{"id":16428,"date":"2019-09-08T11:38:33","date_gmt":"2019-09-08T09:38:33","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=16428"},"modified":"2019-09-08T11:38:33","modified_gmt":"2019-09-08T09:38:33","slug":"intervista-tre-dekada-pas-renies-se-murit-reflektimi-i-presidentit-moisiu-per-shqiperine-e-tranzicionit-ne-2049-shqiperia-nje-zvicer-e-vogel-ne-ballkan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428","title":{"rendered":"INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan"},"content":{"rendered":"<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p><strong><em>Me k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb t\u00eb Ish-Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs n\u00eb periudh\u00ebn 2002-2007, Dr. Alfred Moisiu, bota.al nis serin\u00eb e intervistave dhe refleksioneve me titull: \u201cTranzicioni: \u00c7far\u00eb shkoi mir\u00eb? \u00c7far\u00eb shkoi keq?\u201d, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Programit t\u00eb Promovimit t\u00eb Tranzicionit t\u00eb Republikes \u00c7eke, nj\u00eb projekt i cili p\u00ebrkon edhe me 30-vjetorin e shembjes s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit. Presidenti Moisiu flet n\u00eb lidhje me at\u00eb ngjarje t\u00eb jasht\u00ebzakonshme historike, e cila sh\u00ebnoi fundin e regjimeve komuniste n\u00eb Evrop\u00ebn lindore, p\u00ebr shpresat q\u00eb ndryshimet epokale ngjall\u00ebn tek shqiptar\u00ebt, si dhe p\u00ebr tre dekadat e tranzicionit t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb.<\/em><\/strong><\/p><\/blockquote>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-230392\" src=\"http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-860-489.jpg\" sizes=\"(max-width: 860px) 100vw, 860px\" srcset=\"http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-860-489.jpg 860w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-860-489-300x171.jpg 300w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-860-489-768x437.jpg 768w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-860-489-750x426.jpg 750w\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p><strong>Z. Moisiu, ky vit sh\u00ebnon 30 vjetorin e shembjes s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit, nj\u00eb nga ato ngjarje epokale, kur gjith\u00ebsecili e kujton se \u201cku ishte dhe \u00e7far\u00eb po b\u00ebnte n\u00eb ato momente\u201d. N\u00ebse ju vjen nd\u00ebrmend, ku ndodheshit dhe cili ka qen\u00eb p\u00ebrjetimi juaj n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, mbi ngjarjet q\u00eb po shpaloseshin, me shembjen e barrier\u00ebs q\u00eb ndante m\u00eb dysh Berlinin, Gjermanin\u00eb, Evrop\u00ebn dhe Lindjen me Per\u00ebndimin?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb ngjarje e madhe, shum\u00eb dometh\u00ebn\u00ebse dhe e paharrueshme, pavar\u00ebsisht se po ndodhte disa mij\u00ebra kilometra larg vendit ton\u00eb, por era, ndikimi i saj u ndien. Fillimisht si kuriozitet i ngjarjeve t\u00eb ndryshme bot\u00ebrore, por pastaj si nj\u00eb sinjal i fort\u00eb, i nj\u00eb epoke t\u00eb re n\u00eb afrim. Sigurisht n\u00eb at\u00eb koh\u00eb, k\u00ebto ndjesi mund t\u2019i ndaje vet\u00ebm me ndonj\u00eb mik shum\u00eb t\u00eb af\u00ebrt e t\u00eb besuesh\u00ebm, si dhe me njer\u00ebzit e familjes. Diktatura ishte gjith\u00eb vesh\u00eb.<\/p>\n<p>N\u00eb at\u00eb koh\u00eb un\u00eb isha n\u00eb Tiran\u00eb. Kisha dal\u00eb n\u00eb pension q\u00eb n\u00eb janar t\u00eb vitit 1985, isha ende an\u00ebtar i PPSH-s\u00eb, por konsiderohesha \u201ci goditur\u201d. Kjo shprehje p\u00ebrdorej p\u00ebr ata si puna ime, q\u00eb ende p\u00ebr nj\u00eb arsye ose tjet\u00ebr, militonin n\u00eb radh\u00ebt e partis\u00eb n\u00eb pushtet, por n\u00ebn z\u00eb nuk konsideroheshin m\u00eb t\u00eb besuesh\u00ebm. Rrjedhimisht bisedoja lirsh\u00ebm vet\u00ebm me nja dy tre pensionist\u00eb n\u00eb lagje, q\u00eb i kisha t\u00eb kolauduar si njer\u00ebz q\u00eb mendonin pak a shum\u00eb si un\u00eb p\u00ebr k\u00ebto zhvillime dhe nuk kisha rrezik q\u00eb t\u00eb m\u00eb denonconin.<\/p>\n<p><strong>A mendoni q\u00eb shembja e Murit t\u00eb Berlinit mij\u00ebra kilometra larg Shqip\u00ebris\u00eb, pati nj\u00eb ndikim t\u00eb drejtp\u00ebrdrejt\u00eb n\u00eb zhvillimin e ngjarjeve n\u00eb vendin ton\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Koha ishte e till\u00eb q\u00eb njer\u00ebzit nuk dinin m\u00eb \u00e7far\u00eb t\u00eb b\u00ebnin. Ekonomia kishte shkuar n\u00eb fund, shumica e njer\u00ebzve paguheshin me gjysm\u00eb rroge, duke mos shkuar n\u00eb pun\u00eb, p\u00ebr munges\u00eb t\u00eb l\u00ebnd\u00ebve t\u00eb para n\u00eb industri. Bujq\u00ebsia tejet e rr\u00ebnuar. P\u00ebr dy litra qum\u00ebsht duhet t\u00eb ngriheshe q\u00eb n\u00eb or\u00ebn dy t\u00eb m\u00ebngjesit. Pa folur p\u00ebr munges\u00ebn totale t\u00eb mishit dhe bulmetrave t\u00eb tjer\u00eb, q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnin themelin e ushqimit njer\u00ebzor. \u00c7do gj\u00eb ishte tejet e rr\u00ebnuar, pa folur p\u00ebr pasigurin\u00eb se n\u00eb \u00e7do moment mund t\u00eb b\u00ebheshe pre e sigurimit.