb kryengritjen e vet pikturike e imitoi nga karikatura tersitiane.<\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb arsyeja gjenuine dhe supreme q\u00eb Xhejms Xhojsi e rishkroi subjektin homerik si parodi, duke shkat\u00ebrruar pa m\u00ebshir\u00eb monumentalitetin epik si nj\u00eb mbishtres\u00eb t\u00eb panevojshme, ose si nj\u00eb zbukurim t\u00eb stilit barok t\u00eb zot\u00ebrinjve prepotent\u00eb t\u00eb pushtetit dhe t\u00eb opinioneve njer\u00ebzore.<\/p>\n<p>Lavuazje Laforti, historian i filozofis\u00eb n\u00eb Universitetin e Sorbon\u00ebs botoi n\u00eb vitin 1965, librin ambicioz dhe erudit \u201cFilozofia para r\u00ebnies s\u00eb Bastij\u00ebs\u201d, ku n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb jo elokuente, t\u00eb vrazhd\u00eb, por plot parashtres\u00eb dhe indikacione t\u00eb vlefshme, b\u00ebn lidhjen e figur\u00ebs s\u00eb Tersitit homerik me Spartakun trakas, Jan Husin, Omar Khajamin, Oliver Kromuellin, Rablen\u00eb, duke i shmangur jo pa q\u00ebllim filozof\u00ebt problematik\u00eb bashk\u00ebkohor\u00eb si Zhan Pol Sartri.<\/p>\n<p>K\u00ebtij libri i b\u00ebn re\u00e7ensione t\u00eb mprehta me v\u00ebrejtje metaforike p\u00ebr stilin, por afirmativ p\u00ebr struktur\u00ebn konceptuale Adorme, Patocka, Malroja, Derrida, Kangerga.<\/p>\n<p>Kapitulli q\u00eb i kushtohej Pier Alebardit (1079-1142) filozof parizian brilant, q\u00eb t\u00ebr\u00eb jet\u00ebn argumentoi n\u00eb debat t\u00eb pam\u00ebshir\u00ebsh\u00ebm me Bernardin e Klervos\u00eb dhe Anselmin e Kenterberrit, se \u201carsyeja \u00ebsht\u00eb para autoritetit, qoft\u00eb ky i fundit edhe teologjik\u201d, u vler\u00ebsua posa\u00e7\u00ebrisht.<\/p>\n<p>Alebardi si rrjedhim i tez\u00ebs kryene\u00e7e t\u00eb m\u00ebsip\u00ebrme, shtroi edhe k\u00ebrkes\u00ebn anticipuese, p\u00ebr drejt\u00ebsi sociale duke i k\u00ebrc\u00ebnuar njer\u00ebzit e fuqish\u00ebm shtet\u00ebror\u00eb t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb vet me d\u00ebnime t\u00eb paimagjinueshme dhe me d\u00ebnime ferri.<\/p>\n<p>Ky teprim sfidues dhe mendjeleht\u00eb, i kushtoi shum\u00eb.. Koncili i Suasonit vendosi n\u00eb 1141 t\u00eb digjeshin n\u00eb sheshe qytetesh t\u00ebr\u00eb librat e tij t\u00eb d\u00ebmsh\u00ebm dhe p\u00ebr shkak t\u00eb dashuris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb fsheht\u00eb me murgesh\u00ebn Eloiza, u rrah nga tre kryepeshkop\u00eb dhe \u2026 u trodh, (kastrua).<\/p>\n<p>Letrat e mall\u00ebngjyera, pasionante t\u00eb Alebardit p\u00ebr Eloiz\u00ebn, pas k\u00ebtij akti katastrofal, jan\u00eb burim sentimentalizmi, plot revolt\u00eb intelektuale, asketike deri n\u00eb blasfemi.