{"id":170,"date":"2019-02-05T15:32:27","date_gmt":"2019-02-05T14:32:27","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=170"},"modified":"2019-02-05T15:32:27","modified_gmt":"2019-02-05T14:32:27","slug":"fan-noli-kryeminister-ne-muajt-e-pare-te-qeverisjes","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170","title":{"rendered":"Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes"},"content":{"rendered":"<p><strong>Nga profesor Nasho Jorgaqi<\/strong><\/p>\n<p>Masat e para q\u00eb mori Noli kryeminist\u00ebr, filluan nga thjesht\u00ebsimi i aparatit shtet\u00ebror (deri n\u00eb 25%), nga ulja e rrogave t\u00eb funksionar\u00ebve (deri n\u00eb 40%, duke v\u00ebn\u00eb veten n\u00eb krye), nga tentativa p\u00ebr t\u00eb larguar n\u00ebpun\u00ebsit e diskredituar politikisht e moralisht. Por ai nuk mendoi sa duhet se reformat q\u00eb do t\u00eb nd\u00ebrmerrte, s\u2019mund t\u00eb realizoheshin duke l\u00ebn\u00eb jasht\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz t\u00eb devotsh\u00ebm t\u00eb Bashkimit e t\u00eb Vatr\u00ebs. S\u2019mjaftonin disa funksionar\u00eb dikasteresh apo ndonj\u00eb prefekt apo q\u00eb em\u00ebroi, as fakti q\u00eb caktoi poetin S. Maleshova si Sekretar t\u00eb P\u00ebrgjithsh\u00ebm t\u00eb Kryeministris\u00eb ose vatranin A. Frash\u00ebri si sekretar t\u00eb kabinetit t\u00eb tij. Ky sektariz\u00ebm vinte ndoshta nga q\u00eb i druhej radikalizmit t\u00eb tyre ose ngaq\u00eb s\u2019pati besim, pse shumica ishin t\u00eb rinj e t\u00eb pap\u00ebrvoj\u00eb.<\/p>\n<p>Kabineti i ri, ndon\u00ebse u prit me entuziaz\u00ebm nga populli dhe u p\u00ebrsh\u00ebndet formalisht nga qeverit\u00eb europiane, nuk arriti t\u00eb b\u00ebj\u00eb as betimin zyrtar. I vetmi regjent q\u00eb kish mbetur, S. Peci, iu shmang k\u00ebtij akti duke u larguar nga posti p\u00ebr arsye sh\u00ebndet\u00ebsore n\u00eb fillim t\u00eb korrikut. Noli, q\u00eb i dinte arsyet e v\u00ebrteta, pati megjithat\u00eb urt\u00ebsin\u00eb t\u2019i d\u00ebrgoj\u00eb nj\u00eb telegram urimi p\u00ebr sh\u00ebrim dhe kthim t\u00eb shpejt\u00eb n\u00eb detyr\u00eb. Dor\u00ebheqja, n\u00eb fakt, jo vet\u00ebm nuk ishte ogur i mir\u00eb para opinionit, por qe dhe penges\u00eb n\u00eb hapat e par\u00eb t\u00eb procesit t\u00eb legalizimit t\u00eb qeveris\u00eb s\u00eb re. Noli, sipas nenit 51 t\u00eb Statutit, mori at\u00ebher\u00eb dhe detyr\u00ebn e K\u00ebshillit t\u00eb Nalt\u00eb. Ishin mbi dyzet\u00eb projektdekretligje q\u00eb prisnin firm\u00ebn e regjentit t\u00eb munguar. Para k\u00ebsaj situate, Noli nuk u zmbraps. Ndoshta, e kish parashikuar q\u00ebndrimin e njohur kund\u00ebrshtues t\u00eb mikut t\u00eb vjet\u00ebr. N\u00eb vesh i kishin ardhur dhe fjal\u00ebt, q\u00eb Peci mes t\u00eb tjerash kish th\u00ebn\u00eb p\u00ebr t\u00eb \u201cDo t\u00eb na v\u00ebr\u00eb zjarr, evgjiti i Ed\u00ebmes\u00eb!\u201d<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone  wp-image-774494\" src=\"http:\/\/www.gazetadita.al\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/foto-1-300x220.jpg\" sizes=\"(max-width: 565px) 100vw, 565px\" srcset=\"http:\/\/www.gazetadita.al\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/foto-1-300x220.jpg 300w, http:\/\/www.gazetadita.al\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/foto-1-768x563.jpg 768w, http:\/\/www.gazetadita.al\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/foto-1-1024x751.jpg 1024w, http:\/\/www.gazetadita.al\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/foto-1.jpg 1066w\" alt=\"\" width=\"565\" height=\"414\" \/><\/p>\n<p>Por populli e donte dhe e adhuronte. Nga ajo koh\u00eb vijn\u00eb fjal\u00ebt: \u201cDashuria jon\u00eb p\u00ebr Nolin s\u2019ka kufi.\u201d \u201cAi, me mjekr\u00ebn q\u00eb i varej n\u00eb kraharor, dukej si nj\u00eb shqiponj\u00eb hijep\u00ebnd\u00eb dhe e patrembshme.\u201d \u201cMe Nolin si udh\u00ebheq\u00ebs, puna m\u00eb e r\u00ebnd\u00eb b\u00ebhej m\u00eb e leht\u00eb.\u201d<\/p>\n<p>Zjarrin, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb, nuk e kish ndezur Noli, po zem\u00ebrimi i popullit t\u00eb pak\u00ebnaqur nga padrejt\u00ebsit\u00eb e qeveritar\u00ebve t\u00eb vjet\u00ebr dhe mbrapshtit\u00eb e bejler\u00ebve. Misioni historik i qeveris\u00eb q\u00eb ai kryesonte, ishte ta vinte Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb rrug\u00eb t\u00eb mbar\u00eb. Prandaj, pas masave t\u00eb para administrative, Noli i hyri pun\u00ebs p\u00ebr zbatimin e programit qeveritar. At\u00eb e priste nj\u00eb mal me detyra, q\u00eb kishin t\u00eb b\u00ebnin me probleme t\u00eb shumta politike dhe sociale e mbi t\u00eb gjitha me probleme t\u00eb v\u00ebshtira ekonomike. Gjith\u00eb vendi i kish kthyer syt\u00eb nga ai. Pasi ndau mendjen p\u00ebr t\u00eb mos b\u00ebr\u00eb zgjedhje, duke e ndjer\u00eb veten t\u00eb lir\u00eb nga \u00e7do penges\u00eb kushtetuese, kryeministri u hodh n\u00eb veprime konkrete. Nxori dekretet e para: n\u00ebnshkroi vendimin p\u00ebr ngritjen e Gjyqit Politik p\u00ebr kund\u00ebrshtar\u00ebt politik\u00eb, at\u00eb t\u00eb \u00e7armatimit t\u00eb popullsis\u00eb, t\u00eb konfiskimit t\u00eb pasurive t\u00eb t\u00eb arratisurve. Por detyra m\u00eb e madhe e m\u00eb e v\u00ebshtira para qeveris\u00eb s\u00eb tij ishte \u00e7\u00ebshtja agrare, q\u00eb kish t\u00eb b\u00ebnte me fatin e pjes\u00ebs d\u00ebrmuese t\u00eb popullit. Fshatar\u00ebsia e patok\u00eb, e varf\u00ebr dhe e shtypur kish kthyer syt\u00eb nga ajo. Q\u00eb n\u00eb jav\u00ebt e para bujqit e Myzeqes\u00eb i k\u00ebrkuan kryeministrit me an\u00eb t\u00eb peticioneve, por dhe duke \u00e7uar nj\u00eb delegacion n\u00eb Tiran\u00eb, q\u00eb t\u00eb zgjidhte sa m\u00eb par\u00eb problemin jetik t\u00eb tok\u00ebs, q\u00eb u kish premtuar. N\u00eb telegramin e p\u00ebrgjigjes q\u00eb u kthente t\u00eb 18 fshatar\u00ebve t\u00eb Myzeqes\u00eb, Noli premtonte se \u201cKabineti i sotm\u00eb ka n\u00eb program mir\u00ebsimin e gjendjes s\u00eb bujq\u00ebve dhe ka p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb masa t\u00eb shpejta p\u00ebr k\u00ebt\u00eb q\u00ebllim. E para do t\u00eb jet\u00eb zhdukja e sistemit t\u00eb iltizam dhe myltizimeve, t\u00eb nj\u00eb sistemi q\u00eb e kan\u00eb munduar popullin e mjer\u00eb qindra vjet me radh\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>Shqet\u00ebsimi dhe p\u00ebrkujdesja e Nolit p\u00ebr fshatin u duk\u00ebn fillimisht n\u00eb p\u00ebrpjekjen p\u00ebr sekuestrimin e tokave t\u00eb bejler\u00ebve t\u00eb arratisur, e akoma m\u00eb shum\u00eb n\u00eb ligjin p\u00ebr leht\u00ebsimin e fshatar\u00ebsis\u00eb nga taksat. Por problemi agrar ishte shum\u00eb m\u00eb i gjer\u00eb e kompleks. Prandaj Noli, duke qen\u00eb i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm p\u00ebr k\u00ebt\u00eb, urdh\u00ebroi