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu me p\u00ebrhapjen e k\u00ebtij lajmi njer\u00ebzit filluan t\u00eb mendonin seriozisht se po afrohet nj\u00eb koh\u00eb e re. Por, \u00e7\u00ebshtja shtrohej kur? Pushteti i koh\u00ebs kishte filluar t\u00eb b\u00ebnte p\u00ebrpjekjet e para p\u00ebr t\u00eb gjetur dhe krijuar mund\u00ebsi, q\u00eb t\u2019i dilte p\u00ebrpara t\u00eb keqes. Megjithat\u00eb, hapat e tij ishin t\u00eb d\u00ebshp\u00ebruara dhe shpesh qesharake. Filluan teorit\u00eb e gjys\u00ebm qengjit, t\u00eb ar\u00ebz\u00ebve dhe t\u00eb tjera shpikje qesharake, q\u00eb sigurisht nuk sillnin asgj\u00eb t\u00eb re. Njer\u00ebzit filluan t\u00eb flisnin pak m\u00eb t\u00eb trim\u00ebruar, por gjithmon\u00eb nj\u00ebri me tjetrin, si dhe me njer\u00ebz q\u00eb i njihnin mir\u00eb. Jo vet\u00ebm kaq, njer\u00ebzit filluan t\u00eb k\u00ebrkojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb llogari dhe t\u00eb flasin m\u00eb hapur p\u00ebr disa t\u00eb drejta t\u00eb tyre. K\u00ebshtu, m\u00eb kujtohet nj\u00eb debat q\u00eb u zhvillua n\u00eb organizat\u00ebn ton\u00eb t\u00eb partis\u00eb, t\u00eb bllokut ku banonim, ku militonim mjaft intelektual\u00eb pensionist\u00eb, por me pik\u00ebpamje p\u00ebrparimtare dhe liberale. Shtrohej problemi q\u00eb t\u00eb hiqeshin antenat nga \u00e7atit\u00eb, p\u00ebr t\u00eb mos ndjekur televizionet e huaja. Ne reaguam n\u00eb organizat\u00eb me forc\u00eb, duke k\u00ebrkuar q\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb t\u00eb hiqen antenat e Dajtit, q\u00eb p\u00ebrdoreshin nga blloku p\u00ebr t\u00eb par\u00eb stacionet italiane, pastaj t\u00eb na k\u00ebrkohej kjo ne t\u00eb thjesht\u00ebve. K\u00ebshtu n\u00eb prill 1990, kur udh\u00ebheqja b\u00ebri vizit\u00eb n\u00eb varrezat e d\u00ebshmor\u00ebve dhe bashk\u00eb me byron\u00eb dhe qeverin\u00eb ishte edhe Nexhmije Hoxha. Ne n\u00eb organizat\u00eb e ngrit\u00ebm me t\u00eb madhe dhe kritikuam, duke th\u00ebn\u00eb se Nexhmija nuk kishte pse t\u00eb shkonte n\u00eb varreza bashk\u00eb me pjes\u00ebn zyrtare. K\u00ebt\u00eb e quajt\u00ebm presion nga ana e saj, p\u00ebr t\u00eb treguar q\u00eb ajo vazhdon t\u00eb dominoj\u00eb dhe drejtoj\u00eb. E t\u00eb tjera probleme t\u00eb asaj kohe. K\u00ebto tregonin se pik\u00ebrisht ngjarjet e r\u00ebnies s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit dhe zhvillimet e m\u00ebvonshme, krijuan nj\u00eb atmosfer\u00eb kund\u00ebrshtuese brenda organizatave t\u00eb partis\u00eb, gj\u00eb q\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara nuk kishte ndodhur. Filluan kritika t\u00eb r\u00ebnda ndaj disa prej an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Byros\u00eb Politike, q\u00eb konsideroheshin t\u00eb paaft\u00eb, kritika p\u00ebr p\u00ebrb\u00ebrjen e qeveris\u00eb, e t\u00eb tjera fenomene q\u00eb tregonin se po krijohej nj\u00eb mend\u00ebsi e re n\u00eb radh\u00ebt e inteligjenc\u00ebs shqiptare, e cila nuk do t\u00eb pranonte si m\u00eb p\u00ebrpara t\u00eb thonte vet\u00ebm \u201csi urdh\u00ebron!\u201d. T\u00eb gjitha k\u00ebto e t\u00eb tjera, ishin shenja q\u00eb tregonin se ajo ngjarje pati ndikim pozitiv drejt rritjes s\u00eb frym\u00ebs kund\u00ebrshtuese t\u00eb njer\u00ebzve n\u00eb vendin ton\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Ka patur shum\u00eb kritika mbi mosrealizimin e aspiratave t\u00eb 1989-\u00ebs. Jan\u00eb kritika t\u00eb shfaqura n\u00eb disa vende t\u00eb Evrop\u00ebs Lindore. Ju vet\u00eb keni patur nj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb momente kritike, t\u00eb rrug\u00ebtimit politik t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb, gjat\u00eb k\u00ebsaj periudhe t\u00eb tranzicionit. Sot, kur ktheni kok\u00ebn pas si e shikoni k\u00ebt\u00eb rrug\u00ebtim?<\/strong><\/p>\n<p>Kjo mund t\u00eb ishte nj\u00eb intervist\u00eb m\u00eb vete. Do p\u00ebrpiqem t\u00eb theksoj disa aspekte. Por mendoj se kjo q\u00ebndron plot\u00ebsisht. Ve\u00e7 t\u00eb tjerave mund t\u00eb them se kam p\u00ebrshtypjen, se edhe elita politike per\u00ebndimore u gjend e pap\u00ebrgatitur p\u00ebr t\u00eb ndikuar sa m\u00eb mir\u00eb n\u00eb k\u00ebt\u00eb situat\u00eb q\u00eb u krijua n\u00eb gjith\u00eb lindjen. U k\u00ebrkuan disa gj\u00ebra t\u00eb p\u00ebrshpejtuara dhe b\u00ebhej presion p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Nuk u tregua aspak kujdes q\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb frenat e organizatave politike t\u00eb reja, t\u00eb p\u00ebrzgjidheshin njer\u00ebz sa m\u00eb t\u00eb p\u00ebrshtatsh\u00ebm. Arrivist\u00eb ka n\u00eb \u00e7do vend dhe n\u00eb \u00e7do koh\u00eb. E pik\u00ebrisht k\u00ebta njer\u00ebz t\u00ebrhoq\u00ebn m\u00eb shum\u00eb v\u00ebmendjen e misionar\u00ebve dhe t\u00eb d\u00ebrguar\u00ebve t\u00eb ndrysh\u00ebm t\u00eb per\u00ebndimit, duke fituar mb\u00ebshtetjen e tyre si individ\u00eb, me mendimin se ata ishin njer\u00ebzit e duhur q\u00eb mund t\u00eb sillnin ndryshimet e duhura.