Historia, na ka treguar rr\u00ebfime t\u00eb dhimbshme t\u00eb mizorive t\u00eb kryera n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, nga tiran\u00eb dhe \u00a0sundimtar\u00eb t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm. Por pak ngjarje, kan\u00eb qen\u00eb aq t\u00eb tmerrshme sa Holokausti, dhe pak diktator\u00eb kan\u00eb qen\u00eb aq mizor\u00eb sa Adolf Hitleri. Megjithat\u00eb, lig\u00ebsia e tij nuk do t\u00eb mund t\u00eb b\u00ebnte shum\u00eb d\u00ebme, po t\u00eb mos ishte p\u00ebr ndihm\u00ebn e plot\u00eb dhe mb\u00ebshtetjen e organizat\u00ebs s\u00eb tij m\u00eb t\u00eb besuar, Gestapo.<\/p>\n
\u201cGestapo\u201d, \u00ebsht\u00eb n\u00eb fakt nj\u00eb shkurtim i \u201cGeheime Staatspolizei\u201d, q\u00eb n\u00eb gjermanisht do t\u00eb thot\u00eb \u201cpolicia sekrete shtet\u00ebrore\u201d. Ajo u em\u00ebrua si policia zyrtare sekrete shtet\u00ebrore e Gjermanis\u00eb naziste, me veprim pasi nisi lufta edhe n\u00eb zonat e pushtuar nga nazist\u00ebt.<\/p>\n
Ajo nuk u themelua n\u00eb fakt nga Hitleri, por nga nj\u00eb zyrtar nazist i rangut t\u00eb lart\u00eb, Herman G\u00ebring m\u00eb 26 prill 1933. G\u00ebring u em\u00ebrua drejtor, dhe Rudolf Diels komandant. Disa historian\u00eb pretendojn\u00eb se n\u00eb fakt ishte ky i fundit, q\u00eb sugjeroi iden\u00eb e nj\u00eb force policore sekrete.<\/p>\n
Synimi kryesor i krijimit t\u00eb Gestapos, ishte t\u00eb ndihmonte n\u00eb forcimin e sundimit nazist, duke identifikuar dhe arrestuar t\u00eb gjith\u00eb agjent\u00ebt anti-nazist\u00eb n\u00eb Gjermani dhe zonat e pushtuara. G\u00ebringu i inkurajoi oficer\u00ebt e tij n\u00eb Gestapo, t\u00eb arrestonin t\u00eb gjith\u00eb komunist\u00ebt dhe simpatizant\u00ebt e tjer\u00eb majtist\u00eb, si dhe t\u00eb gjith\u00eb ata q\u00eb mund t\u00eb konsideroheshin si nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim p\u00ebr qeverin\u00eb naziste.<\/p>\n
Diels u shkarkua nga posti i tij vet\u00ebm nj\u00eb vit m\u00eb pas, p\u00ebr shkak se nuk ishte \u201cmjaftuesh\u00ebm i pam\u00ebshirsh\u00ebm\u201d, p\u00ebr t\u00eb kryer nj\u00eb pun\u00eb kaq t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme dhe autoritative. Vendin e Diels e zuri nj\u00eb tjet\u00ebr zyrtar nazist i rangut t\u00eb lart\u00eb nazist nga Bavaria, Hajnrih Himler.<\/p>\n
Megjithat\u00eb, p\u00ebr pjes\u00ebn m\u00eb t\u00eb madhe t\u00eb ekzistenc\u00ebs s\u00eb saj 12-vje\u00e7are, p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr udh\u00ebheqjen e Gestapos ishte Hajhrih Myler. Gestapo, p\u00ebrb\u00ebhej nga disa departamente, ku secili prej tyre kishte detyra sspecifike. Departamenti A, ishte p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr trajtimin e kund\u00ebrshtar\u00ebve politik\u00eb t\u00eb partis\u00eb, B-ja merrej me kishat dhe sektet fetare. Departamenti C merrej me administrimin e partis\u00eb, D-ja me ruajtjen e rendit n\u00eb territoret e pushtuara, dhe E-s\u00eb iu caktua kund\u00ebrzbulimi.<\/p>\n