ngritjen e nj\u00eb komisioni t\u00eb posa\u00e7\u00ebm pran\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Bujq\u00ebsis\u00eb dhe porositi prefekturat q\u00eb t\u00eb studionin gjendjen e bujqve p\u00ebr \u00e7do krahin\u00eb. Ai, nd\u00ebrkaq, u njoh me ligjet dhe p\u00ebrvoj\u00ebn e reformave agrare t\u00eb vendeve t\u00eb tjera. Por presioni nga posht\u00eb sa vinte e shtohej. At\u00eb q\u00eb s\u2019arrinte ta b\u00ebnte qeveria, fshatar\u00ebt zun\u00eb ta b\u00ebjn\u00eb vet\u00eb. N\u00eb Fier, ata, bashk\u00eb me tregtar\u00ebt, e transferuan pazarin nga tokat e bejler\u00ebve n\u00eb tokat e shtetit. Kjo ndezi menj\u00ebher\u00eb nj\u00eb konflikt t\u00eb ashp\u00ebr, aq sa Qemal bej Vrioni shtiu njer\u00ebz dhe vrau dy fshatar\u00eb. Qeveria, me k\u00ebt\u00eb rast, n\u00eb vend q\u00eb t\u00eb solidarizohej me fshatar\u00ebt e t\u00eb tregonte forc\u00ebn e shtetit, mori an\u00ebn e bejler\u00ebve p\u00ebr shkak t\u00eb ligjeve n\u00eb fuqi. Ky incident dhe raste t\u00eb tjera e b\u00ebnin Nolin t\u00eb mendonte p\u00ebr v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e m\u00ebdha q\u00eb kish zgjidhja e problemit agrar n\u00eb vendin e tij. Informacionet q\u00eb i vinin nga Komisioni pran\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Bujq\u00ebsis\u00eb ia v\u00ebrtetonin k\u00ebt\u00eb. Madje, pengesat dhe rezistenca dukeshin qart\u00eb dhe n\u00eb instancat e larta t\u00eb shtetit. Vet\u00eb regjenti S. Peci ishte kund\u00ebr. Ai nuk do t\u00eb firmoste as dekretligjin q\u00eb urdh\u00ebronte t\u00eb drejt\u00ebn e p\u00ebrdorimit t\u00eb ujit t\u00eb bejler\u00ebve nga fshatar\u00ebt. Po k\u00ebshtu, as b\u00ebhej fjal\u00eb p\u00ebr dekretin e sekuestrimit t\u00eb tokave t\u00eb bejler\u00ebve t\u00eb arratisur. Kund\u00ebr ishin dhe pjesa m\u00eb e madhe e kabinetit t\u00eb tij. \u201cPata shumic\u00ebn, do t\u00eb shkruante Noli m\u00eb von\u00eb, kur n\u00eb program fut\u00ebm reform\u00ebn agrare. Mbet\u00ebm pakic\u00eb kur erdhi puna p\u00ebr ta zbatuar at\u00eb\u201d. Mb\u00ebshtet\u00ebsit e v\u00ebrtet\u00eb qen\u00eb S. Vinjau dhe Q. Koculi, kurse L. Gurakuqi u tregua i pavendosur, duke k\u00ebrkuar kujdes dhe maturi. Nolit i duhej ta p\u00ebrballonte k\u00ebt\u00eb situat\u00eb. Por dhe ai vet\u00eb, me sa duket, nuk ish i p\u00ebrgatitur sa dhe si\u00e7 duhet tani q\u00eb kish ardhur koha p\u00ebr zbatimin praktik t\u00eb k\u00ebsaj reforme madhore. Nuk mjaftonte t\u2019i ndjeje dhe t\u2019i kuptoje nevojat e aspiratat e fshatar\u00ebsis\u00eb, si\u00e7 ndodhte me Nolin. Duhej vendosm\u00ebri e guxim p\u00ebr t\u2019iu kund\u00ebrv\u00ebn\u00eb stuhis\u00eb armiq\u00ebsore t\u00eb bejler\u00ebve e opinionit konservator, por dhe gjendjes s\u00eb p\u00ebrgjumur e t\u00eb indiferenc\u00ebs t\u00eb fshatar\u00ebsis\u00eb shqiptare, e cila, me disa p\u00ebrjashtime, tregohej e pasigurt dhe skeptike p\u00ebr ndryshimet q\u00eb do t\u00eb sillte reforma agrare.<\/p>\n<p>Ishin k\u00ebto rrethana q\u00eb e b\u00ebn\u00eb Nolin te zgjidhte nj\u00eb rrug\u00eb t\u00eb mesme, zbatimin e nj\u00eb reforme agrare t\u00eb kufizuar: t\u2019u jepeshin toka fshatar\u00ebve pa tok\u00eb nga shpron\u00ebsimi i tokave t\u00eb shtetit, pa i prekur fare pronat e bejler\u00ebve. Nj\u00eb hap ky i druajtur, q\u00eb tregonte p\u00ebr dilemat dhe v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb e kryeministrit, por q\u00eb nuk i k\u00ebnaqte element\u00ebt p\u00ebrparimtar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt prisnin nga Noli t\u00eb godiste bejler\u00ebt. Modelet q\u00eb jepte bota ishin t\u00eb qarta, vet\u00ebm duhej guxim dhe vendosm\u00ebri. Gazeta \u201cBashkimi\u201d, organ i shoq\u00ebris\u00eb me t\u00eb nj\u00ebjtin em\u00ebr, q\u00eb zuri t\u00eb dal\u00eb nga fillimi i korrikut, u b\u00eb z\u00ebdh\u00ebn\u00ebse e opinionit antifeudal. Duke mbajtur shpresa te Noli, ajo i kujton atij se n\u00eb Parlament ai \u201ckish p\u00ebrs\u00ebritur shpesh fjal\u00ebn \u201cyrysh\u201d, po sot na duket se ka ardhur koha t\u2019i themi zot\u00ebris\u00eb s\u00eb tij: Yrysh!\u201d Djal\u00ebria e Bashkimit, q\u00eb nuk b\u00ebnte pjes\u00eb n\u00eb qeveri, por e p\u00ebrkrahte at\u00eb, tregohej e gatshme t\u00eb godiste bejler\u00ebt dhe forcat e vjetra. Duke mos u mjaftuar vet\u00ebm me mitingje e demonstrata, ajo kaloi n\u00eb veprime t\u00eb dhunshme, ku rrihte e demaskonte publikisht bejler\u00ebt n\u00ebp\u00ebr sheshe e rrug\u00eb, i detyronte t\u00eb pinin vaj recini. Nj\u00eb bej nga Vlora, madje, e detyroi t\u00eb ecte n\u00eb k\u00ebmb\u00eb deri n\u00eb Fier. Noli, megjith\u00ebse e p\u00eblqente vrullin e rinis\u00eb, nuk pajtohej me disa nga veprimet ekstreme t\u00eb saj dhe s\u2019kish gisht n\u00eb to, si\u00e7 e akuzonin kund\u00ebrshtar\u00ebt. Shtypi progresist do t\u2019i b\u00ebnte jehon\u00eb zhg\u00ebnjimit q\u00eb po shfaqej. \u201cLuft\u00eb sentimentalizmit dhe shpirtbut\u00ebsis\u00eb, shkruante \u201cBashkimi\u201d. Vet\u00ebm duke vepruar n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb radikale k\u00ebnaqet populli\u201d. Kurse gazeta \u201cPolitika\u201d ngrinte z\u00ebrin: \u201cNeve nga ky revolucion presim pun\u00ebra t\u00eb m\u00ebdha e t\u00eb mbara p\u00ebr popullin \u2026 se p\u00ebrdita nuk b\u00ebhen revolucione\u201d.<\/p>\n<p>Noli pa dyshim q\u00eb shpirt\u00ebrisht ishte me djal\u00ebrin\u00eb, me frym\u00ebn e ndryshimeve, por jo t\u00eb ndryshimeve t\u00eb shpejta e aq m\u00eb tep\u00ebr radikale. K\u00ebto k\u00ebrkesa vinin nga posht\u00eb, kurse lart, ku gjendej ai, as q\u00eb flitej p\u00ebr ndryshime t\u00eb tilla. Ministrat e tij jo vet\u00ebm nuk rrezikonin t\u00eb nd\u00ebrmerrnin hapa t\u00eb guximsh\u00ebm, por as nuk diskutonin seriozisht p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb di\u00e7ka ndryshe nga qeveritar\u00ebt e m\u00ebparsh\u00ebm. P\u00ebr ta mjaftonte rr\u00ebzimi i Zogut dhe ardhja e tyre n\u00eb pushtet.