<\/p>\n<p><strong>Qeveri pa gazeta apo gazeta pa qeveri<\/strong><\/p>\n<p>Xhafersoni dhe Medisoni, duke besuar n\u00eb lirin\u00eb natyrore t\u00eb njeriut, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb kauzale shtjelluan konceptin esencial t\u00eb Amendamentit t\u00eb Par\u00eb t\u00eb Kushtetut\u00ebs Amerikane, q\u00eb lirin\u00eb e pac\u00ebnueshme t\u00eb bindjeve e lidhin me hedhjen posht\u00eb n\u00eb perspektiv\u00eb t\u00eb t\u00eb t\u00ebra ligjeve t\u00eb mundshme kund\u00ebr shtypit t\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p>Xhafersoni i mrekulluesh\u00ebm formuloi shprehjen trondit\u00ebse se \u201cmes nj\u00eb qeverie pa gazeta dhe gazetave pa qeveri\u201d, do t\u00eb preferonte k\u00ebt\u00eb t\u00eb fundit, si m\u00eb demokratikun. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, e akuzuan si jakobin francez mes amerikan\u00ebve, pretencioz dhe kok\u00ebshkret\u00eb.<\/p>\n<p>Gabimet e gazetar\u00ebve, madje edhe ato m\u00eb t\u00eb tmerrshmet, Xhafersoni i klasifikoi me nj\u00eb durim shembullor si \u201cmonumente t\u00eb dob\u00ebsis\u00eb njer\u00ebzore, t\u00eb mosnjohjes, anomali t\u00eb pashmangshme t\u00eb intelektit\u201d.<\/p>\n<p>Studiuesi i sociologjis\u00eb etimologjike, Ulliam Fajteri, i Universitetit t\u00eb Man\u00e7esterit, jo i pandikuar nga shkolla bihoveriste, si edhe nga stili i lart\u00eb i Xhorxh Berklit, arriti n\u00eb p\u00ebrfundimin (n\u00eb Traktatin \u201cHierarkia e Ideve\u201d) se ka nj\u00eb antagoniz\u00ebm t\u00eb paralindur t\u00eb kategorive ideore.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu mendimi i lir\u00eb \u00ebsht\u00eb edhe shprehje e liris\u00eb dhe e shtr\u00ebngimit, dometh\u00ebn\u00eb e s\u00eb kund\u00ebrt\u00ebs, kinse se shtypi i lir\u00eb nuk mund t\u00eb quhet i till\u00eb, n\u00ebse nuk do t\u00eb ekzistonte edhe censura e lir\u00eb, ose liria e censur\u00ebs, nj\u00eb e drejt\u00eb natyrore dhe themelore e njeriut (!?).<\/p>\n<p><strong>Racionaliteti apo instiktet<\/strong><\/p>\n<p>Dr. Gunter Gyt, shefi i Policis\u00eb Politike n\u00eb Berlin gjat\u00eb Rajhut III, ka botuar nj\u00eb lib\u00ebr memorialistik t\u00eb sinqert\u00eb ku me k\u00ebmb\u00ebngulje k\u00ebrkon t\u00eb vendoset klinikisht nj\u00eb raport i ndrysh\u00ebm i funksionimit biologjik midis trurit dhe organeve seksuale.<\/p>\n<p>Ai kishte v\u00ebrejtur se zhvillimi i trurit t\u00eb njeriut bashk\u00ebkohor, ishte m\u00eb i madh, m\u00eb efikas, sesa i organeve seksuale, \u00e7ka \u00e7on pashmangshm\u00ebrisht n\u00eb triumfin e racionalitetit mbi instiktet, kur duhej t\u00eb ishte ndryshe, p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrjetuar totalitarizmin subkoshient dhe burokratik t\u00eb shtetit.<\/p>\n<p>Gyti seriozisht propozonte nd\u00ebrhyrje kirurgjikale ose hormonale n\u00eb trurin e njer\u00ebzve q\u00eb n\u00eb lindje p\u00ebr t\u00eb shmangur anomalin\u00eb, si\u00e7 e quante ai t\u00eb par\u00ebsis\u00eb diabolike \u201ct\u00eb materies s\u00eb hirt\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>N\u00ebse n\u00eb shekullin XVI Paracelsi, mendoi t\u00eb krijonte njeriun-artificial \u2013 Homonculusin, n\u00eb fund t\u00eb shekullit XX dhe n\u00eb fillim t\u00eb shekullit XXI, inxhinier\u00ebt genetist\u00eb guxuan at\u00eb q\u00eb nuk guxohej kurr\u00eb m\u00eb par\u00eb, krijimin e komanduar t\u00eb \u201cAjnshtajn\u00ebve dhe kryeministrave artificial\u00eb\u201d, sipas parametrave t\u00eb koduar sakt\u00ebsisht dhe me mir\u00ebkuptim nga shteti.