{"id":10820,"date":"2019-05-04T15:51:37","date_gmt":"2019-05-04T13:51:37","guid":{"rendered":"http:\/\/redaktori.com\/?p=10820"},"modified":"2019-05-04T15:51:37","modified_gmt":"2019-05-04T13:51:37","slug":"mos-jeto-me-genjeshtra-eseja-e-njohur-e-solzhenicit","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820","title":{"rendered":"Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit"},"content":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, ne nuk guxonim as t\u00eb p\u00ebshp\u00ebrisnim. Tani ne shkruajm\u00eb dhe lexojm\u00eb samizdat (kopje dor\u00ebshkrimesh t\u00eb ndaluara), dhe nganj\u00ebher\u00eb mblidhemi n\u00eb dhom\u00ebn e duhanit n\u00eb Institutin e Shkencave ku i ankohemi \u00e7ilt\u00ebrsisht nj\u00ebri-tjetrit: \u00c7far\u00eb lloj rrengjesh po na kurdisin dhe ku po na t\u00ebrheqin zvarr\u00eb? Mburrje t\u00eb panevojshme p\u00ebr arritje kozmike kur kemi kaq shum\u00eb varf\u00ebri dhe rr\u00ebnim n\u00eb sht\u00ebpi.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>T\u00eb mb\u00ebshtesim regjime t\u00eb larg\u00ebta, t\u00eb pacivilizuara. T\u2019i b\u00ebjm\u00eb fresk luft\u00ebs civile. Ne e ushqyem pa hesap Mao Ce Dunin n\u00eb d\u00ebmin ton\u00eb- dhe do t\u00eb jemi prap\u00eb ne q\u00eb do t\u00eb d\u00ebrgohemi n\u00eb luft\u00eb kund\u00ebr tij, dhe do t\u00eb na duhet t\u00eb shkojm\u00eb. Dhe ata \u00e7ojn\u00eb n\u00eb ndjekje penale k\u00ebdo q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb dhe v\u00ebn\u00eb njer\u00ebzit e ndersh\u00ebm n\u00eb spitale p\u00ebr t\u00eb \u00e7mendur-gjithnj\u00eb ata dhe ne p\u00ebrs\u00ebri jemi t\u00eb pafuqish\u00ebm. Gj\u00ebrat kan\u00eb arritur pothuajse fundin e durimit. Nj\u00eb vdekje shpirt\u00ebrore universale na ka prekur tashm\u00eb t\u00eb gjith\u00ebve dhe vdekja fizike do t\u00eb flak\u00ebroj\u00eb shpejt dhe do t\u00eb na tres\u00eb ne dhe f\u00ebmij\u00ebt tan\u00eb- por si m\u00eb p\u00ebrpara ne ende buz\u00ebqeshim n\u00eb nj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb frikshme dhe belb\u00ebzojm\u00eb me gjuh\u00ebt e lidhura. Por \u00e7far\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb p\u00ebr ta ndaluar k\u00ebt\u00eb? A nuk kemi forc\u00eb?<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>Ne jemi \u00e7njer\u00ebzuar kaq pa shpres\u00eb saq\u00eb p\u00ebr nj\u00eb racion modest t\u00eb s\u00eb sotmes, do t\u00eb hiqnim dor\u00eb nga t\u00eb gjitha parimet, nga shpirti yn\u00eb dhe t\u00eb gjitha p\u00ebrpjekjet e paraardh\u00ebsve tan\u00eb dhe t\u00eb gjitha shanset p\u00ebr pasardh\u00ebsit gjithashtu \u2013 vet\u00ebm q\u00eb t\u00eb mos trazonim ekzistenc\u00ebn ton\u00eb t\u00eb brisht\u00eb. Ne na mungon besimi n\u00eb vetvete, krenaria dhe entuziazmi. Madje nuk kemi frik\u00eb as vdekjen nukleare universale dhe as nj\u00eb luft\u00eb t\u00eb tret\u00eb bot\u00ebrore gjithashtu. Ne tashm\u00eb kemi gjetur strehim n\u00eb skuta. Kemi frik\u00eb vet\u00ebm aktet e kuraj\u00ebs civile.<br \/>\nKemi frik\u00eb vet\u00ebm t\u00eb mbetemi prapa kopes\u00eb dhe t\u00eb b\u00ebjm\u00eb nj\u00eb hap vet\u00ebm dhe papritur pastaj t\u00eb gjendemi pa buk\u00eb t\u00eb bardh\u00eb, pa gaz p\u00ebr ngrohje dhe pa leje banimi n\u00eb Mosk\u00eb.