<\/p>\n<p>Mungesa e iniciativ\u00ebs dhe e vendosm\u00ebris\u00eb s\u00eb Nolit p\u00ebr t\u00eb nisur nga ndryshimet, nuk vinte aq nga shkaku se nuk gjente p\u00ebrkrahjen e kabinetit, sesa nga fakti tjet\u00ebr q\u00eb akoma ai nuk ishte bindur se shoq\u00ebria e prapambetur shqiptare qe e p\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u2019iu n\u00ebnshtruar qilizmave serioze politike e sociale. K\u00ebsaj t\u00eb fundit, i shtohej q\u00ebndrimi i rezervuar dhe sinjalet shqet\u00ebsuese q\u00eb arrinin nga jasht\u00eb. Fuqit\u00eb e m\u00ebdha i ndiqnin me kujdes zhvillimet n\u00eb Shqip\u00ebri dhe veprimet e qeveris\u00eb q\u00eb kish ardhur n\u00eb pushtet me dhun\u00eb. Sipas tyre, qeveria, p\u00ebrpara se t\u00eb b\u00ebnte reforma, duhet t\u00eb zhvillonte zgjedhjet p\u00ebr t\u2019u legjitimuar. Noli, ndon\u00ebse ishte i ndjesh\u00ebm ndaj q\u00ebndrimit t\u00eb nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00ebve, prap\u00eb nuk ia vuri veshin k\u00ebrkesave t\u00eb tyre p\u00ebr legjitimimin e qeveris\u00eb. Por kjo nuk do t\u00eb thoshte se ai i shp\u00ebrfillte. P\u00ebrkundrazi, duke qen\u00eb diplomat me p\u00ebrvoj\u00eb e duke i njohur mekanizmat q\u00eb vepronin n\u00eb qarqet politike, t\u00eb cil\u00ebt drejtonin fatet e bot\u00ebs, Noli i kushtoi v\u00ebmendje t\u00eb madhe. Madje, si\u00e7 u duk dhe m\u00eb pas, at\u00eb do ta shqet\u00ebsonte aq shum\u00eb njohja nd\u00ebrkomb\u00ebtare e qeveris\u00eb sa problemet e jashtme do t\u00eb zinin m\u00eb shum\u00eb vend n\u00eb veprimtarin\u00eb e tij sesa ato t\u00eb brendshmet. Kish n\u00eb k\u00ebt\u00eb mes nj\u00eb kontradikt\u00eb, q\u00eb euforia nuk e la Nolin ta kuptonte: edhe pse legjitimiteti nd\u00ebrkomb\u00ebtar i qeveris\u00eb s\u00eb tij varej nga zhvillimi sa m\u00eb i shpejt\u00eb i zgjedhjeve, ai k\u00ebmb\u00ebngulte, p\u00ebrmes nj\u00eb veprimtarie t\u00eb dendur diplomatike, p\u00ebr njohjen e saj. Shpresonte n\u00eb njohjet dhe n\u00eb emrin e nderuar q\u00eb g\u00ebzonte n\u00eb qarqet diplomatike. Po a mjaftonin vet\u00ebm k\u00ebto tani q\u00eb kish ardhur n\u00eb pushtet? \u201cNj\u00eb personalitet mjaft piktoresk, do t\u00eb shkruante m\u00eb von\u00eb diplomati italian P. Kuarone, inteligjent e i kulturuar dhe me ide politike socializante \u2026 por jo fort i qart\u00eb\u201d.<\/p>\n<p>\u2014Dhe q\u00eb s\u2019ish fort i qart\u00eb, u duk n\u00eb hapin e par\u00eb diplomatik q\u00eb hodhi: m\u00eb 4 korrik ai firmosi vendimin e posa\u00e7\u00ebm, me t\u00eb cilin i propozonte qeveris\u00eb sovjetike vendosjen e marr\u00ebdh\u00ebnieve diplomatike. N\u00eb fakt, ky proces kish nisur q\u00eb disa muaj m\u00eb par\u00eb, kur H. Prishtina dhe B. Curri kishin marr\u00eb kontakt e kishin biseduar me ambasad\u00ebn sovjetike n\u00eb Rom\u00eb dhe m\u00eb pas me at\u00eb n\u00eb Vjen\u00eb. Por e zyrtarizuar dhe nga qeveria revolucionare e Nolit, ting\u00eblloi ligsht dhe u mor si nj\u00eb sfid\u00eb ndaj diplomacis\u00eb borgjeze. \u201cFan Noli, do t\u00eb qortonte ato dit\u00eb gazeta e Londr\u00ebs \u201cDaily Telegraph\u201d, do t\u00eb pendohet q\u00eb u shpejtua t\u00eb vendoste marr\u00ebdh\u00ebnie t\u00eb plota diplomatike me qeverin\u00eb sovjetike\u201d. Reagimi i hidhur i qarqeve diplomatike qe i menj\u00ebhersh\u00ebm: veprimi i Nolit jo vet\u00ebm nuk u mir\u00ebprit, por u konsiderua si nj\u00eb arsye tjet\u00ebr e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb mos e njohur dhe mb\u00ebshtetur qeverin\u00eb e re. Noli e kuptoi shpejt se ishte nxituar, por tanim\u00eb hapin e kish hedhur. Nj\u00eb hap i paprecedent p\u00ebr koh\u00ebn, t\u00eb cilin ai m\u00eb shum\u00eb sesa nj\u00eb veprim t\u00eb q\u00ebllimsh\u00ebm politik, e konsideronte nj\u00eb akt pavar\u00ebsie. Po a mund t\u00eb kish pavar\u00ebsi n\u00eb xhungl\u00ebn e politik\u00ebs europiane? Nd\u00ebrkaq, sovjetik\u00ebt e p\u00ebrsh\u00ebndet\u00ebn, duke u treguar t\u00eb gatsh\u00ebm dhe k\u00ebmb\u00ebngul\u00ebs q\u00eb k\u00ebrkesa e pal\u00ebs shqiptare t\u00eb realizohej sa m\u00eb par\u00eb. Zem\u00ebrimi i kancelarive t\u00eb huaja nuk p\u00ebrmbahej. Noli u pendua m\u00eb pas dhe desh t\u00eb t\u00ebrhiqej, por ishte von\u00eb. Ishte von\u00eb, pasi, krahas njohjes nga shteti sovjetik t\u00eb qeveris\u00eb s\u00eb tij, ai u gjend para solidaritetit t\u00eb forcave t\u00eb majta europiane. Federata Komuniste Ballkanike dhe Partia Komuniste e Italis\u00eb do ta p\u00ebrsh\u00ebndesnin me an\u00eb t\u00eb nj\u00eb thirrjeje fitoren e revolucionit n\u00eb Shqip\u00ebri dhe qeverin\u00eb, e dal\u00eb prej saj. Ato do ta cil\u00ebsonin at\u00eb si nj\u00eb l\u00ebvizje \u201cp\u00ebr zhdukjen e feudalizmit mesjetar n\u00eb Shqip\u00ebri dhe p\u00ebr fitoren e lirive demokratike\u201d dhe ftonin pun\u00ebtor\u00ebt dhe fshatar\u00ebt shqiptar\u00eb t\u00eb ishin vigjilent\u00eb, duke i siguruar mb\u00ebshtetjen e tyre. Nj\u00eb solidaritet i till\u00eb s\u2019kish si t\u00eb mos p\u00ebrk\u00ebdhelte sedr\u00ebn e Nolit, t\u00eb cilit i p\u00eblqenin shtigjet e pashkelura, por dhe ndjente nj\u00eb far\u00eb af\u00ebrsie shpirt\u00ebrore me t\u00eb majt\u00ebn.<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb, kryeministri i ri i Shqip\u00ebris\u00eb do t\u00eb tregohej aq i men\u00e7ur dhe realist sa t\u00eb kuptonte se fati i qeveris\u00eb s\u00eb vet nuk varej nga ato forca, q\u00eb po p\u00ebrpiqeshin t\u00eb ndryshonin bot\u00ebn, por nga ato q\u00eb aktualisht e drejtonin bot\u00ebn. K\u00ebshtu, traktativat n\u00eb politik\u00ebn e tij t\u00eb jashtme i nisi nga kontaktet me shtetet fqinje, por, me p\u00ebrjashtim t\u00eb Greqis\u00eb q\u00eb i njohu legjitimitetin, ndoshta edhe se kish p\u00ebr president t\u00eb Republik\u00ebs nj\u00eb arvanotas, me t\u00eb tjer\u00ebt hasi n\u00eb v\u00ebshtir\u00ebsi t\u00eb pakap\u00ebrcyeshme. N\u00eb qoft\u00eb se shtypi italian e p\u00ebrkrahu, qeveria u l\u00ebkund, madje u p\u00ebrpoq t\u00eb p\u00ebrfitonte nga rasti, duke i v\u00ebn\u00eb kushte p\u00ebr ta n\u00ebnshtruar. Q\u00ebndrimi i Jugosllavis\u00eb ishte armiq\u00ebsor si p\u00ebr shkak t\u00eb p\u00ebrkrahjes s\u00eb irredentizmit nga Noli, ashtu dhe t\u00eb rolit q\u00eb ajo mori si strehuese e Zogut dhe e detyrave q\u00eb do t\u2019i ngarkonte momenti politik, si avantpost i reaksionit nd\u00ebrkomb\u00ebtar. Nga Franca liberale Noli nuk e priste q\u00ebndrimin ekuivok q\u00eb mbajti, duke i dh\u00ebn\u00eb vet\u00ebm p\u00ebrkrahje morale. Iluzionet iluministe e shtynin t\u00eb besonte se Europa e civilizuar do ta mb\u00ebshteste qeverin\u00eb e tij, t\u00eb pakt\u00ebn si nj\u00eb kabinet antifeudal, q\u00eb do t\u00eb shp\u00ebtonte popullin nga err\u00ebsira mesjetare.<\/p>\n<p>Shpresa e tij m\u00eb e madhe ishte Anglia dhe kjo jo aq se Mbret\u00ebria e Bashkuar, si\u00e7 mendonte Noli, kish ndihmuar n\u00eb pavar\u00ebsin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb m\u00eb 1913-n, sesa p\u00ebr faktin se aktualisht ish n\u00eb fuqi p\u00ebr her\u00eb t\u00eb par\u00eb nj\u00eb qeveri socialiste. Prandaj dhe telegramin e par\u00eb, me k\u00ebrkes\u00ebn p\u00ebr njohje, do t\u2019ia drejtonte kryeministrit MacDonal. Ai nd\u00ebrkaq harronte se, pavar\u00ebsisht nga nd\u00ebrrimi i qeverive, politika konservatore angleze nuk ndryshonte. Ajo shikonte thjesht interesat e saj tradicionale dhe ndryshimet n\u00eb Shqip\u00ebri duheshin par\u00eb n\u00eb p\u00ebrputhje me k\u00ebto interesa.