<\/p>\n<p>Vet\u00ebkuptohet se k\u00ebshtu realizohet harmonia e \u00ebnd\u00ebrruar e shtypit, m\u00ebnjanohen ekseset, sensacionet e panevojshme, streset dhe krimet informative q\u00eb b\u00ebjn\u00eb k\u00ebrdin\u00eb sot.<\/p>\n<p><strong>Shqiptari Milo Temesvar, berishist\u00ebt, rilindasit<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr komunizmin totalitar lindor shtypi i lir\u00eb ishte nj\u00eb katrahur\u00eb, q\u00eb k\u00ebrc\u00ebnonte doktrin\u00ebn, mjekr\u00ebn sibilike t\u00eb Karl Marksit te \u201ctjetersuar\u201d nga ideologet paranojak\u00eb antikomuniste.<\/p>\n<p>P\u00ebr hir t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs, duhet v\u00ebn\u00eb n\u00eb reliev fakti q\u00eb semiologu dyshimtar, i shum\u00eb kritikuari dhe i admiruari Umberto Eko me esen\u00eb e tij heretike \u201cTregtar\u00ebt e Apokalipsit\u201d e ka parashikuar trishtuesh\u00ebm k\u00ebt\u00eb dukuri, sepse pik\u00ebrisht k\u00ebt\u00eb ese ai ia kushton shqiptarit Milo Temesvari, i larguar dhunsh\u00ebm nga atdheu n\u00eb 1947, pas akuz\u00ebs p\u00ebr devijacion t\u00eb majt\u00eb.<\/p>\n<p>Milo, tep\u00ebr inteligjent, pasi ndenji disa koh\u00eb si lektor i gjuh\u00ebve t\u00eb rralla kaukaziane n\u00eb universitetin Rutgest n\u00eb SHBA, p\u00ebrfundoi si asistent n\u00eb bibliotek\u00ebn kabalistike t\u00eb Buenos-Ajresit, ku u njoh edhe me Jorge Luis Borgesin, q\u00eb e infektoi me silogjizmat e teologut mesjetar Thoma Akuini, i quajtur ndryshe edhe Aristoteli me tonsur i Kish\u00ebs Katolike.<\/p>\n<p>N\u00eb shkrimet dhe librat e tij kontradiktor\u00eb, shqiptari Milo Temesvar e quajti t\u00eb pav\u00ebrtetuar antologjikisht kategorin\u00eb e liris\u00eb, duke shtuar se liria e mendimit dhe p\u00ebr m\u00eb tep\u00ebr shtypi i lir\u00eb, \u00ebsht\u00eb kund\u00ebr simetris\u00eb dhe kristalogjis\u00eb moderne.<\/p>\n<p>K\u00ebto materiale u fut\u00ebn ilegalisht n\u00eb Shqip\u00ebri nd\u00ebrmjet nj\u00eb ish-ambasadori t\u00eb shtetit komunist sot republikan i djatht\u00eb dhe u b\u00ebn\u00eb objekt reflektimi nga dijetar\u00ebt e pun\u00ebsuar n\u00eb sh\u00ebrbimet sekrete dhe jurist\u00ebt me kurse 5-mujore t\u00eb parlamentit Berishian, me pas te parlamentit Rilindas, t\u00eb cil\u00ebt pozitivizmin juridik e kan\u00eb v\u00ebn\u00eb n\u00eb dyshim si edhe teori t\u00eb tjera t\u00eb pav\u00ebrtetuara.<\/p>\n<p><strong>Po \u00e7\u2019\u00ebsht\u00eb liria?<\/strong><\/p>\n<p>Liria (gr. Eleutheria \u2013 lat. Libertas), \u00ebsht\u00eb enigma m\u00eb e madhe e njeriut. Determinizmi teologjik e b\u00ebn Sh\u00ebn-Agustinin t\u00eb thot\u00eb se liria \u00ebsht\u00eb e paracaktuar. Edhe filozof\u00ebt e antikitetit para tij, k\u00ebsaj teze i dhan\u00eb nj\u00eb lust\u00ebr kozmogonike.