<br \/>\nJemi indoktrinuar n\u00eb kurse politike dhe po n\u00eb t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn m\u00ebnyr\u00eb ishte fark\u00ebtuar ideja p\u00ebr t\u00eb jetuar pa andralla dhe gjith\u00e7ka do t\u00eb jet\u00eb mir\u00eb p\u00ebr pjes\u00ebn e jet\u00ebs q\u00eb na ka mbetur. Ju nuk mund t\u2019i ikni mjedisit tuaj dhe kushteve sociale. Jeta e p\u00ebrditshme do nd\u00ebrgjegj\u00ebsim. \u00c7far\u00eb ka kjo t\u00eb b\u00ebj\u00eb me ne? A s\u2019mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb pa t\u00eb?<\/p>\n<p>Po, ne mundemi \u2013 \u00e7do gj\u00eb. Por ne g\u00ebnjejm\u00eb veten p\u00ebr k\u00ebt\u00eb siguri. Dhe nuk jan\u00eb ata q\u00eb duhet t\u00eb faj\u00ebsohen p\u00ebr \u00e7do gj\u00eb- ne vet\u00eb, vet\u00ebm ne. Dikush mund t\u00eb kund\u00ebrshtoj\u00eb: Na kan\u00eb futur tapa n\u00eb goj\u00eb. Askush s\u2019do t\u00eb na d\u00ebgjoj\u00eb dhe askush nuk na pyet. Si mund t\u2019i detyrojm\u00eb ata t\u00eb d\u00ebgjojn\u00eb? \u00cbsht\u00eb e pamundur t\u2019ua ndryshojm\u00eb mendjen.<\/p>\n<p>Do t\u00eb ishte e natyrshme p\u00ebr t\u2019i nxjerr\u00eb nga zyra me vot\u00eb \u2013 por nuk ka zgjedhje n\u00eb vendin ton\u00eb. N\u00eb Per\u00ebndim, njer\u00ebzit p\u00ebrdorin grevat dhe demonstratat e protest\u00ebs- por ne jemi shum\u00eb t\u00eb shtypur dhe kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb perspektiv\u00eb shum\u00eb e zymt\u00eb p\u00ebr ne: Si mundemi ne befas t\u00eb heqim dor\u00eb nga puna dhe t\u00eb dalim n\u00eb rrug\u00eb? Megjithat\u00eb, rrug\u00ebt e tjera fatale t\u00eb k\u00ebrkuara gjat\u00eb shekullit t\u00eb kaluar nga historia jon\u00eb e hidhur ruse jan\u00eb, prap\u00ebseprap\u00eb, jo p\u00ebr ne dhe v\u00ebrtet nuk kemi nevoj\u00eb p\u00ebr to.<\/p>\n<p>Tani q\u00eb satrat kan\u00eb b\u00ebr\u00eb pun\u00ebn e tyre, kur \u00e7do gj\u00eb q\u00eb u mboll ka nxjerr\u00eb filiza t\u00eb reja, mund t\u00eb shohim q\u00eb t\u00eb rinjt\u00eb dhe njer\u00ebzit fodull\u00eb t\u00eb cil\u00ebt mendonin se do ta b\u00ebnin vendin t\u00eb drejt\u00eb dhe t\u00eb lumtur p\u00ebrmes terrorit, rebelimit gjak\u00ebsor dhe luft\u00ebs civile, ishin mashtruar. Jo faleminderit, baballar\u00eb t\u00eb edukimit! Tani e dim\u00eb se metodat fam\u00ebkeqe prodhojn\u00eb me shumic\u00eb produkte fam\u00ebkeqe. Na i lini duart tona t\u00eb pastra!<\/p>\n<p>Qarku \u2013 a \u00ebsht\u00eb i mbyllur? Dhe a ka realisht ndonj\u00eb rrug\u00ebdalje? A ka vet\u00ebm nj\u00eb gj\u00eb q\u00eb na ka mbetur p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb, t\u00eb presim pa nd\u00ebrmarr\u00eb ndonj\u00eb veprim? Mbase di\u00e7ka do t\u00eb ndodh\u00eb vetvetiu? Kurr\u00eb nuk do t\u00eb ndodh\u00eb p\u00ebr sa koh\u00eb sa n\u00eb p\u00ebrditshm\u00ebrin\u00eb tone, ne nuk do t\u00eb ndahemi prej aspekteve t\u00eb saj m\u00eb t\u00eb perceptueshme: G\u00ebnjeshtrave.<br \/>\nKur dhuna nd\u00ebrhyn n\u00eb jet\u00ebn paq\u00ebsore, fytyra e saj skuqet me vet\u00eb-besim sikur po mbart nj\u00eb parull\u00eb dhe nj\u00eb thirrje: \u201cUn\u00eb jam dhuna. Largohuni, m\u00eb hapni rrug\u00eb- Do t\u2019ju shtyp.