Secili nga an\u00ebtar\u00ebt e Gestapo-s, sidomos ata q\u00eb punonin n\u00eb pozicionet m\u00eb t\u00eb ul\u00ebta, nuk i k\u00ebrkohej domosdoshm\u00ebrisht t\u00eb ishte nazist. Ajo q\u00eb k\u00ebrkohej, ishin aft\u00ebsit\u00eb e ve\u00e7anta policore dhe ato burokratike. Shum\u00eb nga an\u00ebtar\u00ebt e k\u00ebsaj policie, ishin ekstremist\u00eb nazist\u00eb dhe ish-kriminel\u00eb, t\u00eb cil\u00ebt ishin t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm, barbar\u00eb dhe k\u00ebsisoj t\u00eb p\u00ebrsosur p\u00ebr mizorit\u00eb q\u00eb qeveria naziste priste q\u00eb ata t\u00eb kryenin, kund\u00ebr atyre q\u00eb arrestoheshin.<\/p>\n
Gestapo, ishte p\u00ebrgj\u00ebgj\u00ebse vet\u00ebm para Hitlerit, dhe an\u00ebtar\u00ebt e saj nuk i n\u00ebnshtroheshin nj\u00eb procesi normal gjyq\u00ebsor. Kjo organizat\u00eb, kishte gjykatat e veta, dhe shpesh vendoste vet\u00eb t\u00eb ekzekutonte ndonj\u00eb q\u00eb mendonte se ishte \u201cfajtor\u201d p\u00ebr tradh\u00ebti, apo q\u00eb p\u00ebrb\u00ebnte nj\u00eb k\u00ebrc\u00ebnim ndaj regjimit nazist.<\/p>\n
N\u00eb shkurt 1936, nj\u00eb dekret zyrtar shpallte se Gestapo, nuk ishte p\u00ebrgjegj\u00ebse para gjyq\u00ebsorit. Ajo nuk kishte kufizime ligjore lidhur me arrestimet, paraburgimet, trajtimin, madje edhe ekzekutimin e t\u00eb ashtuquajturve \u201ct\u00eb dyshuar\u201d, t\u00eb cil\u00ebt ishin kryesisht hebrenj, cigan\u00eb, homoseksual\u00eb, komunist\u00eb, dhe an\u00ebtar\u00eb t\u00eb grupeve t\u00eb tjera etnike minoritare.<\/p>\n
Duhet theksuar se policia sekrete, nuk mund t\u00eb kishte sukses n\u00eb p\u00ebrpjekjet e saj, pa ndihm\u00ebn dhe mb\u00ebshtetjen e civil\u00ebve. Gestapo, i inkurajoi qytetar\u00ebt gjerman\u00eb t\u00eb raportonin \u00e7do person \u201ct\u00eb dyshimt\u00eb\u201d tek policia lokale, e cila do t\u00eb merrej pastaj vet\u00eb me k\u00ebrc\u00ebnimin e supozuar.<\/p>\n
N\u00eb fillim t\u00eb Luft\u00ebs s\u00eb Dyt\u00eb Bot\u00ebrore, numri i agjent\u00ebve t\u00eb Gestapos n\u00eb Gjermani ishte rreth 40.000. Kur nisi lufta, dhe Gjermania filloi t\u00eb pushtonte pjes\u00ebn tjet\u00ebr t\u00eb Evrop\u00ebs, numri i agjent\u00ebve, informator\u00ebve dhe an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb Gestapos, u rrit n\u00eb mbi 150.000.<\/p>\n
Gjat\u00eb luft\u00ebs, Gestapo kishte dy objektiva kryesore. S\u00eb pari t\u00eb identifikonte dhe shfaroste\u00a0 hebrenjt\u00eb, dhe njer\u00ebzit q\u00eb i p\u00ebrkisnin rcave t\u00eb tjera \u201ct\u00eb pad\u00ebshirueshme\u201d. Dhe s\u00eb dyti, t\u00eb parandalonte apo shtypte \u00e7do rezistenc\u00eb t\u00eb jashtme. N\u00eb rajonet e pushtuara t\u00eb Evrop\u00ebs, ajo u ndihmua nga ekstremist\u00ebt, dhe ata q\u00eb mb\u00ebshtet\u00ebn Hitlerin dhe regjimin nazist.<\/p>\n
Sidomos n\u00eb Franc\u00eb dhe Poloni, qytetar\u00ebt vendas luajt\u00ebn nj\u00eb rol t\u00eb madh n\u00eb gjuetin\u00eb ndaj grupeve t\u00eb rezistenc\u00ebs, opozit\u00ebs, hebrenjve, dhe njer\u00ebzve t\u00eb grupimeve t\u00eb tjera etnike.N\u00ebse kjo polici informohej p\u00ebr dik\u00eb q\u00eb kishte b\u00ebr\u00eb qoft\u00eb edhe nj\u00eb shaka mbi Hitlerin, regjimin e tij apo mbi ndonj\u00eb an\u00ebtar tjet\u00ebr t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm t\u00eb qeveris\u00eb naziste, ai arrestohej menj\u00ebher\u00eb, dhe d\u00ebrgohej n\u00eb nj\u00eb kamp p\u00ebrqendrimi.<\/p>\n