<\/p>\n<p>Viklifi thot\u00eb \u201cnjeriu \u00ebsht\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor jo i lir\u00eb i Zotit\u201d. Martin Luteri shprehet m\u00eb skajsh\u00ebm: \u201cDjalli e ka gjetur fjal\u00ebn \u2013 liri\u201d. Piko de la Mirandola v\u00eb n\u00eb goj\u00ebn e Zotit: \u201cT\u00eb kam krijuar vet\u00ebm me nj\u00eb q\u00ebllim, q\u00eb t\u00eb jesh nd\u00ebrtues dhe zot\u00ebrues i lir\u00eb i vetvetes\u201d. (De dignitate hominis).<\/p>\n<p>Bekoni dhe Hobsi e identifikuan lirin\u00eb me fuqin\u00eb e njeriut, sa dim\u00eb, aq mundemi; sa mundemi, aq jemi t\u00eb lir\u00eb.<\/p>\n<p>Hobsi: \u201cNjeriu (liria e tij) u n\u00ebnshtrohet po atyre ligjeve, sikurse edhe natyra.\u201d Spinoza thekson: \u201cN\u00eb syt\u00eb e mi, liria nuk konsiston n\u00eb dekretin e lir\u00eb, por n\u00eb domosdoshm\u00ebrin\u00eb e lir\u00eb\u201d. Kanti b\u00ebn fjal\u00eb p\u00ebr t\u00eb ashtuquajtur\u00ebn \u201cliri trascedentale\u201d, liria nuk \u00ebsht\u00eb e mundur n\u00eb bot\u00ebn empirike ku sundon kuazaliteti. Hegeli: \u201cLiria \u00ebsht\u00eb domosdoshm\u00ebria e njohur, e kuptuar\u201d.<\/p>\n<p>Madje dhe Marksi i ri: \u201cNjeriu \u00ebsht\u00eb q\u00ebnia e lir\u00eb, pra q\u00ebnia universale \u2013 Liria \u00ebsht\u00eb aristokracia e am\u00ebshueshme e natyr\u00ebs s\u00eb njeriut\u201d, tez\u00eb q\u00eb u keqkuptua tragjikisht nga historia e njer\u00ebzimit. Hajdeger: \u201cLiria, ndjenj\u00eb fundamentale e q\u00ebnies, \u00ebsht\u00eb ndjenja e frik\u00ebs nga mund\u00ebsia q\u00eb t\u00eb mos jemi, t\u00eb jemi nga q\u00ebnie n\u00eb joq\u00ebnie\u201d. Satri: \u201cLiria nuk \u00ebsht\u00eb veti e njeriut, por substanca e tij, njeriu \u00ebsht\u00eb i d\u00ebnuar q\u00eb t\u00eb jet\u00eb i lir\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu liria ndodhet midis dy poleve: determinizmit dhe indeterminizmit.<\/p>\n<p><strong>A ekziston liria e vullnetit?<\/strong><\/p>\n<p>Kalvini: \u201cVullneti i njeriut \u00ebsht\u00eb si nj\u00eb kalor\u00ebs q\u00eb gjendet midis t\u00eb dyve: N\u00ebse n\u00eb shal\u00eb hip\u00ebn Zoti, at\u00ebher\u00eb njeriu do t\u00eb shkoj\u00eb si t\u00eb doj\u00eb Zoti. N\u00ebse n\u00eb shal\u00eb hip\u00ebn Djalli, at\u00ebher\u00eb njeriu do t\u00eb shkoj\u00eb nga t\u00eb doj\u00eb Djalli.\u201d<\/p>\n<p>Teza heretike e paraqet njeriun \u201cFark\u00ebtar t\u00eb fatit t\u00eb vet \u201c-(\u201cFortuna suae ipse faber\u201d. Indeterminizmi, e ndan njeriun, lirin\u00eb nga domosdoshm\u00ebria. Epikuri, i kund\u00ebrvihet fatalizmit q\u00eb \u00ebsht\u00eb thelbi i maksimalizuar i rast\u00ebsive, k\u00ebrkon q\u00eb njeriu t\u00eb synoj\u00eb lumturin\u00eb (e drejta e tij natyrore) pra drejt nj\u00eb \u201catarksia\u201d si gjendje e paturbullueshm\u00ebris\u00eb shpirt\u00ebrore.