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-230394\" src=\"http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Screen-Shot-2019-09-07-at-11.54.27-1024x684.jpg\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Screen-Shot-2019-09-07-at-11.54.27-1024x684.jpg 1024w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Screen-Shot-2019-09-07-at-11.54.27-300x200.jpg 300w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Screen-Shot-2019-09-07-at-11.54.27-768x513.jpg 768w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Screen-Shot-2019-09-07-at-11.54.27-360x240.jpg 360w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Screen-Shot-2019-09-07-at-11.54.27-750x501.jpg 750w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Screen-Shot-2019-09-07-at-11.54.27.jpg 1546w\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p>M\u00eb kujtohet nj\u00eb bised\u00eb me Ramiz Alin\u00eb n\u00eb 28 n\u00ebntor t\u00eb vitit 2005. Duke pir\u00eb nj\u00eb kafe me t\u00eb gjat\u00eb pritjes festive, i thash\u00eb: -\u201cZ. President Alia, d\u00ebshiroj t\u2019ju b\u00ebj nj\u00eb pyetje\u201d. -\u201cUrdh\u00ebroni\u201d, m\u00eb tha. -\u201cDesha t\u2019ju pyes, ku i gjet\u00ebt k\u00ebta dy persona q\u00eb u vendos\u00ebn n\u00eb krye t\u00eb dy partive kryesore shqiptare? Nj\u00ebri prej tyre, i zgjuar, por dallohej p\u00ebr qefli dhe pijetar, nd\u00ebrsa tjetri p\u00ebr dob\u00ebsi arriviste dhe munges\u00eb tolerance\u201d. Sigurisht, ai nuk mi pranoi t\u00ebr\u00ebsisht k\u00ebto mendime, por me k\u00ebt\u00eb desha t\u00eb them q\u00eb p\u00ebr fat t\u00eb keq n\u00eb krye t\u00eb vendit, n\u00eb ato koh\u00ebra nuk u ndodh\u00ebn ata q\u00eb duhet t\u00eb ishin. E them k\u00ebt\u00eb se duhej b\u00ebr\u00eb nj\u00eb p\u00ebrzgjedhje e mir\u00eb e gjithanshme, si nga drejtuesit vendor\u00eb t\u00eb koh\u00ebs, po ashtu edhe nga ata nd\u00ebrkomb\u00ebtar\u00eb. Sigurisht edhe vet\u00eb njer\u00ebzit duhet t\u00eb ishin treguar m\u00eb t\u00eb v\u00ebmendsh\u00ebm. Duhet t\u00eb mb\u00ebshteteshin njer\u00ebz m\u00eb t\u00eb ekuilibruar dhe t\u00eb arsyesh\u00ebm. Shqip\u00ebria ka pasur edhe ka njer\u00ebz q\u00eb mendojn\u00eb m\u00eb shum\u00eb dhe m\u00eb mir\u00eb p\u00ebr vendin dhe popullin.<\/p>\n<p>Kam mendimin se u harrua se \u00ebsht\u00eb v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb t\u00eb eksportohet demokracia. Ajo k\u00ebrkon jo vet\u00ebm njer\u00ebzit e duhur, por edhe tradit\u00eb dhe histori. U harrua se n\u00eb vendin ton\u00eb p\u00ebrmbysjen e b\u00ebn\u00eb n\u00eb radh\u00eb t\u00eb par\u00eb student\u00ebt, q\u00eb n\u00eb shumic\u00ebn d\u00ebrrmuese ishin pasues t\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb kishin pushtetin. P\u00ebr fat t\u00eb keq, klasat e p\u00ebrmbysura nga komunizmi, ishin d\u00ebrrmuar aq shum\u00eb, sa ato nuk ishin n\u00eb gjendje t\u00eb luanin ndonj\u00eb rol t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb at\u00eb p\u00ebrmbysje.<\/p>\n<p>Po marr vet\u00ebm nj\u00eb shembull, q\u00eb p\u00ebr mendimin tim \u00ebsht\u00eb m\u00eb i r\u00ebnd\u00ebsishmi, m\u00eb dometh\u00ebn\u00ebsi dhe m\u00eb treguesi i asaj q\u00eb po mundohem t\u00eb sqaroj dhe t\u00eb argumentoj. Po p\u00ebrmend teorin\u00eb e famshme t\u00eb \u201cSHOKUT\u201d. Q\u00eb p\u00ebr mendimin tim ishte shkat\u00ebrrimtare. Ajo tek ne u zbatua dhe u p\u00ebrkrah n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb v\u00ebrtet shokuese dhe qorrazi, pa asnj\u00eb diskutim t\u00eb ekonomist\u00ebve vendas. Ne kishim nj\u00eb industri, p\u00ebr vendin ton\u00eb dhe p\u00ebr koh\u00ebn jo t\u00eb keqe, e cila prodhonte shum\u00eb gj\u00ebra t\u00eb dobishme. Pavar\u00ebsisht nga standarti jo i koh\u00ebs, por ajo prodhonte hekur, qelq, manifaktur\u00eb, prodhime t\u00eb ndryshme mekanike, druri etj.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-pullquote\">\n<blockquote class=\"has-text-color\"><p><strong><em>N\u00ebse nuk do t\u00eb kishte ndodhur viti 97, Shqip\u00ebria do t\u00eb ishte nd\u00ebr t\u00eb parat n\u00eb NATO dhe n\u00eb BE. Vendi do kishte ecur shum\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara, nuk do t\u2019i kishim k\u00ebto plag\u00eb q\u00eb kemi sot. Edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb asnjeri nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur dhe nuk ka dh\u00ebn\u00eb llogari<\/em><\/strong><\/p>\n<p><cite>Alfred Moisiu<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<\/figure>\n<p>Por \u00e7far\u00eb ndodhi me t\u00eb? Brenda nj\u00eb kohe t\u00eb shkurt\u00ebr e gjitha u braktis, u shkat\u00ebrrua, u kthye n\u00eb skrap dhe njer\u00ebzit q\u00eb punonin n\u00eb ato uzina dhe fabrika, papritur u gjend\u00ebn n\u00eb rrug\u00eb. Por kush ishin ata. Ishin specialist\u00eb, me p\u00ebrvoj\u00eb dhe dije. Dihet q\u00eb p\u00ebrgatitja e specialist\u00ebve jo vet\u00ebm q\u00eb do koh\u00eb, por \u00ebsht\u00eb pjesa m\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb p\u00ebr zhvillimin industrial. Uzina e prodhimit t\u00eb mjeteve t\u00eb Pre\u00e7izionit t\u00eb Lart\u00eb