\u201d Por dhuna vjet\u00ebrohet shpejt. Ajo e humb besimin tek vetvetja dhe me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ruaj\u00eb sedr\u00ebn, ajo th\u00ebrret falsitetin si aleatin e saj \u2013 meq\u00eb dhuna i shtrin putrat e saj t\u00eb r\u00ebnda jo p\u00ebr \u00e7do dit\u00eb dhe jo mbi \u00e7do sup. Ajo k\u00ebrkon prej nesh vet\u00ebm bindje p\u00ebr g\u00ebnjeshtrat dhe pjes\u00ebmarrje t\u00eb p\u00ebrditshme n\u00eb g\u00ebnjeshtrat e saj- e gjith\u00eb besnik\u00ebria q\u00ebndron aty.<br \/>\nDhe \u00e7el\u00ebsi m\u00eb i thjesht\u00eb dhe m\u00eb i p\u00ebrdorsh\u00ebm p\u00ebr \u00e7lirimin ton\u00eb t\u00eb vet\u00eb-neglizhuar gjendet pik\u00ebrisht k\u00ebtu: Mospjes\u00ebmarrje personale n\u00eb g\u00ebnjeshtra. Megjith\u00ebse g\u00ebnjeshtrat fshihen pas \u00e7do gj\u00ebje, megjith\u00ebse g\u00ebnjeshtrat p\u00ebrqafojn\u00eb \u00e7do gj\u00eb \u2013 por jo me ndihm\u00ebn time.<\/p>\n<p>Kjo hap nj\u00eb t\u00eb \u00e7ar\u00eb n\u00eb qarkun imagjinar t\u00eb shkaktuar nga mosveprimi yn\u00eb. Kjo \u00ebsht\u00eb gj\u00ebja m\u00eb e thjesht\u00eb q\u00eb mund t\u00eb b\u00ebjm\u00eb por m\u00eb shkat\u00ebrruesja p\u00ebr g\u00ebnjeshtrat ose mashtrimet. Sepse kur njer\u00ebzit i refuzojn\u00eb g\u00ebnjeshtrat, kjo thjesht ua shkurton ekzistenc\u00ebn. Si nj\u00eb infeksion, ai mund t\u00eb ekzistoj\u00eb vet\u00ebm n\u00eb nj\u00eb organiz\u00ebm t\u00eb gjall\u00eb.<br \/>\nNuk e shtr\u00ebngojm\u00eb veten. Akoma s\u2019na \u00ebsht\u00eb krijuar bindja e mjaftueshme p\u00ebr t\u00eb marshuar n\u00eb sheshe dhe p\u00ebr t\u2019u \u00e7jerr\u00eb p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn apo ta shprehim me z\u00eb t\u00eb lart\u00eb at\u00eb q\u00eb mendojm\u00eb. Nuk \u00ebsht\u00eb e domosdoshme. \u00cbsht\u00eb e rrezikshme. Por le t\u00eb refuzojm\u00eb t\u00eb themi at\u00eb q\u00eb nuk e mendojm\u00eb.<br \/>\nKjo \u00ebsht\u00eb rruga jon\u00eb, m\u00eb e thjeshta dhe m\u00eb e mundshmja q\u00eb merr n\u00eb konsiderat\u00eb frik\u00ebn ton\u00eb t\u00eb brendshme, tashm\u00eb t\u00eb rr\u00ebnjosur thell\u00eb. Dhe \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e leht\u00eb-\u00ebsht\u00eb e rrezikshme madje ta themi edhe k\u00ebt\u00eb -sesa lloji i mosbindjes civile q\u00eb Gandi mbronte.<\/p>\n<p>Rruga jon\u00eb \u00ebsht\u00eb t\u2019i ikim vij\u00ebs t\u00eb gangrenizuar. N\u00ebse ne nuk i ngjisim bashk\u00eb kockat e vdekura dhe shkall\u00ebt e ideologjis\u00eb, n\u00ebse ne nuk qepim bashk\u00eb rreckat e kalbura, ne do t\u00eb \u00e7uditemi sa shpejt g\u00ebnjeshtrat do t\u00eb mbeten pa mb\u00ebshtetje dhe do t\u00eb fundosen.<br \/>\nAjo e cila duhet te jet\u00eb e zhveshur, do t\u00eb shfaqej pastaj me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb e zhveshur p\u00ebrpara gjith\u00eb bot\u00ebs.<\/p>\n<p>K\u00ebshtu n\u00eb ndrojtjen ton\u00eb, le t\u00eb b\u00ebjm\u00eb secili nj\u00eb zgjedhje: n\u00ebse do t\u00eb mbetemi nj\u00eb sh\u00ebrbyes i nd\u00ebrgjegjsh\u00ebm i falsitetit (natyrisht, kjo nuk vjen nga prirja, por p\u00ebr t\u00eb ushqyer familjen, q\u00eb t\u00eb rrisim f\u00ebmij\u00ebt me frym\u00ebn e g\u00ebnjeshtrave). Apo t\u00eb shkundemi nga g\u00ebnjeshtrat dhe t\u00eb b\u00ebhemi nj\u00eb njeri i ndersh\u00ebm q\u00eb meriton respekt nga f\u00ebmij\u00ebt e tij dhe bashk\u00ebkoh\u00ebsit.