<\/p>\n<p>Idet\u00eb e m\u00ebsip\u00ebrme jan\u00eb t\u00eb nevojshme t\u00eb njihen nga pushtetar\u00ebt, por edhe nga opozitar\u00ebt. Vizionarizmi e b\u00ebn politikanin t\u00eb lir\u00eb, kriticist. Nj\u00ebshi partiak dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht Nj\u00ebshi Ekzekutiv, i modelon t\u00eb tjer\u00ebt sipas vehtes. Nj\u00eb parti q\u00eb nuk ka liri brenda saj, kur vjen n\u00eb pushtet munges\u00ebn e liris\u00eb e kthen n\u00eb thagm\u00eb p\u00ebr t\u00eb dhunuar mbi njer\u00ebzit q\u00eb e duan lirin\u00eb, mbi intelektual\u00ebt, personalitete t\u00eb v\u00ebrteta t\u00eb kultur\u00ebs.<\/p>\n<p>Deputet\u00ebt dhe ministrat pushtetar\u00eb b\u00ebhen k\u00ebshtu vegla t\u00eb verb\u00ebta, celulizmi b\u00ebhet katastrofik, duke mos qen\u00eb t\u00eb lir\u00eb p\u00ebr vehte, m\u00ebtojn\u00eb t\u00eb prekin edhe lirin\u00eb e t\u00eb tjer\u00ebve dhe n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi.<\/p>\n<p>P\u00ebr politikan\u00eb t\u00eb till\u00eb t\u00eb pushtetit, duhet p\u00ebrmendur epigrama e shkruar n\u00eb 1901, nga Faik Konica:<\/p>\n<p>\u2013 More Dudum, kok\u00ebkungull \/ goj\u00ebbuall, e barkrrumbull \/ thuam\u00eb t\u00eb r\u00ebnt\u00eb pika \/ \u00e7\u2019t\u00eb duhet ty politika? Hiq, mor Dudum dor\u00eb adje \/ t\u00eb kllas\u00ebm n\u00eb nj\u00eb kade \/ plot me mjalt\u00eb e me re\u00e7el \/ ha e pi e kurr\u00eb mos del\u2026<\/p>\n<p><strong>Politika shqiptare, militant\u00ebt dhe liria<\/strong><\/p>\n<p>Nuk kam artikuluar m\u00eb kot, \u00e7ka kam th\u00ebn\u00eb m\u00eb sip\u00ebr. Liria ka dialektik\u00ebn e vet, t\u00eb cil\u00ebn nuk mund ta quajm\u00eb \u201cnj\u00eb shkarravitje arabeske\u201d. Politika shqiptare n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi, nuk e ka iden\u00eb e liris\u00eb.<\/p>\n<p>Militant\u00ebt e partive kur vijn\u00eb n\u00eb pushtet, jan\u00eb manikenj,- koncepti i tyre propagandistik \u00ebsht\u00eb si lufta antagoniste midis t\u00eb Mir\u00ebs (ata e identifikojn\u00eb paturp\u00ebsisht, subjektivisht veten e tyre me t\u00eb mir\u00ebn) me t\u00eb Keqen, q\u00eb jan\u00eb p\u00ebrher\u00eb t\u00eb tjer\u00ebt, kund\u00ebrshtar\u00ebt, opozitar\u00ebt.<\/p>\n<p>Ky thjesht\u00ebzim, \u00ebsht\u00eb fatal, buron konfliktualitetin antagonist, mitik, pra vet\u00ebshkat\u00ebrrues. Syzet bardh\u00eb e zi, jan\u00eb optika e tmerrshme e shoq\u00ebris\u00eb s\u00eb sotme. Kjo margjinalizon sende, njer\u00ebz, idet\u00eb.<\/p>\n<p>Nj\u00eb rrug\u00eb sht\u00ebpimi p\u00ebr t\u00eb gjetur lirin\u00eb q\u00eb nuk e njohin dot, \u00ebsht\u00eb shtypi dhe masmedia. Po a jan\u00eb shtypi dhe masmedia t\u00eb lir\u00eb? Pas shkat\u00ebrrimit t\u00eb ortodoksis\u00eb moniste, t\u00eb shtypit t\u00eb saj t\u00eb komanduar, kan\u00eb ndodhur ndryshime t\u00eb m\u00ebdha.<\/p>\n<p>Shteti totalitar sipas Anah Harendit kishte nj\u00eb shtyp totalitar, kjo na kushtoi tragjikisht. P\u00ebr fat t\u00eb keq, shtypi postkomunist \u00ebsht\u00eb plot infektime dhe reminishenca t\u00eb r\u00ebnda nga e kaluara. K\u00ebshtu ndodh q\u00eb m\u00ebdit\u00ebsit shkrimor\u00eb jan\u00eb sh\u00ebrb\u00ebtor\u00ebt e politik\u00ebs, sepse nuk u intereson liria e v\u00ebrtet\u00eb. Ky mercenariz\u00ebm, \u00ebsht\u00eb i friksh\u00ebm.