n\u00eb Kor\u00e7\u00eb p\u00ebr shembull, ishte b\u00ebr\u00eb shum\u00eb e njohur edhe n\u00eb Europ\u00eb p\u00ebr prodhimet e saja tep\u00ebr cil\u00ebsore. Fabrika e e prodhimit t\u00eb telave t\u00eb bakrit n\u00eb Shkod\u00ebr ishte gjithashtu nj\u00eb xhevahir i industris\u00eb dhe p\u00ebrmbyllte industrin\u00eb e bakrit n\u00eb vend. T\u00eb gjitha k\u00ebto u zhduk\u00ebn, u konsideruan pjes\u00eb t\u00eb komunizmit. U tha q\u00eb do t\u2019i b\u00ebjm\u00eb m\u00eb t\u00eb mira. Ku jemi tani? Asgj\u00eb nuk prodhojm\u00eb, vet\u00ebm fjal\u00eb, sharje, shpifje, emigrim, vjedhje, vrasje, kanabis etj. Dhe p\u00ebr fat t\u00eb keq asnjeri deri tani nuk ka mbajtur p\u00ebrgjegj\u00ebsi p\u00ebr k\u00ebt\u00eb. Sikur te ne ra cunami! N\u00eb fakt ishin njer\u00ebzit drejtues t\u00eb pazot dhe t\u00eb paaft\u00eb, q\u00eb e kryesuan k\u00ebt\u00eb shkat\u00ebrrim. Por m\u00eb e keqja \u00ebsht\u00eb se prish\u00ebm dhe njeriun. K\u00ebtu nuk e kam fjal\u00ebn p\u00ebr njeriun e ri t\u00eb Partis\u00eb s\u00eb Pun\u00ebs, por p\u00ebr shqiptarin shekullor. U lind\u00ebn mashtruesit, g\u00ebnjeshtar\u00ebt, hajdut\u00ebt me kollare, dhe t\u00eb tjer\u00eb njer\u00ebz me vese nga m\u00eb t\u00eb sh\u00ebmtuarat. Sigurisht k\u00ebta lloj njer\u00ebzish ekzistojn\u00eb kudo, por te ne sikur jan\u00eb shtuar shum\u00eb. Injoranca \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb e mod\u00ebs, r\u00ebnd\u00ebsi ka n\u00ebse di t\u00eb b\u00ebsh para, sesi kjo nuk ka r\u00ebnd\u00ebsi. \u00cbsht\u00eb arritur t\u00eb mendohet q\u00eb i zoti \u00ebsht\u00eb ai q\u00eb ia hedh shtetit. I paaft\u00eb quhet ai q\u00eb \u00ebsht\u00eb i ndersh\u00ebm dhe zbaton ligjet e shtetit. Pra, dikush duhet t\u00eb p\u00ebrgjijgjet p\u00ebr k\u00ebt\u00eb.<\/p>\n<p>P\u00ebrkundrazi shumica e politikan\u00ebve kryesor\u00eb jan\u00eb po ata q\u00eb kan\u00eb q\u00ebn\u00eb q\u00eb n\u00eb fillim. Nuk jam nga ata q\u00eb mallkoj, por k\u00ebta njer\u00ebz e meritojn\u00eb t\u00eb mallkohen n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn m\u00eb t\u00eb fort\u00eb p\u00ebr at\u00eb q\u00eb i kan\u00eb shkaktuar k\u00ebtij vendi, dhe ende nuk heqin dor\u00eb. Mburrren sikur e shp\u00ebtuan k\u00ebt\u00eb popull, q\u00eb ka marr\u00eb arratin\u00eb e nuk di \u00e7t\u00eb b\u00ebj\u00eb. Mundohen q\u00eb t\u00eb k\u00ebqijat t\u2019ia kalojn\u00eb njeri-tjetrit, harrojn\u00eb se ato nuk lind\u00ebn n\u00eb nj\u00eb dit\u00eb.<\/p>\n<p><strong>Le t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb udh\u00ebtim pas n\u00eb koh\u00eb, me tridhjet\u00eb vite. A jeni n\u00eb gjendje t\u00eb kujtoni, si e imagjinonit Shqip\u00ebrin\u00eb pas 2 apo 3 dekadash, n\u00eb at\u00eb vit t\u00eb larg\u00ebt 1989?<\/strong><\/p>\n<p>Sigurisht nuk mund t\u00eb mohohen ndryshimet dhe p\u00ebrparimet e vendit ton\u00eb. Kjo do t\u00eb ishte e padrejt\u00eb dhe e pavend, por ama duhet ta them me plot goj\u00ebn, q\u00eb sikur ata q\u00eb e mor\u00ebn p\u00ebrsip\u00ebr drejtimin e vendit, t\u00eb kishin qen\u00eb m\u00eb t\u00eb p\u00ebrkushtuar dhe t\u00eb aft\u00eb, t\u00eb mendonin m\u00eb shum\u00eb p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb se sa p\u00ebr pushtet, t\u00eb mos kishin grir\u00eb pasurin\u00eb e k\u00ebtij vendi, ne sot do t\u00eb ishim shum\u00eb e shum\u00eb m\u00eb mir\u00eb. Mund t\u00eb shtoj edhe k\u00ebt\u00eb, n\u00ebse nuk do t\u00eb kishte ndodhur viti 97, Shqip\u00ebria do t\u00eb ishte nd\u00ebr t\u00eb parat n\u00eb NATO dhe n\u00eb BE. Vendi do kishte ecur shum\u00eb m\u00eb p\u00ebrpara, nuk do t\u2019i kishim k\u00ebto plag\u00eb q\u00eb kemi sot. Edhe p\u00ebr k\u00ebt\u00eb asnjeri nuk \u00ebsht\u00eb p\u00ebrgjigjur dhe nuk ka dh\u00ebn\u00eb llogari. Me k\u00ebt\u00eb desha t\u00eb them se para se t\u00eb vem\u00eb n\u00eb pun\u00eb imagjinat\u00ebn, t\u00eb rrisim k\u00ebrkes\u00ebn e llogaris\u00eb pse shqiptar\u00ebt jan\u00eb katandisur n\u00eb k\u00ebt\u00eb gjendje.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-pullquote\">\n<blockquote class=\"has-text-color\"><p><strong><em>Shpresoj dhe jam besimplot\u00eb q\u00eb me realizimin e reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi, klasa politike shqiptare do t\u00eb pastrohet ndjesh\u00ebm, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u2019i hapet rrug\u00eb nj\u00eb politike t\u00eb drejtuar p\u00ebr fuqizimin e vendit, zhvillimin real t\u00eb demokracis\u00eb dhe ta kthej\u00eb k\u00ebt\u00eb vend nj\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb d\u00ebshiruar t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/em><\/strong><\/p>\n<p><cite>Alfred Moisiu<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-230395\" src=\"http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-3382-3120-1024x945.jpg\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" srcset=\"http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-3382-3120-1024x945.jpg 1024w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-3382-3120-300x277.jpg 300w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-3382-3120-768x709.jpg 