<br \/>\nDhe q\u00eb nga ajo dit\u00eb e n\u00eb vazhdim ai\/ajo:<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u00eb shkruaj\u00eb, firmos\u00eb apo shtyp\u00eb n\u00eb ndonj\u00eb m\u00ebnyr\u00eb asnj\u00eb fraz\u00eb t\u00eb vetme q\u00eb p\u00ebr mendimin e tij shtremb\u00ebron t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u00eb nxjerr\u00eb ndonj\u00eb fraz\u00eb t\u00eb till\u00eb as n\u00eb biseda private as n\u00eb pranin\u00eb e shum\u00eb njer\u00ebzve, as n\u00eb emrin e tij dhe as n\u00ebn shtytjen e dikujt tjet\u00ebr, as n\u00eb rolin e propaganduesit, m\u00ebsuesit apo edukatorit apo n\u00eb nj\u00eb rol teatral.<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u00eb p\u00ebrshkruaj\u00eb, ushqej\u00eb apo shp\u00ebrndaj\u00eb asnj\u00eb ide t\u00eb vetme t\u00eb cil\u00ebn ai e konsideron si t\u00eb rreme apo shtremb\u00ebrim t\u00eb s\u00eb v\u00ebrtet\u00ebs pavar\u00ebsisht se mund t\u00eb jet\u00eb n\u00eb piktur\u00eb, skulptur\u00eb, fotografi, shkenca teknike apo muzik\u00eb.<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u00eb citoj\u00eb jasht\u00eb nga konteksti verbalisht ose n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb shkruar asnj\u00eb citat t\u00eb vet\u00ebm n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb k\u00ebnaq\u00eb dik\u00eb, t\u00eb pasuroj\u00eb dik\u00eb apo q\u00eb dikush t\u00eb arrij\u00eb sukses n\u00eb pun\u00eb n\u00ebse edhe ai vet\u00eb nuk ndan plot\u00ebsisht t\u00eb nj\u00ebjt\u00ebn mendim apo n\u00ebse kjo nuk pasqyron sakt\u00ebsisht \u00e7\u00ebshtjen p\u00ebr t\u00eb cil\u00ebn b\u00ebhet fjal\u00eb.<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u2019ia lejoj\u00eb vetes t\u00eb detyrohet t\u00eb ndjek\u00eb manifestime apo takime n\u00ebse ato jan\u00eb n\u00eb kund\u00ebrshtim me d\u00ebshir\u00ebn apo vullnetin e tij, nuk do t\u00eb mbaj\u00eb n\u00eb duar apo t\u00eb ngrej\u00eb lart nj\u00eb poster apo slogan p\u00ebr t\u00eb cilin nuk bie dakord plot\u00ebsisht.<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u00eb ngrej\u00eb dor\u00ebn p\u00ebr t\u00eb votuar p\u00ebr nj\u00eb propozim t\u00eb cilin nuk e simpatizon sinqerisht,<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u00eb votoj\u00eb as hapur as fshehur p\u00ebr nj\u00eb person t\u00eb cilin e konsideron t\u00eb pavlefsh\u00ebm apo me aft\u00ebsi t\u00eb dyshimta.<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u2019ia lejoj\u00eb vetes t\u00eb t\u00ebrhiqet zvarr\u00eb p\u00ebr t\u00eb marr\u00eb pjes\u00eb n\u00eb nj\u00eb takim ku mund t\u00eb pritet nj\u00eb diskutim i sforcuar apo i shtremb\u00ebruar p\u00ebr nj\u00eb \u00e7\u00ebshtje.<br \/>\n\u00a8 Do t\u00eb dal\u00eb menj\u00ebher\u00eb jasht\u00eb nga nj\u00eb takim, leksion, shfaqje apo film n\u00ebse d\u00ebgjon nj\u00eb fol\u00ebs q\u00eb tregon g\u00ebnjeshtra, thot\u00eb dokrra ideologjike apo b\u00ebn propagand\u00eb t\u00eb paturpshme.