<\/p>\n<p>P\u00ebr Londr\u00ebn ardhja e Nolit n\u00eb fuqi kish qen\u00eb problematike q\u00eb n\u00eb fillim. Me koh\u00eb atje ishte p\u00ebrcjell\u00eb nj\u00eb opinion negativ nga Ministri i saj Eyers. Diplomati aristokrat, q\u00eb kish manifestuar jo nj\u00eb her\u00eb p\u00ebrkrahje e simpati p\u00ebr Zoguji dhe bejler\u00ebt, nuk e kish par\u00eb asnj\u00ebher\u00eb me sy t\u00eb mir\u00eb Nolin liberal, aq m\u00eb tep\u00ebr kur ai u vu n\u00eb krye t\u00eb vendit. Por dhe Noli nuk e kish duruar<\/p>\n<p>konservatorizmin e Eyers-it dhe ia kish shprehur haptazi kund\u00ebrshtimet dhe antipatin\u00eb e tij. Sipas t\u00eb ngarkuarit amerikan, G. Smith, Eyers-i i kish th\u00ebn\u00eb nj\u00ebher\u00eb se Noli duhej varur, kurse Noli e kish porositur mikun e p\u00ebrbashk\u00ebt q\u00eb, \u201ckur ta takosh, futi nj\u00eb grusht nga un\u00eb\u201d. Natyrisht, m\u00eb shum\u00eb sesa \u00e7\u00ebshtje antipatish personale, kjo ishte \u00e7\u00ebshtje konceptesh dhe pozicionesh t\u00eb kund\u00ebrta politike. S\u2019mund t\u00eb pajtohej konservatorizmi i nj\u00ebrit me liberalizmin e tjetrit. Dhe, ndon\u00ebse Eyers-i u largua p\u00ebrkoh\u00ebsisht, kur Noli erdhi n\u00eb pushtet, q\u00ebndrimi zyrtar i Londr\u00ebs ishte tanim\u00eb i p\u00ebrcaktuar. Pasardh\u00ebsi i tij, R. Parr-i, ndon\u00ebse n\u00eb dukje tregonte simpati p\u00ebr Nolin, n\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb s\u2019kish besim dhe ish skeptik p\u00ebr politik\u00ebn e peshkopit liberal. N\u00eb kushtet e reja Noli kujtoi se politika angleze mund t\u00eb korrigjohej. N\u00eb telegramin d\u00ebrguar Ministrit shqiptar n\u00eb Lond\u00ebr, M. Konic\u00ebs, i v\u00eb n\u00eb dukje se Eyers-i ka p\u00ebrkrahur qeverit\u00eb feudale p\u00ebr t\u00eb shtypur revolucionar\u00ebt dhe me qen\u00eb se ka humbur \u00e7do simpati, ai nuk \u00ebsht\u00eb m\u00eb person i p\u00ebrshtatsh\u00ebm p\u00ebr zhvillimin e marr\u00ebdh\u00ebnieve midis dy vendeve. Q\u00ebndrimi jorealist i Nolit ndaj politik\u00ebs britanike shkon m\u00eb tej, kur m\u00eb pas i p\u00ebrcjell kryeministrit MacDonald nj\u00eb mesazh me an\u00eb t\u00eb Legat\u00ebs s\u00eb tij. N\u00eb mesazh, i nxitur nga nj\u00eb solidaritet naiv socialist, merr guximin jo t\u2019i lutet, por t\u00eb ngul\u00eb k\u00ebmb\u00eb p\u00ebr njohjen zyrtare t\u00eb kabinetit t\u00eb vet. Madje, me k\u00ebt\u00eb rast, denoncon Eyers-in si njeri q\u00eb, duke qen\u00eb i implikuar n\u00eb ngjarjet e qershorit, nuk mund t\u00eb jet\u00eb objektiv p\u00ebr t\u00eb gjykuar qeverin\u00eb e re dhe se ky diplomat do t\u2019i ndihmonte feudal\u00ebt e arratisur t\u00eb ktheheshin n\u00eb pushtet. Nj\u00eb rast i till\u00eb i paprecedent do t\u00eb merrte p\u00ebrgjigje alla angleze. Ministri shqiptar jo vet\u00ebm nuk u prit nga MacDonald-i, duke ia refuzuar diplomatikish takimin, por iu kthye mbrapsht dhe mesazhi i Nolit me arsyetimin e qart\u00eb se b\u00ebnte \u201cV\u00ebrejtje serioze n\u00eb adres\u00eb t\u00eb Ministrit t\u00eb Madh\u00ebris\u00eb s\u00eb Tij\u201d. Mungesa e taktit dhe mir\u00ebbesimi naiv i kishin kushtuar shtrenjt\u00eb kryeministrit shqiptar.<\/p>\n<p>Pas d\u00ebshtimit t\u00eb aksionit diplomatik n\u00eb Lond\u00ebr, Noli nisi nga p\u00ebrpjekjet p\u00ebr t\u00eb sqaruar dhe p\u00ebr t\u2019u afruar me t\u00eb ngarkuarin e p\u00ebrkohsh\u00ebm, R. Parr-in. P\u00ebrpara se ta takonte at\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb korrikut, kish d\u00ebrguar Xh. Vil\u00ebn, p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Ministris\u00eb s\u00eb Jashtme, dhe ishte v\u00ebn\u00eb n\u00eb korrent p\u00ebr opinionet e pak\u00ebnaq\u00ebsit\u00eb e tij. Pas k\u00ebsaj, ai desh patjet\u00ebr t\u00eb merrte kontakt drejtp\u00ebrdrejt. Takimit i parapriu nj\u00eb mesazh, n\u00ebp\u00ebrmjet t\u00eb cilit kryeministri lavd\u00ebronte sh\u00ebrbimet q\u00eb i kish sjell\u00eb Anglia pavar\u00ebsis\u00eb s\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb dhe i shprehte d\u00ebshir\u00ebn p\u00ebr t\u2019u takuar, qoft\u00eb dhe n\u00eb rezidenc\u00ebn britanike n\u00eb Durr\u00ebs. Parr-i e pranoi, por me kusht q\u00eb takimi t\u00eb ishte rigorozisht privat dhe t\u00eb b\u00ebhej n\u00eb nj\u00eb terren neutral. I shqet\u00ebsuar, madje, se mos ky rast shfryt\u00ebzohej p\u00ebr q\u00ebllime politike, shprehte gatishm\u00ebrin\u00eb q\u00eb t\u00eb shkonte ai n\u00eb Tiran\u00eb.<\/p>\n<p>\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2014\u2013<\/p>\n<p>Takimi u organizua m\u00eb 6 korrik, n\u00eb nj\u00eb drek\u00eb pune, n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn kryeministri parashtroi k\u00ebrkesat e tij q\u00eb s\u2019ishin t\u00eb panjohura p\u00ebr diplomatin anglez. N\u00eb q\u00ebndrimin dhe bised\u00ebn e Nolit do t\u00eb zot\u00ebronte sinqeriteti, besimi dhe gatishm\u00ebria p\u00ebr mir\u00ebkuptim. Mir\u00ebpo, p\u00ebr fat t\u00eb keq, kjo nuk do t\u00eb ishte reciproke. Prapa mir\u00ebsjelljes dhe taktit diplomatik t\u00eb Parr-it, fshihej i nj\u00ebjti q\u00ebndrim me at\u00eb t\u00eb paraardh\u00ebsit t\u00eb tij. Sipas raportit d\u00ebrguar Foreign Office-it p\u00ebr Nolin, gjith\u00eb q\u00ebllimi i takimit kish qen\u00eb t\u2019i mbushte mendjen atij p\u00ebr nj\u00eb q\u00ebndrim pozitiv t\u00eb Londr\u00ebs ndaj qeveris\u00eb s\u00eb re.<\/p>\n<p>Si p\u00ebrgjigje t\u00eb ankesave angleze, kryeministri shqiptar i kish premtuar t\u2019i jepte koncesionin e vajgurit Shoq\u00ebris\u00eb Anglo-Persiane dhe se gjyqi ndaj t\u00eb arratisurve s\u2019ishte ve\u00e7se nj\u00eb manov\u00ebr politike pa telashe. Por diplomati sh\u00ebnon n\u00eb raport se, nga gjith\u00eb biseda dhe k\u00ebmb\u00ebngulja e Nolit, kish nxjerr\u00eb p\u00ebrfundimin se kjo ish \u201cshenja e pasiguris\u00eb s\u00eb tij t\u00eb p\u00ebrgjithshme p\u00ebr t\u00eb ardhmen\u201d dhe se \u201cgrindjet e brendshme dhe armiqt\u2019 e jasht\u00ebm kan\u00eb p\u00ebr t\u2019ia nd\u00ebrprer\u00eb jet\u00ebn k\u00ebsaj qeverie brenda disa jav\u00ebve\u201d.