<\/p>\n<p>Por megjithat\u00eb, nuk duhet t\u00eb jemi fatalist\u00eb. Duhet t\u00eb shpresojm\u00eb p\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar opinionin publik t\u00eb shoq\u00ebris\u00eb civile. Ky pushtet i fjal\u00ebs s\u00eb lir\u00eb duhet t\u00eb p\u00ebrfillet nga qeveritar\u00ebt. Ndryshe, shtypi dhe masmediat, nuk do t\u00eb g\u00ebzojn\u00eb autoritetin, at\u00eb autoritet t\u00eb padiskutuesh\u00ebm dhe patjet\u00ebrsuesh\u00ebm q\u00eb t\u00eb jep liria.<\/p>\n<p>Opinionb\u00ebr\u00ebsit, ndon\u00ebse t\u00eb paguar shum\u00eb shtrenjt\u00eb, k\u00ebsisoj tep\u00ebr komod\u00eb, kan\u00eb mllefe me emra t\u00eb caktuara politikan\u00ebsh dhe jan\u00eb larg t\u00eb kuptuarit t\u00eb dukurive t\u00eb v\u00ebrteta q\u00eb shqet\u00ebsojn\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb sot. K\u00ebshtu nuk arrijn\u00eb dot t\u00eb konstruktojn\u00eb opinionin publik, t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb.<\/p>\n<p>Nuk mund t\u00eb ket\u00eb opinion publik, pa ide dhe pa dituri, nuk mund t\u00eb ket\u00eb opinion publik n\u00ebse nuk beson dhe nuk sakrifikon asgj\u00eb p\u00ebr lirin\u00eb, jo p\u00ebr lirin\u00eb e keqkuptuar dhe t\u00eb shp\u00ebrdoruar t\u00eb vetvetes, por p\u00ebr lirin\u00eb e t\u00eb gjith\u00ebve.<\/p>\n<p>Kjo do t\u00eb thot\u00eb q\u00eb shtypi dhe masmediat, nuk duhet t\u2019i kontrollojn\u00eb grupet e interesit,ose te klonohen nga pushtetaret \u201ctriumfaliste\u201d \u2013 si\u00e7 ndodh n\u00eb Shqip\u00ebri.<\/p>\n<p>Opinioni publik duhet t\u00eb jet\u00eb substanca e t\u00eb gjith\u00ebve s\u00eb bashku. Nuk mund t\u00eb ket\u00eb liri t\u00eb disave dhe nj\u00ebkoh\u00ebsisht munges\u00eb t\u00eb liris\u00eb p\u00ebr t\u00eb tjer\u00ebt. Liria u takon t\u00eb gjith\u00ebve. N\u00eb k\u00ebt\u00eb apoteoz\u00eb, shtypi i lir\u00eb dhe masmediat, kan\u00eb nj\u00eb mision t\u00eb shenjt\u00eb.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>****<\/p>\n<p><em>Botuar n\u00eb gazet\u00ebn\u00a0 &#8220;Dita&#8221;<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>(Kjo ese i kushtohet kujtimit te mendimtarit te madh Zigmund Bauman dhe librit te tij \u201cMbi Lirine\u201d) &nbsp; Esht\u00eb e habitshme dhe befasuese (natyrisht p\u00ebr ata q\u00eb kuptojn\u00eb) q\u00eb tek nj\u00eb pergamen\u00eb me l\u00ebkur\u00eb majmuni vigan (t\u00eb ashtuquajtur edhe si Njeriu i D\u00ebbor\u00ebs) q\u00eb ruhet n\u00eb bibliotek\u00ebn e manastirit m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb Tibet, lexohet [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1639,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[4,19],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"(Kjo ese i kushtohet kujtimit te mendimtarit te madh Zigmund Bauman dhe librit te tij \u201cMbi Lirine\u201d) &nbsp; Esht\u00eb e habitshme dhe befasuese (natyrisht p\u00ebr ata