<br \/>\n\u00a8 Nuk do t\u00eb abonohet apo blej\u00eb nj\u00eb gazet\u00eb apo revist\u00eb n\u00eb t\u00eb cil\u00ebn informacioni \u00ebsht\u00eb i shtremb\u00ebruar dhe faktet kryesore jan\u00eb fshehur.<br \/>\nSigurisht se ne nuk kemi listuar t\u00eb gjith\u00eb deviacionet e mundshme dhe t\u00eb domosdoshme nga falsiteti. Por nj\u00eb person q\u00eb e pastron veten do t\u00eb dalloj\u00eb leht\u00eb shembuj t\u00eb tjer\u00eb me k\u00ebndv\u00ebshtrimin e tij personal.<br \/>\nJo, kjo nuk do t\u00eb jet\u00eb e nj\u00ebjt\u00eb p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb n\u00eb fillim. Disa n\u00eb fillim edhe mund t\u00eb humbasin pun\u00ebn. P\u00ebr t\u00eb rinjt\u00eb q\u00eb d\u00ebshirojn\u00eb t\u00eb jetojn\u00eb me t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn, kjo m\u00ebnyr\u00eb sjellje do t\u00eb komplikoj\u00eb jet\u00ebn e tyre sepse recitimet e k\u00ebrkuara jan\u00eb t\u00eb mbushura me g\u00ebnjeshtra dhe \u00ebsht\u00eb e domosdoshme p\u00ebr t\u00eb b\u00ebr\u00eb nj\u00eb zgjedhje.<br \/>\nPor nuk ka rrug\u00eb t\u00eb tjera p\u00ebr dik\u00eb q\u00eb d\u00ebshiron t\u00eb jet\u00eb i ndersh\u00ebm. N\u00eb nj\u00eb dit\u00eb t\u00eb caktuar, secili prej nesh do t\u00eb p\u00ebrballet me t\u00eb pakt\u00ebn nj\u00eb nga zgjedhjet e lartp\u00ebrmendura madje edhe n\u00eb m\u00eb t\u00eb sigurt\u00ebn e shkencave teknike. Ose t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn ose falsitetin: drejt pavar\u00ebsis\u00eb shpirt\u00ebrore apo drejt rob\u00ebris\u00eb shpirt\u00ebrore.<br \/>\nDhe ai q\u00eb nuk \u00ebsht\u00eb mjaftuesh\u00ebm kurajoz q\u00eb t\u00eb mbroj\u00eb shpirtin e tij- mos e l\u00ebr t\u00eb jet\u00eb krenar p\u00ebr pik\u00ebpamjet e tij \u201cprogresive\u2019 dhe mos e l\u00ebr t\u00eb mburret q\u00eb ai \u00ebsht\u00eb nj\u00eb akademik apo artist, figur\u00eb e merituar apo gjeneral- t\u2019i thot\u00eb vetes: Un\u00eb jam pjes\u00eb e kopes\u00eb dhe jam nj\u00eb frikacak. \u00cbsht\u00eb e nj\u00ebjta gj\u00eb edhe p\u00ebr mua me q\u00ebllim q\u00eb t\u00eb ushqehem dhe mbahem ngroht\u00eb.<br \/>\nMadje edhe kjo rrug\u00eb, e cila \u00ebsht\u00eb m\u00eb modestja e t\u00eb gjith\u00eb rrug\u00ebve t\u00eb rezistenc\u00ebs, nuk do t\u00eb jet\u00eb e leht\u00eb p\u00ebr ne. Por ajo \u00ebsht\u00eb shum\u00eb m\u00eb e leht\u00eb sesa vet\u00eb-flijimi apo greva e uris\u00eb. Flak\u00ebt nuk do t\u00eb p\u00ebrfshijn\u00eb trupin tuaj, vetullat nuk do t\u2019ju digjen nga i nxehti dhe buk\u00ebn e zez\u00eb dhe ujin e past\u00ebr do t\u2019i keni gjithnj\u00eb n\u00eb familjen tuaj.<br \/>\nNj\u00eb popull i madh i Evrop\u00ebs, \u00e7ekosllovak\u00ebt, t\u00eb cil\u00ebt ne i kemi tradhtuar dhe mashtruar: A nuk na kan\u00eb treguar ata sesi nj\u00eb gjoks i rrezikuar mund t\u00eb q\u00ebndroj\u00eb edhe p\u00ebrball\u00eb tankeve n\u00ebse ka nj\u00eb zem\u00ebr t\u00eb denj\u00eb brenda saj?