<\/p>\n<p>Me sa duket, Noli e kuptoi se kolegu i Eyers-it nuk ish aq dashamir\u00ebs sa kish kujtuar. Prandaj, takimi u nda mes debatit politik dhe bisedave t\u00eb lira intelektuale. K\u00ebto t\u00eb fundit, madje, zot\u00ebruan dhe Noli me k\u00ebt\u00eb rast e hoqi kostumin e politikanit e t\u00eb shtetarit. Parr-i u josh s\u00eb tep\u00ebrmi nga personaliteti intelektual i Nolit dhe k\u00ebt\u00eb do ta shprehte n\u00eb nj\u00eb let\u00ebr d\u00ebrguar kolegut t\u00eb tij n\u00eb Lond\u00ebr, Nicolson: \u201cBiseda ime me Peshkopin ishte arg\u00ebtuese. Ai b\u00ebnte v\u00ebrejtjet e veta \u2026 se Anglia \u00ebsht\u00eb mallkimi i Europ\u00ebs dhe se institucionet e lira q\u00eb jan\u00eb krijuar prej nesh paraqesin nj\u00eb fars\u00eb t\u00eb p\u00ebrgjakshme. (Ai e fliste anglishten shk\u00eblqyesh\u00ebm). M\u00eb shum\u00eb foli p\u00ebr frym\u00ebn komb\u00ebtare n\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb Jugore, mbi tiranin\u00eb e bejler\u00ebve dhe mbi shpirtin e jasht\u00ebzakonsh\u00ebm t\u00eb gjenerat\u00ebs s\u00eb re. M\u00ebnyra e t\u00eb folurit ishte m\u00eb shum\u00eb sarkastike sesa serioze. Se prelati i lart\u00eb nuk nguli k\u00ebmb\u00eb aq n\u00eb autoritetin e Ungjillit dhe diskutoi m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr temat e parap\u00eblqyera t\u00eb udh\u00ebtimeve dhe t\u00eb let\u00ebrsis\u00eb. Ai thot\u00eb se gjith\u00eb e v\u00ebrteta \u00ebsht\u00eb te Omar Khajami\u2026 Ai flet bukur dhe n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb interesante\u2026 M\u00eb vjen shum\u00eb keq q\u00eb ai s\u2019kish mbetur peshkop n\u00eb Durr\u00ebs se do ta kisha fqinj shum\u00eb t\u00eb k\u00ebndsh\u00ebm\u2026\u201d<\/p>\n<p>Pas k\u00ebtij takimi u b\u00eb i qart\u00eb q\u00ebndrimi reciprok p\u00ebr t\u00eb dy pal\u00ebt: Londra ia kusht\u00ebzonte Nolit njohjen de jure t\u00eb qeveris\u00eb duke k\u00ebrkuar prej tij jo vet\u00ebm t\u2019u jepte p\u00ebrpar\u00ebsi zgjedhjeve, po dhe t\u00eb ndiqte nj\u00eb politik\u00eb larg \u00e7do radikalizmi. Nd\u00ebrkaq Noli nuk b\u00ebri as p\u00ebrpjekjen m\u00eb t\u00eb vog\u00ebl p\u00ebr t\u00eb fshehur mendimet dhe synimet e veta, pozit\u00ebn e tij t\u00eb pavarur. Por, duke qen\u00eb i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm se q\u00ebndrimi i Anglis\u00eb ishte p\u00ebrcaktues n\u00eb politik\u00ebn europiane, ai e merrte me mend se raportet e nxira t\u00eb diplomat\u00ebve t\u00eb saj p\u00ebr qeverisjen e tij, do t\u00eb kishin pasoja po aq p\u00ebrcaktuese dhe n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p>Para xhungl\u00ebs s\u00eb politik\u00ebs t\u00eb Kontinentit t\u00eb Vjet\u00ebr, kur nd\u00ebrkoh\u00eb i duhej t\u00eb p\u00ebrballonte rivalitetin e Fuqive t\u00eb M\u00ebdha e lakmit\u00eb e djall\u00ebzit\u00eb e fqinj\u00ebve, Nolit iu krijua bindja se ShBA mund t\u00eb b\u00ebheshin mbrojt\u00ebset dhe bamir\u00ebsia e Shqip\u00ebris\u00eb s\u00eb vog\u00ebl. Me k\u00ebt\u00eb mendim ai shkoi m\u00eb 22 qershor n\u00eb Legat\u00ebn amerikane dhe e p\u00ebrs\u00ebriti vizit\u00ebn edhe m\u00eb 4 korrik. Ministri amerikan, G. Smith, demokrat dhe dashamir\u00ebs, q\u00eb e p\u00ebrbuzte Zogun dhe e kish mir\u00ebpritur ndryshimin e regjimit, i d\u00ebgjoi me mir\u00ebdashje k\u00ebrkesat e Nolit p\u00ebr njohjen e qeveris\u00eb. Kryeministri i ri e sqaroi se revolucioni ishte kryer pa gjak dhe premtoi se do t\u00eb zbatonte nj\u00eb politik\u00eb t\u00eb matur, ndaj lypte mb\u00ebshtetjen e Uashingtonit. N\u00eb k\u00ebt\u00eb bised\u00eb diplomati vuri n\u00eb dukje se duheshin pasur parasysh interesat amerikane, si\u00e7 qen\u00eb \u00e7\u00ebshtja e vajgurit dhe zbulimi e nd\u00ebshkimi i vras\u00ebsve t\u00eb dy amerikan\u00ebve n\u00eb Mamurras. N\u00eb raportet d\u00ebrguar qendr\u00ebs ai shkruan se regjimi i ri \u201cpriret n\u00eb favorin ton\u00eb\u201d dhe se e \u00e7monte programin e qeveris\u00eb s\u00eb re. \u201cN\u00ebse do t\u00eb zbatohej brenda nj\u00eb kohe t\u00eb shkurt\u00ebr ky program ambicioz, shkruante ai, q\u00eb godet privilegjet e vjetra, ky do t\u00eb ishte hapi i par\u00eb i v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb rrug\u00ebn e progresit politik dhe shoq\u00ebror\u201d. Mendime akoma m\u00eb pozitive i d\u00ebrgon Departamentit t\u00eb Shtetit Konsulli i SHBA n\u00eb Firence, Xh. Hejvn, duke e cil\u00ebsuar qeverin\u00eb e Nolit si qeveri popullore dhe jo qeveri bolshevike, si\u00e7 spekulohej, si dhe vet\u00eb kryeministrin \u201cAdmirues t\u00eb sinqert\u00eb t\u00eb Amerik\u00ebs\u201d. Megjithat\u00eb, Uashingtoni nuk u nxitua ta njoh\u00eb de jure qeverin\u00eb, pasi priste akoma prova prej saj dhe provat nuk po dukeshin t\u00eb suksesshme: koncesioni i vajgurit vijonte t\u00eb mbetej vet\u00ebm fjal\u00eb, procesi i zbulimit t\u00eb vras\u00ebsve t\u00eb Mamurrasit nuk kish ndjekur rrug\u00ebn ligjore, por at\u00eb t\u00eb politizimit, duke implikuar Zogun. Edhe simpatia p\u00ebr Nolin do t\u00eb binte shpejt. Q\u00ebndrimi i tij liberal dhe i lir\u00eb nuk do t\u00eb g\u00ebzonte besimin e saj. Kish di\u00e7ka te q\u00ebndrimet radikale t\u00eb kryeministrit q\u00eb s\u2019p\u00ebrputhej me rregullat dhe kriteret e demokracis\u00eb amerikane. K\u00ebshtu, diplomacia amerikane shpejt filloi t\u00eb ftohet dhe, duke qen\u00eb edhe n\u00ebn ndikimin e Foreign Office-it, ajo u t\u00ebrhoq nga procesi i njohjes zyrtare.<\/p>\n<p>Shpresat e Nolit p\u00ebr njohje nd\u00ebrkomb\u00ebtare zun\u00eb t\u00eb davariten. N\u00eb horizont u shfaq bojkotimi politik, q\u00eb po ngrihej kund\u00ebr tij. E megjithat\u00eb, ai nuk do t\u00eb rreshtte s\u00eb p\u00ebrpjekuri n\u00ebp\u00ebr kancelarit\u00eb e m\u00ebdha. Pavar\u00ebsisht se \u00e7\u2019ndodhte n\u00ebp\u00ebr labirintet diplomatike, Noli vijonte pun\u00ebn p\u00ebrmes pengesash dhe v\u00ebshtir\u00ebsish t\u00eb shumta p\u00ebr nj\u00eb qeverisje t\u00eb re.<\/p>\n<p>Kish kaluar vet\u00ebm nj\u00eb muaj prej ardhjes s\u00eb tij n\u00eb fuqi dhe shtypi do t\u00eb b\u00ebnte bilancin e par\u00eb. Gazeta \u201cBashkimi\u201d n\u00eb kryeartikullin \u201cK\u00ebshilla e jo kritika\u201d, me takt dhe dashamir\u00ebsi shkruan: \u201c\u00c7\u2019b\u00ebri kabineti Noli prej dates 17 qershor deri m\u00eb 17 korrik 1924? T\u00eb themi s\u2019ka b\u00ebr\u00eb gj\u00eb, nuk \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, sepse nj\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsim makar i vog\u00ebl duket \u00e7iltazi n\u00eb \u00e7do deg\u00eb t\u00eb shtetit; por t\u00eb themi se edhe i ka b\u00ebr\u00eb t\u00eb gjitha \u00e7\u2019prisnim, as kjo \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb, mbasi pikat m\u00eb pozitive e m\u00eb t\u00eb frytshme t\u00eb programit politik e administrativ nuk jan\u00eb kryer\u201d. Nga k\u00ebto pika, djemt\u00eb e Bashkimit ve\u00e7ojn\u00eb pikat 2 dhe 7 q\u00eb s\u2019jan\u00eb zbatuar, d.m.th d\u00ebnimin e shkaktarit t\u00eb v\u00ebllavrasjes dhe thjeshtimin dhe pastrimin e aparatit, em\u00ebrimin e element\u00ebve patriot\u00eb. Kurse gazeta (\u201cDrita\u201d nga Gjirokastra tregohet e pak\u00ebnaqur me pun\u00ebn e qeveris\u00eb: \u201cKur Noli hyri n\u00eb Tiran\u00eb, n\u00eb mbarim t\u00eb kryengritjes, pat th\u00ebn\u00eb se ushtria e rr\u00ebzoi p\u00ebrdhe lisin e feudalizmit dhe do t\u2019i shkul rr\u00ebnj\u00ebt. Por koha q\u00eb shkoi pas formimit t\u00eb qeveris\u00eb e deri m\u00eb sot nuk na la t\u00eb kemi shpres\u00eb. Duket se gjall\u00ebria dhe gjaknxeht\u00ebsia e kryengritjes dal\u00ebngadal\u00eb po venitet. Populli e priti me k\u00ebnaq\u00ebsi formimin e k\u00ebtij kabineti, pasi e p\u00eblqeu programin ose besoi \u2026 se do t\u00eb zbatonte at\u00eb q\u00eb pretendonte dhe