Metodat e arrestimeve t\u00eb Gestapos, ishin \u00e7\u2019njer\u00ebzore. Cilido q\u00eb cil\u00ebsohej i dyshuar, kishte vet\u00ebm 3 minuta q\u00eb t\u2019i thoshte lamtumir\u00eb familjes s\u00eb tij, dhe t\u00eb p\u00ebrgatiste rrobat q\u00eb donte t\u00eb merrte me vete. Pas atyre 3 minutave, ai do t\u00eb mbyllej n\u00eb qelit\u00eb e policis\u00eb m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt, dhe detyrohej t\u00eb n\u00ebnshkruante Formularin D-11, ku pranonte se kishte r\u00ebn\u00eb dakord vet\u00eb q\u00eb t\u00eb hynte n\u00eb burg.<\/p>\n
Pasi rrihej, i dyshuari d\u00ebrgohej n\u00eb nj\u00eb kamp p\u00ebrqendrimi, dhe q\u00ebndronte atje p\u00ebr aq koh\u00eb sa Gestapo e ndjente se ishte e mjaftueshme, p\u00ebr t\u2019i dh\u00ebn\u00eb t\u00eb dyshuarit nj\u00eb leksion.<\/p>\n
Gestapo ishte drejtp\u00ebrdrejti apo t\u00ebrthorazi p\u00ebrgjegj\u00ebs p\u00ebr identifikimin dhe d\u00ebbimin e m\u00eb shum\u00eb se 10 milion\u00eb njer\u00ebzve (p\u00ebrfshir\u00eb hebrenjte dhe t\u00eb tjer\u00ebt), n\u00eb kampet e tmerrshme t\u00eb p\u00ebrqendrimit si n\u00eb Aushvic, Bergen-Belsen, Dahau etj. Shum\u00eb t\u00eb arrestuar nga Gestapo, si kund\u00ebrshtar\u00eb politik\u00eb dhe jo-politik\u00eb, u zhduk\u00ebn pa gjurm\u00eb. Ata nuk u gjet\u00ebn kurr\u00eb.<\/p>\n
Gestapo menaxhoi n\u00eb k\u00ebt\u00eb m\u00ebnyr\u00eb, vrasjet e mij\u00ebra njer\u00ebzve. Policia sekrete, p\u00ebrkrahu plot\u00ebsisht dhe ndihmoi p\u00ebrdorimin e nj\u00ebsive t\u00eb l\u00ebvizshme t\u00eb vrasjeve (t\u00eb quajtur Einsatzgruppen), t\u00eb cilat ishin p\u00ebrgjegj\u00ebse p\u00ebr vrasjen masive t\u00eb rreth 1 milion\u00eb hebrenjve gjat\u00eb Holokaustit.<\/p>\n
Imazhi tipik i nj\u00eb agjenti t\u00eb Gestapos, ishte ai i nj\u00eb burri t\u00eb veshur kostum, pardesy dhe kapele. Ata q\u00eb punonin p\u00ebr Gestapon, paguheshin m\u00eb mir\u00eb se sa ata q\u00eb punonin n\u00eb sektorin privat. Punonj\u00ebsit e nivelit m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, merrnin rreth 1500 RM (Rahjmarka) n\u00eb vit, nd\u00ebrsa ata t\u00eb niveleve t\u00eb larta paguhesghin deri n\u00eb 11.000 RM.<\/p>\n
Pas luft\u00ebs, Gestapo u shp\u00ebrb\u00eb m\u00eb 8 maj 1945, dhe u shpall nj\u00eb organizat\u00eb kriminale nga Gjykata Nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr Krime Lufte. Ajo evidentoi mizorit\u00eb dhe krimet e kryera nga an\u00ebtar\u00ebt e saj, dhe arrestoi dhe d\u00ebnoi mij\u00ebra prej tyre. Megjithat\u00eb, shefi i saj vjet\u00ebr, Hajnrih Myler nuk u arrestua kurr\u00eb. Disa historian\u00eb mendojn\u00eb se ai u arratis n\u00eb Amerik\u00ebn e Jugut, nd\u00ebrsa t\u00eb tjer\u00eb besojn\u00eb se ai u vra gjat\u00eb luft\u00ebs.<\/p>\n
\u201chistoryplex.com\u201d \u2013 bota.al<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Historia, na ka treguar rr\u00ebfime t\u00eb dhimbshme t\u00eb mizorive t\u00eb kryera n\u00eb t\u00eb kaluar\u00ebn, nga tiran\u00eb dhe \u00a0sundimtar\u00eb t\u00eb pam\u00ebshirsh\u00ebm. Por pak ngjarje, kan\u00eb qen\u00eb aq t\u00eb tmerrshme sa Holokausti, dhe pak diktator\u00eb kan\u00eb qen\u00eb aq mizor\u00eb sa Adolf Hitleri. Megjithat\u00eb, lig\u00ebsia e tij nuk do t\u00eb mund t\u00eb b\u00ebnte shum\u00eb d\u00ebme, po t\u00eb mos […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12215,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"yoast_head":"\n