<br \/>\nJu thoni se kjo nuk do t\u00eb jet\u00eb e leht\u00eb? Por do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e lehta nga t\u00eb gjitha mjetet e mundshme. Nuk do t\u00eb jet\u00eb nj\u00eb zgjedhje e leht\u00eb p\u00ebr nj\u00eb trup por \u00ebsht\u00eb e vetmja p\u00ebr nj\u00eb shpirt. Nuk \u00ebsht\u00eb nj\u00eb rrug\u00eb e leht\u00eb. Por ka tashm\u00eb shum\u00eb njer\u00ebz, madje me dhjet\u00ebra, t\u00eb cil\u00ebt n\u00eb vite kan\u00eb mbajtur k\u00ebto parime dhe kan\u00eb jetuar p\u00ebr t\u00eb v\u00ebrtet\u00ebn.<br \/>\nPrandaj nuk do t\u00eb jeni i pari q\u00eb do ta merrni k\u00ebt\u00eb rrug\u00eb, por do t\u2019iu bashkoheni atyre q\u00eb e kan\u00eb nd\u00ebrmarr\u00eb tashm\u00eb. Kjo rrug\u00eb do t\u00eb jet\u00eb m\u00eb e lehta dhe m\u00eb e shkurtra p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb ne n\u00ebse e marrim me p\u00ebrpjekje t\u00eb p\u00ebrbashk\u00ebta dhe n\u00eb radh\u00eb t\u00eb ngushta. N\u00ebse jemi me mij\u00ebra, ata nuk do t\u00eb jen\u00eb n\u00eb gjendje t\u00eb na b\u00ebjn\u00eb asgj\u00eb. N\u00ebse jemi me dhjet\u00ebra mij\u00ebra, at\u00ebher\u00eb nuk do ta njihnim vendin ton\u00eb si do t\u00eb shnd\u00ebrrohej.<br \/>\nN\u00ebse jemi shum\u00eb t\u00eb frik\u00ebsuar, at\u00ebher\u00eb duhet t\u00eb ndalojm\u00eb s\u00eb ankuari se dikush po na merr frym\u00ebn. At\u00ebher\u00eb do t\u00eb p\u00ebrulemi edhe m\u00eb shum\u00eb, do t\u00eb qahemi dhe v\u00ebllez\u00ebrit tan\u00eb, biolog\u00ebt do ta ken\u00eb m\u00eb t\u00eb af\u00ebrt dit\u00ebn q\u00eb kur ata t\u00eb jen\u00eb t\u00eb aft\u00eb t\u00eb lexojn\u00eb mendimet tona, ato do t\u00eb jen\u00eb pa vler\u00eb dhe pa shpres\u00eb.<br \/>\nDhe n\u00ebse na ftohen k\u00ebmb\u00ebt, edhe duke nd\u00ebrmarr\u00eb k\u00ebt\u00eb hap, at\u00ebher\u00eb jemi me t\u00eb v\u00ebrtet\u00eb t\u00eb pavlefsh\u00ebm dhe t\u00eb pashpres\u00eb dhe do ta meritonim shpotin\u00eb e Pushkinit:<br \/>\nPse duhet ta ken\u00eb bag\u00ebtit\u00eb dhurat\u00ebn e liris\u00eb?<br \/>\nTrash\u00ebgimia e tyre brez pa brezi \u00ebsht\u00eb zgjedha dhe dajaku.<\/p>\n<p>P\u00ebrktheu: Kujtim Morina<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, ne nuk guxonim as t\u00eb p\u00ebshp\u00ebrisnim. Tani ne shkruajm\u00eb dhe lexojm\u00eb samizdat (kopje dor\u00ebshkrimesh t\u00eb ndaluara), dhe nganj\u00ebher\u00eb mblidhemi n\u00eb dhom\u00ebn e duhanit n\u00eb Institutin e Shkencave ku i ankohemi \u00e7ilt\u00ebrsisht nj\u00ebri-tjetrit: \u00c7far\u00eb lloj rrengjesh po na kurdisin dhe ku po na t\u00ebrheqin zvarr\u00eb? Mburrje t\u00eb panevojshme p\u00ebr arritje kozmike kur kemi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10821,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"footnotes":""},"categories":[14,15,19],"tags":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v22.3 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit - Informohu qart\u00ebsisht!<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"sq_AL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit - Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, ne nuk guxonim as t\u00eb p\u00ebshp\u00ebrisnim. Tani ne shkruajm\u00eb dhe lexojm\u00eb samizdat (kopje dor\u00ebshkrimesh t\u00eb ndaluara), dhe nganj\u00ebher\u00eb mblidhemi n\u00eb dhom\u00ebn e duhanit n\u00eb Institutin e Shkencave ku i ankohemi \u00e7ilt\u00ebrsisht nj\u00ebri-tjetrit: \u00c7far\u00eb lloj rrengjesh po na kurdisin dhe ku po na t\u00ebrheqin zvarr\u00eb? Mburrje t\u00eb panevojshme p\u00ebr arritje kozmike kur kemi [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Informohu qart\u00ebsisht!