d\u00ebshironte populli. Po nuk mund t\u00eb k\u00ebnaqet populli me masa gjysmake e me m\u00ebnyra q\u00eb nuk i sjellin asnj\u00eb dobi \u2026\u00c7rr\u00ebnjosja e feudalizm\u00ebs \u00ebsht\u00eb kondita kryesore p\u00ebr qytet\u00ebrimin shqiptar\u201d. Kurse gjykimi dhe kritikat e gazet\u00ebs (\u2018Politika\u2019, q\u00eb vijn\u00eb nga Vlora, ting\u00ebllojn\u00eb inkurajuese: \u201cKabineti \u2026 i Nolit \u00ebsht\u00eb shum\u00eb i fort\u00eb, se ka p\u00ebrkrah\u00ebs t\u00ebr\u00eb patriot\u00ebt\u2026 popullin, ushtrin\u00eb, djal\u00ebrin\u00eb. Mjafton t\u00eb ket\u00eb vullnet e guxim p\u00ebr p\u00ebrmbushjen e 20 neneve \u2026\u201d<\/p>\n<p>Edhe pse muaji i par\u00eb \u00ebsht\u00eb muaji i shpresave t\u00eb qeverisjes s\u00eb Nolit, shtypi nuk l\u00eb pa v\u00ebn\u00eb n\u00eb dukje rastet kur populli merret n\u00ebp\u00ebr k\u00ebmb\u00eb dhe shkelet arbitrarisht drejt\u00ebsia. Bejler\u00ebt dhe bishtat e tyre vazhdojn\u00eb t\u00eb livadhisin. N\u00eb mes t\u00eb Tiran\u00ebs varroset me band\u00eb, n\u00eb prani t\u00eb disa an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb kabinetit, nj\u00eb nga zonjat e Toptan\u00ebve dhe opinioni demokratik shprehet i pak\u00ebnaqur. Populli i mban syt\u00eb nga Noli, k\u00ebrkon ta takoj\u00eb, t\u2019i qaj\u00eb hallet. Njer\u00ebzit vijn\u00eb nga t\u00eb gjitha an\u00ebt n\u00eb kryeqytet. Kryeministria p\u00ebrmbytet nga letrat) aq sa nuk \u00ebsht\u00eb n\u00eb gjendje jo m\u00eb t\u2019i zgjidh\u00eb problemet, por as t\u2019u p\u00ebrgjigjet letrave. Nga fundi i korrikut ajo del n\u00eb shtyp me nj\u00eb Z\u00ebdh\u00ebnie zyrtare, ku njofton se \u201cZyra e Kryeministrit \u00ebsht\u00eb e mbytur nga telegramet dhe shkresat e ndryshme q\u00eb i drejtohen pa vend. Si telegramet, si shkresat, nuk k\u00ebndohen prej kryeministrit, i cili s\u2019ka koh\u00eb as t\u2019i hap\u00eb, po shkojn\u00eb nga zyra e sekretarit t\u00eb kryeministrit, i cili i referon n\u00eb Ministrit\u00eb kompetente. P\u00ebr t\u00eb kursyer koh\u00eb dhe mundim si p\u00ebr ata q\u00eb d\u00ebrgojn\u00eb shkresa, si p\u00ebr zyr\u00ebn e sekretarit t\u00eb kryeministrit, u lutemi k\u00ebrkonj\u00ebsve t\u2019i d\u00ebrgojn\u00eb me telegram, qoft\u00eb me k\u00ebrkesa n\u00eb Ministrit\u00eb kompetente\u201d.<\/p>\n<p>Asnj\u00ebher\u00eb Noli s\u2019kish marr\u00eb mbi vete detyra kaq t\u00eb r\u00ebnda. Asnj\u00ebher\u00eb s\u2019ish p\u00ebrballur me aq probleme dhe halle q\u00eb k\u00ebrkonin zgjidhje n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb prej tij. Ai kish tani n\u00eb dor\u00eb pushtetin, t\u00eb cilin duhej ta p\u00ebrdorte p\u00ebr t\u2019i ardhur n\u00eb ndihm\u00eb popullit, p\u00ebr ta leht\u00ebsuar at\u00eb nga vuajtjet, duke ndrequr padrejt\u00ebsit\u00eb dhe duke nd\u00ebshkuar fajtor\u00ebt. Kish p\u00ebr mision historik t\u00eb vendoste nj\u00eb rend demokratik. Po a ishte i p\u00ebrgatitur ai p\u00ebr k\u00ebt\u00eb? A ishin kushtet e duhura, q\u00eb ai t\u00eb korrte frytet e ideve q\u00eb kish mbjell\u00eb? Lufta politike s\u2019kish qen\u00eb thuajse asgj\u00eb para barr\u00ebs s\u00eb pushtetit. Dhe k\u00ebt\u00eb ai po e mbante vet\u00eb, po a i kish supet aq t\u00eb forta sa ta p\u00ebrballonin? N\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb, duhej t\u00eb distancohej, le t\u00eb themi, nga angazhimet dhe shqet\u00ebsimet intelektuale. Skeptri i pushtetit lypte q\u00eb ai t\u00eb tjet\u00ebrsohej n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre, tani q\u00eb kish veshur kostumin e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb shtetarit. Po a mund ta b\u00ebnte k\u00ebt\u00eb?<\/p>\n<p>Ne mund t\u00eb themi me siguri, q\u00eb Noli dhe n\u00eb k\u00ebto kushte nuk e nd\u00ebrpreu jet\u00ebn intelektuale.<\/p>\n<p>M\u00eb shum\u00eb se kurr\u00eb ai e ndjeu t\u00eb nevojsh\u00ebm pranin\u00eb e artit jo vet\u00ebm si pjes\u00eb e qenies s\u00eb tij, po dhe<\/p>\n<p>si nevoj\u00eb shpirt\u00ebrore p\u00ebr t\u2019u leht\u00ebsuar nga hallet e dit\u00ebs. Q\u00eb n\u00eb dit\u00ebt e para t\u00eb pushtetit iu gjend<\/p>\n<p>flauti. Zuri t\u2019i bjer\u00eb, t\u00eb ndante dertet dhe mendimet me t\u00eb. Gjente \u00e7aste, n\u00eb zyr\u00eb ose n\u00eb sht\u00ebpi, dhe<\/p>\n<p>tingujt e \u00e7uditsh\u00ebm nuk mund t\u00eb mos d\u00ebgjoheshin p\u00ebrqark. Nolit i erdh\u00ebn komentet q\u00eb b\u00ebheshin<\/p>\n<p>n\u00ebp\u00ebr kafenet\u00eb e Tiran\u00ebs. N\u00eb pleq\u00ebri do t\u00eb evokonte nj\u00eb nga k\u00ebto episode n\u00eb nj\u00eb takim me miqt\u00eb<\/p>\n<p>dhe pasuesit: \u201cSi ven\u00eb pun\u00ebt e Shqip\u00ebris\u00eb? Keq e mos m\u00eb keq. Cili \u00ebsht\u00eb shkaku vall\u00eb? Shkakun<\/p>\n<p>ti e di, kur kryeministri i bie fyellit dhe Shqip\u00ebria digjet, b\u00ebj hesap!\u201d<\/p>\n<p>Me muzik\u00eb kryeministri nuk leht\u00ebsonte vet\u00ebm hallet e tij. Ai mendonte se me an\u00eb t\u00eb saj<\/p>\n<p>mund t\u00eb leht\u00ebsonte n\u00eb nj\u00eb far\u00eb m\u00ebnyre dhe jet\u00ebn e r\u00ebnd\u00eb t\u00eb popullit. Prandaj, thirri mikun e tij t\u00eb<\/p>\n<p>vjet\u00ebr, dirigjentin e Band\u00ebs Vatra, Thoma Nashi, dhe e ngarkoi me detyr\u00ebn q\u00eb t\u00eb themelonte nj\u00eb<\/p>\n<p>konservator dhe nj\u00eb orkest\u00ebr simfonike! P\u00ebr k\u00ebt\u00eb, ai duhej t\u00eb shkonte n\u00eb Itali t\u00eb sillte prej andej<\/p>\n<p>nj\u00eb grup muzikant\u00ebsh t\u00eb klasit t\u00eb par\u00eb. Nd\u00ebrkaq, me porosi t\u00eb tij, kishte ardhur nga Jugosllavia<\/p>\n<p>nj\u00eb grup koral rus, i cili k\u00ebndonte n\u00eb kish\u00eb, por jepte dhe koncerte p\u00ebr publikun n\u00eb Durr\u00ebs dhe n\u00eb<\/p>\n<p>Tiran\u00eb. Aq i t\u00ebrhequr ish Noli nga muzika n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb, sa filloi t\u00eb m\u00ebsoj\u00eb edhe bririn francez ose kornon nga Th. Nashi. Ardhja e korit rus u prit me zem\u00ebrim nga qarqet konservatore<\/p>\n<p>-Por nuk ishte vet\u00ebm muzika, p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn ndjente nevoj\u00eb kryeministri q\u00eb n\u00eb muajin e par\u00eb t\u00eb qeverisjes. Ishte dhe let\u00ebrsia. N\u00eb k\u00ebto dit\u00eb t\u00eb ngarkuara ai sikur leht\u00ebsohet e gjen ngush\u00ebllim, kur, duke iu p\u00ebrvjedhur pun\u00ebve zyrtare, vazhdon dhe t\u00eb p\u00ebrkthej\u00eb. P\u00ebrkthen vargje nga \u201cRubairat\u201d e Omar Khajamit. Nuk i rrihet, madje, pa ia treguar k\u00ebt\u00eb as diplomatit anglez, Parr-it, kaq i magjepsur \u00ebsht\u00eb pas k\u00ebng\u00ebtarit t\u00eb liris\u00eb shpirt\u00ebrore. Duket se tek ai gjen veten, shpreh dufet, dialogon me t\u00eb, kur s\u2019ka me k\u00eb t\u00eb shk\u00ebmbej\u00eb mendime. Sepse, n\u00eb fakt, askush nuk e kupton dhe i duhet t\u00eb sjell\u00eb Khajamin nga Persia e larg\u00ebt q\u00eb