768w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-3382-3120-750x692.jpg 750w\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p><strong>Pavar\u00ebsisht entuziasmit q\u00eb p\u00ebrfshiu t\u00eb madh e t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb ato dit\u00eb kur Shqip\u00ebria linte pas nj\u00eb her\u00eb e p\u00ebrgjithmon\u00eb 50 vite t\u00eb regjimit totalitar dhe hynte n\u00eb nj\u00eb faz\u00eb t\u00eb re, t\u00eb panjohur, t\u00eb nj\u00eb shoq\u00ebrie demokratike, t\u00eb pakt\u00eb ishin ata q\u00eb e ndjenin se rruga q\u00eb do t\u00eb ndiqej nuk do t\u00eb ishte nj\u00eb autostrad\u00eb, por nj\u00eb gar\u00eb me pengesa. Pyetja, pavar\u00ebsisht entuziasmit q\u00eb p\u00ebrfshiu t\u00eb madh e t\u00eb vog\u00ebl n\u00eb ato dit\u00eb kur Shqip\u00ebria, \u00ebsht\u00eb e drejtp\u00ebrdrejt\u00eb: \u00c7far\u00eb shkoi mir\u00eb n\u00eb tranzicionin shqiptar gjat\u00eb k\u00ebtyre 30 viteve? Dhe \u00e7far\u00eb shkoi keq?<\/strong><\/p>\n<p>Shum\u00eb gj\u00ebra p\u00ebr k\u00ebt\u00eb i thash\u00eb m\u00eb sip\u00ebr. Desha t\u00eb shtoj se pa nj\u00eb drejt\u00ebsi t\u00eb fort\u00eb, t\u00eb pavarur dhe t\u00eb aft\u00eb, \u00ebsht\u00eb e v\u00ebshtir\u00eb q\u00eb ne t\u00eb ecim p\u00ebrpara dhe t\u00eb rreshtohemi me t\u00eb tjer\u00ebt. Nuk mund ta pranoj dhe as ta kuptoj m\u00ebnyr\u00ebn sesi ne e kemi kuptuar demokracin\u00eb. T\u00eb gjih\u00eb themi e duam, por n\u00eb fakt m\u00eb shum\u00eb p\u00eblqejm\u00eb anarshin\u00eb. T\u00eb gjitha edhe mund t\u2019i falja, por ca vese t\u00eb politikan\u00ebve tan\u00eb, si dhe t\u00eb medias, nuk mund t\u2019i p\u00ebrtyp fare. Si \u00ebsht\u00eb e mundur q\u00eb t\u00eb flas\u00ebsh kaq keq p\u00ebr vendin t\u00ebnd, vet\u00ebm e vet\u00ebm q\u00eb t\u00eb d\u00ebmtohet sa m\u00eb shum\u00eb \u201cx\u201dapo \u201cy\u201d. Kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eblloj si ajo p\u00ebrralla q\u00eb tregojn\u00eb, kur nj\u00ebri kishte hipur n\u00eb pem\u00eb dhe po priste po at\u00eb deg\u00eb ku q\u00ebndronte. Pse duhet t\u00eb katandisemi k\u00ebshtu? Jemi nj\u00eb popull q\u00eb kemi tradita t\u00eb mira, q\u00eb na i vler\u00ebsojn\u00eb t\u00eb gjith\u00eb, por p\u00ebr pushtet jemi b\u00ebr\u00eb si mos o Zot. Ne shqiptar\u00ebt kemi nevoj\u00eb p\u00ebr m\u00eb shum\u00eb kultur\u00eb dhe fisnik\u00ebri. Jemi vendi q\u00eb kemi nxjerr\u00eb Sh\u00ebn Terez\u00ebn, Aleksand\u00ebr Moisun e t\u00eb tjer\u00eb korifej. Sk\u00ebnderbeun e madh, pavar\u00ebsisht se kan\u00eb kaluar shekuj, bota e vler\u00ebson dhe e merr p\u00ebr shembull. Po ne st\u00ebrnipat e tij, \u00e7far\u00eb po b\u00ebjm\u00eb?<\/p>\n<p>Megjithat\u00eb dua t\u00eb them se shqiptar\u00ebt jan\u00eb nj\u00eb popull q\u00eb kan\u00eb pasur nj\u00eb histori shum\u00eb t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb n\u00eb shekuj, por ama e kan\u00eb ruajtur gjuh\u00ebn, kultur\u00ebn, zakonet dhe ne prap\u00eb do t\u00eb ngrihemi n\u00eb k\u00ebmb\u00eb si komb. Por q\u00eb t\u00eb ndodh\u00eb kjo, klasa jon\u00eb politike duhet shkundur, dhe duhet detyruar t\u00eb b\u00ebj\u00eb detyr\u00ebn e saj, ashtu sikurse ndodh n\u00eb vendet e tjera europiano-per\u00ebndimore.<\/p>\n<p><strong>Esht\u00eb th\u00ebn\u00eb se vendet e Evrop\u00ebs Lindore, hyn\u00eb n\u00eb periudh\u00ebn post-komuniste duke zgjedhur qasje t\u00eb ndryshme. Ata shtete q\u00eb zgjodh\u00ebn nj\u00eb qasje m\u00eb radikale ndaj tranzicionit \u2013 nj\u00eb lloj \u201cbig bang\u201d-u \u2013 e p\u00ebrfunduan m\u00eb shpejt k\u00ebt\u00eb proces (si Republika \u00c7eke dhe Polonia), apo edhe Sllovakia, nd\u00ebrkoh\u00eb q\u00eb shtetet q\u00eb e \u201chumb\u00ebn\u201d vrullin dhe zgjodh\u00ebn nj\u00eb qasje m\u00eb graduale (Hungaria dhe Sllovenia), mbet\u00ebn m\u00eb mbrapa. Sipas k\u00ebndv\u00ebshtrimit tuaj, cil\u00ebn qasje zgjodhi Shqip\u00ebria. Dhe a ishte e duhura?<\/strong><\/p>\n<p>Po sigurisht secili vend ka karakteristikat, mund\u00ebsit\u00eb dhe aft\u00ebsit\u00eb e tija. Ka shum\u00eb r\u00ebnd\u00ebsi t\u00eb njihen karakteristikat p\u00ebrkat\u00ebse. Klasa politike n\u00eb ato vende si n\u00eb Poloni dhe \u00c7eki, \u00ebsht\u00eb e vjet\u00ebr dhe me tradita. Ne nuk kishim traditat e duhura. Dhe ato cil\u00ebsi q\u00eb u fituan gjat\u00eb viteve t\u00eb diktatur\u00ebs, p\u00ebr gjykimin tim u vler\u00ebsuan gabimisht dhe padrejt\u00ebsisht. K\u00ebshtu q\u00eb n\u00eb nj\u00eb rr\u00ebmuj\u00eb t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb ju hap rrug\u00eb njer\u00ebzve q\u00eb kishin pak kultur\u00eb e njohuri, duke v\u00ebn\u00eb p\u00ebrpara parull\u00ebn t\u00eb shkat\u00ebrrojm\u00eb komunizmin. E p\u00ebsuam si rasti q\u00eb tregohet p\u00ebr mamin\u00eb, q\u00eb bashk\u00eb me placent\u00ebn hodhi dhe f\u00ebmij\u00ebn. Harruam se \u00e7do gj\u00eb ishte b\u00ebr\u00eb dhe nd\u00ebrtuar nga duart dhe me djers\u00ebn e k\u00ebtij populli dhe jo nga bllokmen\u00ebt. Pra, ne na d\u00ebmtoi mungesa e kultur\u00ebs dhe fisnik\u00ebris\u00eb t\u00eb atyre q\u00eb udh\u00ebhoq\u00ebn n\u00eb k\u00ebto koh\u00eb. Mendoj se kjo ka q\u00ebn\u00eb shum\u00eb e r\u00ebnd\u00ebsishme.