\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2019-05-04T13:51:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"770\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"433\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"http:\/\/redaktori.com\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"12 minuta\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820\",\"name\":\"Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png\",\"datePublished\":\"2019-05-04T13:51:37+00:00\",\"dateModified\":\"2019-05-04T13:51:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"sq\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png\",\"width\":770,\"height\":433},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/redaktori.com\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#website\",\"url\":\"https:\/\/redaktori.com\/\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":\"required name=search_term_string\"}],\"inLanguage\":\"sq\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2\",\"name\":\"http:\/\/redaktori.com\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"sq\",\"@id\":\"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"http:\/\/redaktori.com\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit - Informohu qart\u00ebsisht!","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820","og_locale":"sq_AL","og_type":"article","og_title":"Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit - Informohu qart\u00ebsisht!","og_description":"N\u00eb nj\u00eb koh\u00eb, ne nuk guxonim as t\u00eb p\u00ebshp\u00ebrisnim. Tani ne shkruajm\u00eb dhe lexojm\u00eb samizdat (kopje dor\u00ebshkrimesh t\u00eb ndaluara), dhe nganj\u00ebher\u00eb mblidhemi n\u00eb dhom\u00ebn e duhanit n\u00eb Institutin e Shkencave ku i ankohemi \u00e7ilt\u00ebrsisht nj\u00ebri-tjetrit: \u00c7far\u00eb lloj rrengjesh po na kurdisin dhe ku po na t\u00ebrheqin zvarr\u00eb? Mburrje t\u00eb panevojshme p\u00ebr arritje kozmike kur kemi [&hellip;]","og_url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820","og_site_name":"Informohu qart\u00ebsisht!","article_published_time":"2019-05-04T13:51:37+00:00","og_image":[{"width":770,"height":433,"url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png","type":"image\/png"}],"author":"http:\/\/redaktori.com","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"http:\/\/redaktori.com","Est. reading time":"12 minuta"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820","url":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820","name":"Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit - Informohu qart\u00ebsisht!","isPartOf":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png","datePublished":"2019-05-04T13:51:37+00:00","dateModified":"2019-05-04T13:51:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#breadcrumb"},"inLanguage":"sq","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/redaktori.com\/?p=10820"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#primaryimage","url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png","contentUrl":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png","width":770,"height":433},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/redaktori.com\/?p=10820#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/redaktori.com\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mos jeto me g\u00ebnjeshtra!