q\u00eb kuptojn\u00eb) q\u00eb tek nj\u00eb pergamen\u00eb me l\u00ebkur\u00eb majmuni vigan (t\u00eb ashtuquajtur edhe si Njeriu i D\u00ebbor\u00ebs) q\u00eb ruhet n\u00eb bibliotek\u00ebn e manastirit m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb Tibet, lexohet [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-02-25T12:52:02+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1280\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928\",\"name\":\"Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg\",\"datePublished\":\"2020-02-25T12:52:02+00:00\",\"dateModified\":\"2020-02-25T12:52:02+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg\",\"width\":1280,\"height\":720},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"(Kjo ese i kushtohet kujtimit te mendimtarit te madh Zigmund Bauman dhe librit te tij \u201cMbi Lirine\u201d) &nbsp; Esht\u00eb e habitshme dhe befasuese (natyrisht p\u00ebr ata q\u00eb kuptojn\u00eb) q\u00eb tek nj\u00eb pergamen\u00eb me l\u00ebkur\u00eb majmuni vigan (t\u00eb ashtuquajtur edhe si Njeriu i D\u00ebbor\u00ebs) q\u00eb ruhet n\u00eb bibliotek\u00ebn e manastirit m\u00eb t\u00eb vjet\u00ebr n\u00eb Tibet, lexohet [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2020-02-25T12:52:02+00:00","og_image":[{"width":1280,"height":720,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"12 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928","name":"Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg","datePublished":"2020-02-25T12:52:02+00:00","dateModified":"2020-02-25T12:52:02+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=19928"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg","width":1280,"height":720},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=19928#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Zigmund Bauman dhe libri i tij \u201cMbi Lirin\u00eb\u201d"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg",1280,720,false]},"categories_names":{"4":{"name":"Opinion","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=4"},"19":{"name":"Reportazh \/ Profil","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=19"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg",300,169,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg",305,172,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg",400,225,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg",600,338,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg",1024,576,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg",130,73,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Moikom-zeqo.jpg",1280,720,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19928"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19928"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19929,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19928\/revisions\/19929"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/1639"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}