<\/p>\n<p><strong>93 p\u00ebrqind e shqiptar\u00ebve jan\u00eb pro integrimit t\u00eb Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb Bashkimin Evropian. Gj\u00eb q\u00eb na b\u00ebn ndoshta popullin m\u00eb proevropian, n\u00eb nj\u00eb koh\u00eb t\u00eb lul\u00ebzimit t\u00eb populizmave dhe ekstremizmave. Megjithat\u00eb, sot 3 dekada m\u00eb von\u00ebm, Shqip\u00ebria \u201cende pret tek porta\u201d. Pse kjo vones\u00eb? Cil\u00ebt mendoni se jan\u00eb faktor\u00ebt q\u00eb kan\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb ta humbas im \u201ctrenin e integrimit\u201d gjat\u00eb k\u00ebtyre 30 viteve.<\/strong><\/p>\n<p>P\u00ebr k\u00ebt\u00eb kam folur edhe m\u00eb lart. Por dua t\u00eb them se edhe ne pjesa tjet\u00ebr e popullit kemi p\u00ebrgjegj\u00ebsin\u00eb ton\u00eb p\u00ebr \u00e7ka po ndodh. Pra, e para \u00ebsht\u00eb q\u00eb duhet t\u00eb zgjedhim njer\u00ebz t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb n\u00eb krye dhe t\u00eb mos shkojm\u00eb pas berihait. Ata q\u00eb nuk e meritojn\u00eb, nuk duhet t\u2019i l\u00ebm\u00eb t\u00eb dalin n\u00eb krye. K\u00ebt\u00eb e zgjidh vet\u00ebm vota. Ta mendojm\u00eb mir\u00eb kur e hedhim at\u00eb. Gj\u00ebrat nuk zgjidhen me protesta, por me men\u00e7uri. T\u00eb tjer\u00ebt nuk kan\u00eb ndonj\u00eb gj\u00eb m\u00eb tep\u00ebr se ne, vet\u00ebm se ata ta japin besimin, por po nuk e justifikove, m\u00eb nuk t\u00eb qasin.<\/p>\n<figure class=\"wp-block-pullquote\">\n<blockquote class=\"has-text-color\"><p><strong><em>Ku e shoh Shqip\u00ebrin\u00eb n\u00eb 2049-\u00ebn? E shoh si nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan. Lum kush do t\u00eb rroj\u00eb ta shoh\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb si Zonj\u00eb. Po p\u00ebrs\u00ebris Frash\u00ebrin. Por duhet t\u00eb them se kemi shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb rikthejm\u00eb shqiptarin si na e kan\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb par\u00ebt tan\u00eb, kam parasysh shqiptarin e koh\u00ebs s\u00eb Fisht\u00ebs, Naimit\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n<p><cite>Alfred Moisiu<\/cite><\/p><\/blockquote>\n<\/figure>\n<figure class=\"wp-block-image\"><img decoding=\"async\" class=\"wp-image-230396\" src=\"http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-850x450.jpg\" sizes=\"(max-width: 850px) 100vw, 850px\" srcset=\"http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-850x450.jpg 850w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-850x450-300x159.jpg 300w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-850x450-768x407.jpg 768w, http:\/\/www.bota.al\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Moisiu-850x450-750x397.jpg 750w\" alt=\"\" \/><\/figure>\n<p><strong>A mendoni se klasa politike shqiptare n\u00eb t\u00ebr\u00ebsi \u2013 n\u00eb t\u00eb gjith\u00eb spektrin e saj \u2013 ia ka dal\u00eb q\u00eb t\u00eb ngrihet n\u00eb lart\u00ebsin\u00eb e pesh\u00ebs dhe r\u00ebnd\u00ebsis\u00eb q\u00eb kjo periudh\u00eb 3-dekad\u00ebshe ka n\u00eb historin\u00eb e Shqip\u00ebris\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Nuk dua t\u00eb p\u00ebrs\u00ebris veten, megjith\u00ebse edhe vet\u00eb jam pjes\u00eb e klas\u00ebs politike t\u00eb k\u00ebtij vendi, por sikurse e kam th\u00ebn\u00eb edhe m\u00eb par\u00eb, \u00ebsht\u00eb klasa politike m\u00eb e dob\u00ebt q\u00eb mund t\u00eb ket\u00eb par\u00eb ky vend. E kam th\u00ebn\u00eb edhe her\u00eb t\u00eb tjera se, ato q\u00eb ka arritur Shqip\u00ebria n\u00eb drejtimin ekonomik, nuk jan\u00eb aspak merit\u00eb e klas\u00ebs politike t\u00eb d\u00ebshiruar p\u00ebr shqiptar\u00ebt, p\u00ebr rinin\u00eb ton\u00eb dhe p\u00ebr t\u00eb ardhmen e kombit t\u00eb cop\u00ebtuar shqiptar, por merit\u00eb e biznesmen\u00ebve shqiptar\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt me kurajon, iniciativ\u00ebn, vendosm\u00ebrin\u00eb, aft\u00ebsin\u00eb dhe sakrificat e tyre e kan\u00eb arritur k\u00ebt\u00eb stad zhvillimi. Nuk do t\u00eb gaboja po t\u00eb thoja se politika jo vet\u00ebm se nuk e ka ndihmuar zhvillimin e biznesit shqiptar, por e ka penguar.<\/p>\n<p>Shpresoj dhe jam besimplot\u00eb q\u00eb me realizimin e reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi, klasa politike shqiptare do t\u00eb pastrohet ndjesh\u00ebm, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u2019i hapet rrug\u00eb nj\u00eb politike t\u00eb drejtuar p\u00ebr fuqizimin e vendit, zhvillimin real t\u00eb demokracis\u00eb dhe ta kthej\u00eb k\u00ebt\u00eb vend nj\u00eb sht\u00ebpi t\u00eb d\u00ebshiruar t\u00eb shqiptar\u00ebve.<\/p>\n<p><strong>Themeli i nj\u00eb shoq\u00ebrie demokratike per\u00ebndimore \u00ebsht\u00eb sundimi i Ligjit. Sa mendoni se e kemi \u201cnd\u00ebrtuar\u201d k\u00ebt\u00eb themel gjat\u00eb tranzicionit post-komunist shqiptar.