- Eseja e njohur e Solzhenicit"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#website","url":"https:\/\/redaktori.com\/","name":"http:\/\/redaktori.com - Informohu qart\u00ebsisht!","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/redaktori.com\/?s={search_term_string}"},"query-input":"required name=search_term_string"}],"inLanguage":"sq"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/470e9b98b348cb5da953e2daff276aa2","name":"http:\/\/redaktori.com","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"sq","@id":"https:\/\/redaktori.com\/#\/schema\/person\/image\/","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/5555287f41529e19277415e6cb9cfb4c?s=96&d=mm&r=g","caption":"http:\/\/redaktori.com"}}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png","blog_post_layout_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici-150x150.png",150,150,true],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png",770,433,false]},"categories_names":{"14":{"name":"Kultur\u00eb","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=14"},"15":{"name":"Libri","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=15"},"19":{"name":"Reportazh \/ Profil","link":"https:\/\/redaktori.com\/?cat=19"}},"tags_names":[],"comments_number":"0","wpmagazine_modules_lite_featured_media_urls":{"thumbnail":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici-150x150.png",150,150,true],"cvmm-medium":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png",300,169,false],"cvmm-medium-plus":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png",305,172,false],"cvmm-portrait":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png",400,225,false],"cvmm-medium-square":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png",600,337,false],"cvmm-large":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png",770,433,false],"cvmm-small":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png",130,73,false],"full":["https:\/\/redaktori.com\/wp-content\/uploads\/2019\/05\/solzhenici.png",770,433,false]},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10820"}],"collection":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10820"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10820\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10822,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10820\/revisions\/10822"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10821"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10820"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10820"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/redaktori.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10820"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}