t\u00eb komunikoj\u00eb me dik\u00eb. T\u00eb sjell\u00eb pak a shum\u00eb koh\u00ebn e tij, q\u00eb i b\u00ebhet se i p\u00ebrngjason me koh\u00ebn shqiptare, me or\u00ebt e saj t\u00eb mesjet\u00ebs orientale. Kat\u00ebr rubait\u00eb e para q\u00eb p\u00ebrkthen, ia d\u00ebrgon Ko\u00e7o Tashkos n\u00eb Amerik\u00eb dhe ai ia boton te \u201cDielli\u201d n\u00eb numrin e par\u00eb t\u00eb gushtit 1924. Ai e kupton mir\u00eb gjendjen shpirt\u00ebrore t\u00eb p\u00ebrkthyesit kur n\u00eb sh\u00ebnimin hyr\u00ebs shkruan se \u201cmiku im fort\u2019 i nderuar \u2026 \u00ebsht\u00eb i detyruar t\u00eb merret me gjera dhe njer\u00ebz q\u00eb s\u2019i shijon dhe q\u00eb s\u2019e shijojn\u00eb\u201d, duke gjetur shp\u00ebtim te filozofia e orientit, te fatalizmi i saj, \u201ce cila e leht\u00ebson nga tirania e jet\u00ebs\u2019. \u201cK\u00ebt\u00eb liri t\u00eb rr\u00ebmbyer, shpjegon Tashkoja m\u00eb tej, ay e p\u00ebrdor p\u00ebr t\u00eb \u00ebnd\u00ebrruar utopira, p\u00ebr t\u00eb murmuritur arie prej Moxartit ose p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkthyer vjersha t\u00eb bukura n\u00eb gjuh\u00ebn e virgj\u00ebr shqipe\u201d. \u00cbsht\u00eb kjo gjendje psikologjike q\u00eb e shtyri Nolin \u201cnj\u00eb nat\u00eb n\u00eb t\u00eb zbardh\u00eblluar t\u00eb p\u00ebrkthej\u00eb k\u00ebto kat\u00ebr strofa prej ungjillit t\u00eb shekujve t\u00eb lira \u2013 Rubajat\u201d.<\/p>\n<p>Kryeministri gjen koh\u00eb t\u00eb b\u00ebj\u00eb dhe nj\u00eb vizit\u00eb n\u00eb Institutin Qiriazi, t\u00eb ngritur nga motrat Sevasti e Parashqevi s\u00eb bashku me Kristo Dakon, miqt\u00eb dhe kund\u00ebrshtar\u00ebt e tij politik\u00eb t\u00eb dikursh\u00ebm, disa her\u00eb dashakeq. M\u00eb shum\u00eb se nj\u00eb akt pajtimi, vizita e Nolit ishte nj\u00eb mb\u00ebshtetje dhe dor\u00eb e zgjatur e qeveris\u00eb p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb bashk\u00ebrisht \u201cnj\u00eb Zvic\u00ebr t\u00eb dyt\u00eb\u201d. Ai \u00ebsht\u00eb aq tolerant e fisnik, sa nuk do t\u2019i kujtoj\u00eb prapaskenat e tyre kund\u00ebr tij. N\u00eb sh\u00ebnimin q\u00eb l\u00eb kryeministri, shpreh \u201cg\u00ebzimin e madh\u201d dhe largohet me p\u00ebrshtypjen se ky Institut \u201cpo shkruan nj\u00eb faqe t\u00eb lavdishme n\u00eb historin\u00eb e arsimit shqiptar\u201d dhe garanci p\u00ebr k\u00ebt\u00eb jan\u00eb \u201caft\u00ebsia dhe kurajua\u201d e motrave Qiriazi.<\/p>\n<p>P\u00ebr Nolin m\u00ebk\u00ebmbja e Shqip\u00ebris\u00eb nuk mund t\u00eb kuptohej pa m\u00ebk\u00ebmbjen e arsimit, pa shkollimin e brezit t\u00eb ri. \u201cDo ta b\u00ebjm\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb, u deklaron ai n\u00eb dit\u00ebt e ndezura t\u00eb qershorit delegacionit t\u00eb liceist\u00ebve t\u00eb Kor\u00e7\u00ebs. Ju q\u00eb u bashkuat me revolucionin ton\u00eb, do t\u00eb jepni shum\u00eb p\u00ebr k\u00ebt\u00eb Shqip\u00ebri q\u00eb po ngrem\u00eb ne. Nj\u00eb Shqip\u00ebri p\u00ebr popullin ashtu si\u00e7 e kan\u00eb \u00ebnd\u00ebrruar poet\u00ebt tan\u00eb. O burra, t\u00eb jemi t\u00eb lidhur gjithnj\u00eb me diturin\u00eb\u201d. Dhe nj\u00eb nga dekretet e para q\u00eb firmos, \u00ebsht\u00eb ai i akordimit t\u00eb bursave p\u00ebr studime t\u00eb t\u00eb rinjve jasht\u00eb shtetit. Prej k\u00ebtij dekreti merr burs\u00eb dhe poeti i ri Lasgush Poradeci. Nuk harron t\u2019i akordoj\u00eb Bashkis\u00eb s\u00eb Ersek\u00ebs, kryeqendr\u00ebs s\u00eb Kolonj\u00ebs s\u00eb tij, nj\u00eb fond p\u00ebr t\u00eb shtruar sheshin dhe rrug\u00ebt e qytetit me kalldr\u00ebm.<\/p>\n<p>Duke u v\u00ebn\u00eb n\u00eb krye t\u00eb shtetit, Noli nuk l\u00eb pas dore pun\u00ebt e drejtimit t\u00eb kish\u00ebs. Ai nuk harron se \u00ebsht\u00eb peshkop. Nj\u00eb kryeminist\u00ebr peshkop, rast unikal n\u00eb gjith\u00eb Europ\u00ebn. Shqiptar\u00ebt, q\u00eb n\u00eb shumic\u00eb jan\u00eb mysliman\u00eb, tregojn\u00eb se s\u2019kan\u00eb paragjykime , prej t\u00eb cilave vuan aq shum\u00eb Ballkani. Kryeministri i tyre me syt\u00eb e zes, mjekr\u00ebn e derdhur dhe ballin e gjer\u00eb mban jak\u00ebn e bardh\u00eb t\u00eb klerikut.<\/p>\n<p>Pun\u00ebt e peshkopat\u00ebs n\u00eb Durr\u00ebs i kryen arqimandriti A. \u00c7am\u00e7e, por Noli nuk i shmanget detyr\u00ebs q\u00eb ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me m\u00ebk\u00ebmbjen e kish\u00ebs. Drejton ceremonin\u00eb e dor\u00ebzimit t\u00eb prift\u00ebrinjve t\u00eb rinj, t\u00eb cil\u00ebve, ndon\u00ebse s\u2019kan\u00eb p\u00ebrvoj\u00ebn dhe arsimin p\u00ebrkat\u00ebs, u jep certifikat\u00ebn e priftit komb\u00ebtar p\u00ebr t\u00eb meshuar n\u00eb gjuh\u00ebn amtare. \u201cI k\u00ebndoni lutjet ashtu si dini, shqip, i k\u00ebshillon, po pastaj lart\u00eb i rregullon per\u00ebndia\u201d. Nga ana tjet\u00ebr, vazhdon m\u00eb tej reform\u00ebn kishtare. Muzik\u00ebs liturgjike n\u00eb kish\u00eb i jep nj\u00eb form\u00eb t\u00eb re. E gjall\u00ebron mesh\u00ebn dhe largon monotonin\u00eb, duke futur korin rus. Nj\u00eb mas\u00eb e till\u00eb zgjon menj\u00ebher\u00eb kund\u00ebrshtime t\u00eb elementit fanatik, t\u00eb cil\u00ebt ankohen n\u00ebp\u00ebrmjet faqeve t\u00eb gazet\u00ebs \u201cGjergj Kastrioti\u201d. Sipas tyre, \u201cPopulli do drit\u00eb shpirt\u00ebrore m\u00eb par\u00eb dhe pastaj muzik\u00eb\u2026\u201d. Ata tremben nga ardhja e rus\u00ebve, sado t\u00eb bardh\u00eb. Po peshkopi nuk do t\u2019ia dij\u00eb. P\u00ebrpiqet p\u00ebr nj\u00eb kish\u00eb bashk\u00ebkohore, me koncepte dhe politika t\u00eb reja, q\u00eb bie ndesh me liturgjin\u00eb e ngurt\u00ebsuar greke.<\/p>\n<p>\u2014 Tamam n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb sapo kish lindur dhe n\u00eb Shqip\u00ebri l\u00ebvizja ekumenike p\u00ebr bashkimin e t\u00eb krishter\u00ebve n\u00eb nj\u00eb kish\u00eb t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebt. Pra, shqiptar\u00ebt ortodoks\u00eb dhe katolik\u00eb t\u00eb kishin nj\u00eb institucion t\u00eb krishter\u00eb t\u00eb vet\u00ebm komb\u00ebtar. Nism\u00ebn p\u00ebr k\u00ebt\u00eb e kish marr\u00eb nj\u00eb grup et\u00ebrish fran\u00e7eskan\u00eb dhe Shtjef\u00ebn Gje\u00e7ovi, i deleguar prej tyre, takon zyrtarisht Nolin. Noli e mir\u00ebpriti k\u00ebt\u00eb ide, duke arsyetuar se popullit shqiptar i duhej ky unitet shpirt\u00ebror pas unitetit politik. Sipas d\u00ebshmis\u00eb s\u00eb Gje\u00e7ovit, ai i tha se, \u201csikurse i kam folur dhe at Fisht\u00ebs, jam p\u00ebr bashkimin me kish\u00ebn katolike, porse, duke qen\u00eb kryeminist\u00ebr nuk mujte me u p\u00ebrzie\u201d, ve\u00e7se \u201cmenden dhe zemr\u00ebn e ka p\u00ebr bashkim\u201d.