<\/strong><\/p>\n<p>Po \u00ebsht\u00eb e v\u00ebrtet\u00eb q\u00eb pa ligj nuk mund t\u00eb pretendosh se mund t\u00eb b\u00ebsh shtet real demokratik bashk\u00ebkohor. Pa ligj nuk mund t\u00eb kesh nj\u00eb zhvillim t\u00eb duhur t\u00eb ekonomis\u00eb, kultur\u00ebs, mar\u00ebdh\u00ebnieve t\u00eb drejta dhe t\u00eb barabarta fqinj\u00ebsore.<\/p>\n<p>Duhet th\u00ebn\u00eb se tek ne deri tani t\u00eb pakt\u00ebn \u00ebsht\u00eb zbatuar parimi : \u201cLigji, por \u00ebsht\u00eb edhe Maliqi\u201d. Me k\u00ebt\u00eb dua t\u00eb them se ligjet tona jan\u00eb t\u00eb mira, n\u00eb disa drejtime mund t\u2019i quaja edhe shum\u00eb t\u00eb mira, por ka \u00e7aluar zbatimi i tyre, pasi ato kan\u00eb bashk\u00ebjetuar me leitmotivin q\u00eb p\u00ebrmenda m\u00eb lart. Gjykoj se detyra themelore e shoq\u00ebris\u00eb ton\u00eb dhe shtetit \u00ebsht\u00eb t\u00eb rr\u00ebnjos\u00eb tek secili se pa ligje, pa zbatimin e tyre t\u00eb sakt\u00eb dhe t\u00eb p\u00ebrpikt\u00eb e t\u00eb drejt\u00eb, nuk mund t\u00eb kemi zhvillim. Dhe ky mentalitet duhet t\u00eb rr\u00ebnjoset q\u00eb n\u00eb bangat e shkoll\u00ebs, te f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb. Pra, duhet t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb pun\u00eb kolosale p\u00ebr t\u00eb \u00e7rr\u00ebnjosur mentalitetin ekzistues dhe t\u00eb vendosim t\u00eb duhurin. Dhe kjo mund t\u00eb arrihet duke pastruar jo vet\u00ebm klas\u00ebn politike, por edhe administrat\u00ebn, duke forcuar masat ndaj shkel\u00ebsve si dhe edukimin e gjithansh\u00ebm, duke filluar q\u00eb nga arsimi.<\/p>\n<p><strong>Nuk ka dyshim se rrug\u00ebtimi i v\u00ebshtir\u00eb, plot gropa dhe pengesa i Shqip\u00ebris\u00eb n\u00eb k\u00ebto 3 dekada, na ka zbritur t\u00eb gjith\u00ebve me k\u00ebmb\u00eb n\u00eb tok\u00eb dhe na ka b\u00ebr\u00eb m\u00eb realist\u00eb p\u00ebr at\u00eb \u00e7far\u00eb duhet t\u00eb presim nga e ardhmja. \u00c7far\u00eb mendoni se rezervon kjo e ardhme p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb?<\/strong><\/p>\n<p>Tashm\u00eb \u00ebsht\u00eb e njohur q\u00eb me zbatimin e reform\u00ebs n\u00eb drejt\u00ebsi, duke pastruar deri n\u00eb fund sistemin ekzistues t\u00eb korruptuar, krijimi i Institucioneve t\u00eb reja si SPAK, Byroja Hetimeve dhe Prokuroria e gjykatat e reja, n\u00eb kuptimin e pastrimit t\u00eb tyre, radh\u00ebn e ka aplikimi serioz dhe pa asnj\u00eb l\u00ebshim i v\u00ebnies para drejt\u00ebsis\u00eb t\u00eb gjith\u00eb atyre q\u00eb deri tani kan\u00eb abuzuar dhe jan\u00eb tallur me k\u00ebt\u00eb popull.<\/p>\n<p>Kam bindje se k\u00ebto masa do t\u00eb na japin mund\u00ebsin\u00eb dhe t\u00eb drejt\u00ebn q\u00eb ky vend, ky popull t\u00eb radhitet plot\u00ebsisht me popujt e tjer\u00eb t\u00eb Europ\u00ebs.<\/p>\n<p>Mendoj se realizimi me sukses i k\u00ebtyre masave n\u00eb vendin ton\u00eb do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb shembull pozitiv jo vet\u00ebm p\u00ebr Rajonin e Ballkanit, por edhe p\u00ebr disa vende Europiane, q\u00eb kan\u00eb probleme, mos sa ne af\u00ebr nesh n\u00eb disa drejtime. Kjo \u00ebsht\u00eb p\u00ebr t\u00eb mir\u00ebn e kontinentit t\u00eb vjet\u00ebr.<\/p>\n<p><strong>Nj\u00eb pyetje e fundit: Ku e shihni Shqip\u00ebrin\u00eb, n\u00eb 2049-\u00ebn?<\/strong><\/p>\n<p>M\u00eb keni b\u00ebr\u00eb nj\u00eb pyetje t\u00eb v\u00ebshtir\u00eb, pasi p\u00ebr fat t\u00eb keq un\u00eb nuk do ta arrij\u00eb k\u00ebt\u00eb dat\u00eb. Megjithat\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb e shoh si nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan. Lum kush do t\u00eb rroj\u00eb ta shoh\u00eb Shqip\u00ebrin\u00eb si Zonj\u00eb. Po p\u00ebrs\u00ebris Frash\u00ebrin.<\/p>\n<p>Por duhet t\u00eb them se kemi shum\u00eb p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb q\u00eb t\u00eb rikthejm\u00eb shqiptarin si na e kan\u00eb l\u00ebn\u00eb t\u00eb par\u00ebt tan\u00eb, kam parasysh shqiptarin e koh\u00ebs s\u00eb Fisht\u00ebs, Naimit. Pse e them k\u00ebt\u00eb, pasi p\u00ebrve\u00e7 deformimeve t\u00eb koh\u00ebs s\u00eb diktatur\u00ebs, gjat\u00eb tranzicionit tek njeriu shqiptar kan\u00eb p\u00ebsuar ndryshime t\u00eb m\u00ebdha disa cil\u00ebsi t\u00eb njohura p\u00ebr popullin ton\u00eb. K\u00ebshtu jan\u00eb d\u00ebmtuar ose humbur fisnik\u00ebria, men\u00e7uria, njer\u00ebzill\u00ebku, ndershm\u00ebria, trim\u00ebria, xhentilesa, bujaria, mikpritja, respekti i nd\u00ebrsjell\u00eb, besnik\u00ebria, \u00ebsht\u00eb dob\u00ebsuar ndjesh\u00ebm fuqia bind\u00ebse e besimeve fetare dhe jan\u00eb zhvilluar s\u00eb tep\u00ebrmi antipodet e tyre. Besoj dhe shpresoj shum\u00eb q\u00eb n\u00eb at\u00eb koh\u00eb k\u00ebto gj\u00ebra t\u00eb rikthehen n\u00eb natyr\u00ebn e popullit ton\u00eb. P\u00ebr k\u00ebt\u00eb i dalin detyra t\u00eb shumta shoq\u00ebris\u00eb, politik\u00ebs, arsimit, familjes dhe besimeve fetare.<\/p>\n<p>Dhe ajo q\u00eb \u00ebsht\u00eb kryesorja, shpresoj shum\u00eb se do t\u00eb t\u00eb kemi nj\u00eb klas\u00eb politike v\u00ebrtet per\u00ebndimore dhe me sensin real demokratik, si dhe nj\u00eb gjyq\u00ebsor plot\u00ebsisht sipas k\u00ebrkesave t\u00eb reform\u00ebs, q\u00eb \u00ebsht\u00eb n\u00eb fillim t\u00eb zbatimit.