<\/p>\n<p>\u00c7\u2019\u00ebsht\u00eb e v\u00ebrteta, Noli n\u00eb k\u00ebt\u00eb koh\u00eb kishte shum\u00eb gjera n\u00eb mendje dhe n\u00eb zem\u00ebr, ide dhe projekte jetike e t\u00eb guximshme. Shum\u00eb prej tyre i kish shpallur nga tribuna e Parlamentit, por ato kishin z\u00ebn\u00eb vend dhe n\u00eb programin qeveritar. N\u00eb politik\u00eb, megjithat\u00eb, pun\u00ebt nuk po shkonin ashtu si\u00e7 mendonte dhe d\u00ebshironte ai. V\u00ebrtet\u00eb e njihte mir\u00eb historin\u00eb, personaliteti i tij rrezatonte gjithkund kultur\u00eb, kish frym\u00ebzime iluministe, po a ishin t\u00eb mjaftueshme k\u00ebto p\u00ebr t\u00eb ndryshuar shoq\u00ebrin\u00eb e varf\u00ebr e t\u00eb prapambetur shqiptare? Hallka kryesore ishte ekonomia, ligjet dhe problemet e s\u00eb cil\u00ebs v\u00ebshtir\u00eb se Noli i njihte si duhej. Populli priste q\u00eb qeveria, me masat e saj t\u00eb shpejta dhe efikase, t\u2019ia leht\u00ebsonte disi gjendjen.<\/p>\n<p>Por gjendja vazhdonte nj\u00ebsoj. Noli ndodhej i mb\u00ebrthyer mes k\u00ebrkesave urgjente q\u00eb vinin nga posht\u00eb, thirrjeve p\u00ebr ndryshime radikale t\u00eb \u201cBashkimit\u201d e t\u00eb shtypit progresist, dhe pengesave q\u00eb ngrinin bashk\u00ebpun\u00ebtor\u00ebt, shumica e ministrave, dhe e presionit p\u00ebr vet\u00ebp\u00ebrmbajtje q\u00eb ushtronin kancelarit\u00eb europiane.<\/p>\n<p>T\u00eb gjitha k\u00ebto sigurisht s\u2019kish si t\u00eb mos e pengonin, por ai ishte i vendosur n\u00eb q\u00ebllimet e veta, sado q\u00eb kuptonte dhe shikonte me keqardhje se nuk kishte krah\u00eb. Dritat n\u00eb zyr\u00ebn e kryeministrit fikeshin von\u00eb dhe gjith\u00eb regjimi i dit\u00ebve t\u00eb tij tani i qe n\u00ebnshtruar detyrave q\u00eb s\u2019e linin t\u00eb merrte frym\u00eb.<\/p>\n<p>Numri i madh i dekreteve t\u00eb n\u00ebnshkruara prej tij q\u00eb n\u00eb muajt\u2019 e par\u00eb t\u00eb qeverisjes tregonte se kryeministrit nuk i mungonte vullneti dhe guximi p\u00ebr t\u2019i \u00e7uar disa nga pun\u00ebt p\u00ebrpara. Por pengesat dhe v\u00ebshtir\u00ebsit\u00eb ishin aq t\u00eb shumta e t\u00eb papritura, sa atij i duhej t\u00eb merrte p\u00ebrgjegj\u00ebsi q\u00eb s\u2019i kish menduar ndonj\u00ebher\u00eb. Largimi i Pecit, pa nisur mir\u00eb nga puna, e detyroi q\u00eb t\u2019i n\u00ebnshkruante vet\u00eb shum\u00eb dekrete q\u00eb i takonin kryetarit legjitim t\u00eb shtetit. Mes tjerash, plot\u00ebson dhe nj\u00eb d\u00ebshir\u00eb t\u00eb Vatr\u00ebs, kur n\u00eb fillim t\u00eb gushtit e njofton se \u201cme vendim ministral Sh\u00ebn Gjini u pag\u00ebzua \u00cbilson\u201d. N\u00eb p\u00ebrgjigje t\u00eb k\u00ebrkes\u00ebs s\u00eb Lidhjes s\u00eb Kombeve, lidhur me rishikimin e kalendarit grigorian, Noli \u00ebsht\u00eb i mendimit q\u00eb ai t\u00eb mos ndryshoj\u00eb, duke sjell\u00eb argumente shkencore t\u00eb provuara prej 400 vjet\u00ebsh. Kryeministri shqiptar e kish p\u00ebr kollaj t\u00eb jepte zgjidhje t\u00eb shpejta e t\u00eb drejta p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje q\u00eb kishin t\u00eb b\u00ebnin me sfer\u00ebn e kultur\u00ebs. Por sfera e kultur\u00ebs n\u00eb detyr\u00ebn e tij qeveris\u00ebse zinte nj\u00eb vend tep\u00ebr t\u00eb kufizuar. N\u00eb amullin\u00eb e jet\u00ebs shqiptare, ajo i ngjante nj\u00eb mirazhi q\u00eb s\u2019p\u00ebrfaq\u00ebsonte thuajse asgj\u00eb para malit t\u00eb problemeve politike, ekonomike e sociale q\u00eb q\u00ebndronin p\u00ebrpara.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nga profesor Nasho Jorgaqi Masat e para q\u00eb mori Noli kryeminist\u00ebr, filluan nga thjesht\u00ebsimi i aparatit shtet\u00ebror (deri n\u00eb 25%), nga ulja e rrogave t\u00eb funksionar\u00ebve (deri n\u00eb 40%, duke v\u00ebn\u00eb veten n\u00eb krye), nga tentativa p\u00ebr t\u00eb larguar n\u00ebpun\u00ebsit e diskredituar politikisht e moralisht. Por ai nuk mendoi sa duhet se reformat q\u00eb do [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":171,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nga profesor Nasho Jorgaqi Masat e para q\u00eb mori Noli kryeminist\u00ebr, filluan nga thjesht\u00ebsimi i aparatit shtet\u00ebror (deri n\u00eb 25%), nga ulja e rrogave t\u00eb funksionar\u00ebve (deri n\u00eb 40%, duke v\u00ebn\u00eb veten n\u00eb krye), nga tentativa p\u00ebr t\u00eb larguar n\u00ebpun\u00ebsit e diskredituar politikisht e moralisht. Por ai nuk mendoi sa duhet se reformat q\u00eb do [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-02-05T14:32:27+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"275\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"183\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"35 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170\",\"name\":\"Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg\",\"datePublished\":\"2019-02-05T14:32:27+00:00\",\"dateModified\":\"2019-02-05T14:32:27+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg\",\"width\":275,\"height\":183},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Nga profesor Nasho Jorgaqi Masat e para q\u00eb mori Noli kryeminist\u00ebr, filluan nga thjesht\u00ebsimi i aparatit shtet\u00ebror (deri n\u00eb 25%), nga ulja e rrogave t\u00eb funksionar\u00ebve (deri n\u00eb 40%, duke v\u00ebn\u00eb veten n\u00eb krye), nga tentativa p\u00ebr t\u00eb larguar n\u00ebpun\u00ebsit e diskredituar politikisht e moralisht. Por ai nuk mendoi sa duhet se reformat q\u00eb do [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2019-02-05T14:32:27+00:00","og_image":[{"width":275,"height":183,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"35 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170","name":"Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg","datePublished":"2019-02-05T14:32:27+00:00","dateModified":"2019-02-05T14:32:27+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=170"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg","width":275,"height":183},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=170#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Fan Noli kryeminist\u00ebr n\u00eb muajt e par\u00eb t\u00eb qeverisjes"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg",275,183,false]},"categories_names":{"10":{"name":"Histori","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=10"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg",275,183,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg",275,183,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg",275,183,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg",275,183,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg",275,183,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg",130,87,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/Fan-Noli.jpg",275,183,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=170"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":172,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/170\/revisions\/172"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}