<\/p>\n<p>Z. President, ju faleminderit.<\/p>\n<p>Faleminderit juve!<\/p>\n<p><strong>Intervistoi: Ermal Gjinaj \/ bota.al<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Me k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb t\u00eb Ish-Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs n\u00eb periudh\u00ebn 2002-2007, Dr. Alfred Moisiu, bota.al nis serin\u00eb e intervistave dhe refleksioneve me titull: \u201cTranzicioni: \u00c7far\u00eb shkoi mir\u00eb? \u00c7far\u00eb shkoi keq?\u201d, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Programit t\u00eb Promovimit t\u00eb Tranzicionit t\u00eb Republikes \u00c7eke, nj\u00eb projekt i cili p\u00ebrkon edhe me 30-vjetorin e shembjes s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit. Presidenti [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16429,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[6,23,3],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Me k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb t\u00eb Ish-Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs n\u00eb periudh\u00ebn 2002-2007, Dr. Alfred Moisiu, bota.al nis serin\u00eb e intervistave dhe refleksioneve me titull: \u201cTranzicioni: \u00c7far\u00eb shkoi mir\u00eb? \u00c7far\u00eb shkoi keq?\u201d, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Programit t\u00eb Promovimit t\u00eb Tranzicionit t\u00eb Republikes \u00c7eke, nj\u00eb projekt i cili p\u00ebrkon edhe me 30-vjetorin e shembjes s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit. Presidenti [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-09-08T09:38:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"860\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"489\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"22 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428\",\"name\":\"INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg\",\"datePublished\":\"2019-09-08T09:38:33+00:00\",\"dateModified\":\"2019-09-08T09:38:33+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg\",\"width\":860,\"height\":489},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"Me k\u00ebt\u00eb intervist\u00eb t\u00eb Ish-Presidentit t\u00eb Republik\u00ebs n\u00eb periudh\u00ebn 2002-2007, Dr. Alfred Moisiu, bota.al nis serin\u00eb e intervistave dhe refleksioneve me titull: \u201cTranzicioni: \u00c7far\u00eb shkoi mir\u00eb? \u00c7far\u00eb shkoi keq?\u201d, n\u00eb kuad\u00ebr t\u00eb Programit t\u00eb Promovimit t\u00eb Tranzicionit t\u00eb Republikes \u00c7eke, nj\u00eb projekt i cili p\u00ebrkon edhe me 30-vjetorin e shembjes s\u00eb Murit t\u00eb Berlinit. Presidenti [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2019-09-08T09:38:33+00:00","og_image":[{"width":860,"height":489,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"22 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428","name":"INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg","datePublished":"2019-09-08T09:38:33+00:00","dateModified":"2019-09-08T09:38:33+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=16428"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg","width":860,"height":489},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=16428#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"INTERVISTA \/ Tre dekada pas r\u00ebnies s\u00eb Murit: Reflektimi i Presidentit Moisiu p\u00ebr Shqip\u00ebrin\u00eb e tranzicionit, n\u00eb 2049 Shqip\u00ebria nj\u00eb Zvic\u00ebr e vog\u00ebl n\u00eb Ballkan"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu-150x150.jpg",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg",860,489,false]},"categories_names":{"6":{"name":"Aktualitet","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=6"},"23":{"name":"Intervista","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=23"},"3":{"name":"Kryesore","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=3"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu-150x150.jpg",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg",300,171,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg",305,173,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg",400,227,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg",600,341,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg",860,489,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg",130,74,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/09\/Alfred-Moisiu.jpg",860,489,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16428"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16428"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16428\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16430,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16428\/revisions\/16430"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16429"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16428"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16428"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16428"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}